Hoe Suriname met visie, leiderschap en menselijk kapitaal zijn economie kan vertienvoudigen binnen tien jaar en een welvarend en gelukkig volk kan worden!

Stel je een land voor met zeshonderdduizend inwoners en een bruto binnenlands product (bbp) van slechts vier miljard dollar. De ambitie? Een explosieve groei naar veertig miljard dollar – of zelfs meer – binnen tien jaar. Onmogelijk? Zeker niet. A ten doro, dat a volk no pina moro.

Volgens de prognoses van Staatsolie (oktober 2024) zal de Surinaamse staat uit Oil & Gas alleen al tussen de 16 en 26 miljard USD genereren (Volkskrant, 15 mei 2025). Slimme onderhandelingen en strategische leningen van 1,6 miljard hebben Suriname een groter aandeel opgeleverd in de olie- en gasopbrengsten. Recent bijgewerkte raming op NOS.nl toont zelfs een verwachte groei richting 40 miljard USD. En dan hebben we het nog niet eens over de miljoenen aan jaarlijkse inkomsten uit carbon credits – geld én een groene reputatie!

Een nieuwe koers, met leiderschap aan het roer
Een vertienvoudiging van het bbp, is de totale waarde van alle goederen en diensten die in een jaar binnen de grenzen van een land zijn geproduceerd, wil niet zeggen dat het inkomen of welvaartsniveau van alle mensen in Suriname tienvoudig mee gaat groeien. Deze groei vraagt méér dan economische kansen alleen.

Het vereist visie, daadkracht en bovenal: leiderschap. Niet alleen aan de top, maar op alle niveaus van de samenleving. A winti wai boeng, allen leidersschapsontwikkeling komt niet aanwaaien. Vooral niet in alle lagen van de samenleving.  

Landen zoals Guyana, Rwanda en Vietnam laten zien dat versnelde groei mogelijk is wanneer er strategisch wordt geïnvesteerd in vijf sleutelgebieden:
1. Economie – Investeren met visie
Een aantrekkelijk investeringsklimaat trekt kapitaal aan. Denk aan exportzones, duurzame landbouw en digitale logistiek. Maar zonder ondernemers die durven innoveren en samenwerken, blijven kansen onbenut!

2. Bestuur – Vertrouwen als fundament
Ethisch, transparant en dienstbaar bestuur wekt vertrouwen – essentieel voor stabiliteit en internationale samenwerking. Sterke instituties bouwen begint met integer leiderschap.

3. Human kapitaal – De kracht van mensen
Onderwijs en zorg zijn de pijlers van een sterke samenleving. Investeren in menselijk kapitaal creëert een nieuwe generatie leiders. Coachend leiderschap in onderwijs en gemeenschappen bevordert eigenaarschap en creativiteit.

4. Technologie en innovatie – De sprong vooruit over de afgrond
De toekomst van Suriname ligt in digitale inclusie, start-ups en hernieuwbare energie. Dat vraagt ruimte en vertrouwen voor ontwerpers, ontwikkelaars en ondernemers die het verschil maken.

5. Leefmilieu – Groei met hart en trots voor omgeving
Duurzame ontwikkeling moet hand in hand gaan met respect voor de verschillen die gevierd mogen worden en Suriname bijzonder uniek maken. Echte welvaart, bestaanszekerheid voor eenieder, goede infrastructuur, in de steden, dorpen, districten, het binnenland en de inheemse bevolking. Groeien mag nooit ten koste gaan van mens en milieu.

Suriname heeft leiders nodig – op elk niveau
Chan was niet de man die alles kon, maar hij toonde leiderschap op een cruciaal moment. De vraag is niet wie de beste politicus is. De vraag is welke leiderschapskwaliteiten heeft Suriname nu nodig? En hoe kan dit binnen een effectief functionerend systeem en structuur in de Surinaamse cultuur en samenleving? Op de eerste vraag; Heeft Suriname leiders met leiderschapskwaliteiten. Zijn deze leiders dan niet in Suriname?

Natuurlijk wel. Suriname beschikt over ondernemers, onderwijzers, militairen, artsen, burgers en bestuurders die wél het verschil willen en kunnen maken. Maar ook leiders de boeren, bouwers en handarbeiders en elke dag hosselen voor hun bestaanszekerheid.

Leiders die verantwoordelijkheid nemen, die transparant handelen, en die denken in oplossingen, niet in excuses.

Terug op de weg naar 40 miljard. Deze loopt via vertrouwen, technologie en mensenkracht.

Het begint met een stimulerend ondernemersklimaat en wordt gedragen door sterke onderwijs- en zorgsystemen. Denk aan groene steden, slimme mobiliteit en een schonere leefomgeving. Technologie is geen luxe – het is de motor achter vooruitgang. Dit is geen droom. Het is mogelijk. Maar het vereist lef, visie, samenwerking en moed.

Ben jij klaar om aan deze toekomst te bouwen?

Suriname kan de sprong maken – naar een eerlijke, welvarende en leefbare samenleving. Met het juiste leiderschap, vanuit het hart.

Anand Jharap
Specialist Human Being Leadership