Recentelijk heeft de VES een discussie gehouden over de uitkomst van het langdurige en zorgvuldig voorbereide proces voor de exploitatie van bauxietvoorkomens in West-Suriname. Opmerkelijk genoeg, maar veelzeggend, is het feit dat noch de commissie, noch haar leden zoals gebruikelijk werden uitgenodigd. Dit resulteerde in een zeer eenzijdige presentatie vol pertinente onjuistheden en onwaarheden. Het feit dat de organisatoren en panelleden de commissieleden kennen, maar blijkbaar opzettelijk hebben gekozen om deze niet te betrekken, roept vragen op over de ware motieven achter deze discussie en of deze wellicht ingegeven zijn door bepaalde eigenbelangen die tijdens het investeringsidentificatieproces naar voren kwamen.

Na de publicatie van een eerder artikel zijn plotseling zogenaamde nieuwe onjuistheden en misvattingen opgedoken. Reden waarom het noodzakelijk is om deze puntsgewijs aan de kaak te stellen:
1. Verplaatsing van Inwoners: De bewering dat 5.000 mensen moeten verhuizen is simpelweg een grote leugen. Het mijngebied ligt ongeveer 80 km van de woongebieden, en daarnaast had de regio Kabalebo volgens het CBB in 2023 slechts 2312 inwoners.

2. Soevereiniteit: Het gebruik van termen als 'soevereiniteit' lijkt bedoeld om emoties op te wekken. Het bedrijf krijgt in de overeenkomst echter geen enkel recht van eigendom of huur van land, maar slechts een concessie om uitsluitend bauxiet te mijnen in een bepaald gebied.

3. Export van Hoogwaardige Bauxiet: De suggestie dat het bedrijf alleen hoogwaardige bauxiet zal exporteren is onrealistisch en vergezocht. Een project van deze schaal vraagt om een mix van bauxiet om rendabel te zijn. Investeringsbanken vereisen een rendement van ongeveer 16%, wat met uitsluitend relatief hoogwaardige bauxiet (minder dan 22% van het totaal) niet haalbaar is.

4. Exportwaarde: er wordt aangegeven dat de Staat slechts 3% van de exportwaarde gaat verdienen. Er wordt hierbij voor het gemak weggelaten dat dit percentage stijgt naarmate de bauxietprijs stijgt, dat de royalty wordt berekend over total revenu in plaats van gross profit en de Staat ook nog eens dividend krijgt uit de 13% gratis aandelen in elk van de 2 bedrijven die worden opgezet. Ook worden er parallellen getrokken met de deal met BHP Billiton die niet is doorgegaan. Wat men niet verteld is dat met die deal de Staat pas na 10 jaren inkomsten zou krijgen. Met de Chinalco deal heeft de Staat onmiddellijk bij productie inkomsten.

5. Waarde van de Biodiversiteit: Sinds het vertrek van BHP Billiton in 2008 is er niets gedaan met de waardevolle flora. Het complete gebied is integendeel al jaren in houtconcessies uitgegeven aan particulieren en merendeels aan nu nog steeds onopvallende bedrijven en stichtingen, zie onder:


 
6. Carbon Credits: Het verhaal van carbon credits loopt dus ook mank en wijst ook weer op selectieve verontwaardiging: de figuur hieronder geeft aan wat de carbon negatieve status zal zijn als gevolg van diverse projecten: de lichtgroene tinten aan de onderkant = ontbossing, geel = de reguliere elektriciteitsvoorziening, blauw = West Suriname inclusief Kabalebo waterkracht (alhoewel dit nu nog niet aan de orde is), en grijs, donkergrijs, zwart en rood zijn de uitstoot van broeikasgassen als gevolg van alleen blok 58 in een 200.000, 300.000 en 500.000 barrels per dag, en worst-case scenario (meer emissies per geproduceerde barrel). De lijnen in roze en geel geven de totale netto carbon uitstoot aan.

Deze uitstoot komt natuurlijk in het geval van West-Suriname vnl. door ontbossing. De figuur daaronder geeft de ontbossing aan: blauw = West-Suriname mijn plus Kabalebo, grijs = geprojecteerde landbouwarealen, bruin = illegale kleinschalige goudmijnbouw, groen = bestaand bos. De rode lijn geeft de bosbedekking (in %) aan. Opvallend genoeg wordt er over deze andere projecten/activiteiten nauwelijks wat gezegd.


7. Stopzetting Bauxietexport: De bewering dat Indonesië geen bauxiet meer exporteert is achterhaald. Na een stop in 2023 wordt er weer ruwe bauxiet geëxporteerd omdat investeerders uitbleven. 

8."No Refinery, No Deal": Deze erg populistische kreet is echter onrealistisch. Geen enkele investeerder zal zonder studie miljarden investeren in een raffinaderij en smelter. Het bedrijf wordt in de af te sluiten overeenkomst om die uitdrukkelijke reden daarom verplicht om vrijwel direct na aanvang te starten met deze studies.

De commissie is nu reeds bezig met het updaten van waterkrachtstudies en bekijkt tevens andere mogelijkheden die de opzet van de raffinaderij en smelter aantrekkelijker maken; veel, goedkope energie is een 'must'. Geen energie, geen raffinaderij en smelter.

De realiteit van de afgelopen decennia toont aan dat Suriname nauwelijks investeringen heeft aangetrokken, met zelfs perioden van desinvestering. Dit zielig verhaal in in onderstaande tabel te zien:



Sinds het vertrek van BHP Billiton in 2008 is er totaal niets gebeurd in het gebied behalve kaalkap vanwege verleende houtconcessies, terwijl meer dan 2.000 mensen er in armoede leven en drugs- en alcoholmisbruik schering en inslag zijn. Jongeren zijn daardoor gedwongen het gebied te verlaten wegens gebrek aan werkgelegenheid. Dit roept vragen op over wat talloze organisaties en hoogopgeleiden hebben gedaan in deze periode. Het is naïef om te verwachten dat er plotseling een investeerder zal komen zonder gedegen studies en voorbereiding.

Nu staat het grootste aluminiumbedrijf ter wereld, met kapitaal, kennis en technologie, klaar om in deze bauxietvoorkomens te investeren. Dit kan sociaaleconomische voordelen opleveren, zoals werkgelegenheid, verbeterde infrastructuur, training- en opleidingskansen, en afzetmogelijkheden voor lokale bedrijven (er is hiertoe een sterke local content paragraaf in de concept mineralenovereenkomst opgenomen, iets wat tot op heden– ondanks de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld – nog steeds niet opgesteld is voor de opkomende offshore industrie).

De realiteit onder ogen zien is een keuze.
“Verder kijken dan je neus lang is” is een keuze.
Kiezen tussen het algemeen belang en enge belangen is een keuze.
Integriteit is een keuze.
En zo is ontwikkeling ook een keuze.

Commissie Ontwikkeling West-Suriname Bakhuis Bauxiet
Danny Lachman (voorzitter)