Onderminister van Binnenlandse Zaken, Maurits Hassankhan. (Foto's: René Gompers)
“Als er geen onafhankelijke verkiezingsautoriteit wordt ingesteld om de verkiezingen te organiseren, gaan er in de toekomst nog grotere fouten worden gemaakt dan nu al het geval is geweest,” zegt verkiezingsdeskundige Lothar Boksteen. Hij heeft jarenlange ervaring als voorzitter van zowel het Centraal Hoofdstembureau (CHS) als het Onafhankelijk Kiesbureau (OKB). “Laat me zeggen dat we dit keer veelal te maken hebben gehad met minder toegewijde verkiezingsautoriteiten.” Onderminister van Binnenlandse Zaken, Maurits Hassankhan, geeft aan dat er bij de verkiezingsautoriteiten veel interpretatieverschillen waren.

Boksteen en Hassankhan reageren tegenover Starnieuws op het proces-verbaal van het OKB, dat werd opgesteld bij het bindend verklaren van de verkiezingen. De vele fouten en verwijten aan het adres van onder meer stembureaupersoneel, hoofdstembureaus en het ministerie zijn talrijk. Volgens Hassankhan zijn al deze zaken bekend en zal de regering daar onderzoek naar doen. Zowel hij als Boksteen geven aan dat een belangrijke oorzaak gelegen is in de invoering van de nieuwe kiesregeling, waarvan verschillende vereisten niet tijdig zijn opgepakt.

In de ballroom van hotel Torarica heeft het OKB vrijdag de verkiezingsuitslag officieel bindend verklaard. In het proces-verbaal van deze openbare bijeenkomst is opgenomen dat de vele fouten niet van dien aard zijn dat zij het niet-bindend verklaren van de verkiezingen rechtvaardigen. Hassankhan blijft erbij dat het ministerie van Binnenlandse Zaken geen blaam treft. In sommige gevallen, zoals die van de twee extra ressortraadszetels voor het ressort Moengo, stelt hij dat het een aangelegenheid van het parlement is, en niet van het ministerie.

Lothar Boksteen

Over de vele gevallen waarbij op één adres meerdere oproepingskaarten zijn verstrekt, zegt de bewindsman dat het verhuissysteem van Suriname ernstig tekortschiet. “Daar moet dringend aan gewerkt worden. Het aangeven van een verhuizing zou wettelijk verplicht moeten zijn, en elke verhuizing moet plaatsvinden met medeweten van het Centraal Bureau voor Burgerzaken,” stelt Hassankhan.

Wat betreft de gewijzigde kiesregeling geeft de onderminister aan dat er veel fouten en interpretatieverschillen zijn ontstaan, doordat de regeling niet is voorzien van een motivering. “Ook dat is een tekortkoming die aan het parlement moet worden toegeschreven. Het ministerie heeft inmiddels wel het advies van de president ter harte genomen om zelf ook te werken aan een motivering,” zegt hij. Volgens Hassankhan kwam het bindend verklaren van de verkiezingsuitslag door het OKB niet als een verrassing. “Toen het CHS de uitslag had vastgesteld, had ik al geen twijfel meer. Tenzij het OKB zwaarwegende fouten zou constateren, zou er niets veranderen.”

Hassankhan geeft aan dat er tussen het CHS en het OKB verschillen van inzicht bestaan over elkaars bevoegdheden en taken. “Een belangrijk punt van discussie is wat de bevoegdheden, rechten en plichten zijn van de OKB-waarnemers, en hoever zij daarin mogen gaan. We hebben geprobeerd die autoriteiten met elkaar in gesprek te brengen om misverstanden te voorkomen, maar dat heeft helaas niet veel opgeleverd.”

Boksteen mist in het proces-verbaal van het OKB een duidelijke paragraaf met aanbevelingen aan de overheid. “Hoewel de fouten benoemd zijn, is het belangrijk dat er officieel aanbevelingen worden gedaan, zodat die meegenomen kunnen worden in het evaluatieproces,” stelt hij. Boksteen erkent dat sommige fouten tijdig zijn waargenomen en zelfs besproken, zoals het aanpassen van het digitale systeem voor de toewijzing van een ressortraadszetel. “Maar op de een of andere manier zijn de voorgestelde verbeteringen niet doorgevoerd.” Het instellen van een permanente verkiezingsautoriteit voor de toekomst is volgens Boksteen een aanbeveling die serieus in overweging genomen moet worden.