Putin en Xi beloven nieuw tijdperk, veroordelen VS

De Chinese Xi Jinping en de Russische Vladimir Putin beloofden donderdag een 'nieuw tijdperk' van partnerschap tussen de twee machtigste rivalen van de Verenigde Staten, die zij afschilderden als een agressieve hegemon uit de Koude Oorlog, die chaos over de hele wereld zaaide.

Xi begroette Putin op een rode loper buiten de Grote Hal van het Volk in Beijing, waar ze werden begroet door marcherende soldaten van het Volksbevrijdingsleger, een saluut van 21 schoten op het Tiananmen-plein en kinderen die met de vlaggen van China en Rusland zwaaiden.

China en Rusland verklaarden in februari 2022 een 'grenzeloze'-partnerschap toen Putin Beijing bezocht, slechts enkele dagen voordat hij tienduizenden troepen naar Oekraïne stuurde, wat de dodelijkste landoorlog in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog teweegbracht.

Xi (70) en Putin (71) ondertekenden donderdag een gezamenlijke verklaring over het 'nieuwe tijdperk', waarin oppositie tegen de VS werd uitgeroepen over een groot aantal veiligheidskwesties en een gedeelde visie op alles, van Taiwan en Oekraïne tot Noord-Korea en samenwerking op het gebied van nieuwe vreedzame nucleaire technologieën en financiën.

"De huidige relatie tussen China en Rusland is zuurverdiend, en de twee partijen moeten deze koesteren en voeden", zei Xi tegen Putin. "China is bereid om... gezamenlijk de ontwikkeling en verjonging van onze respectieve landen te verwezenlijken, en samen te werken om eerlijkheid en rechtvaardigheid in de wereld hoog te houden."

Rusland, dat oorlog voert tegen de door de NAVO geleverde Oekraïense strijdkrachten, en China, onder druk van een gezamenlijke Amerikaanse inspanning om zijn groeiende militaire en economische kracht tegen te gaan, hebben steeds meer een gemeenschappelijke geopolitieke oorzaak gevonden.

Xi heeft tegen Putin gezegd dat de twee de kans hebben om veranderingen teweeg te brengen die de wereld al een eeuw niet meer heeft gezien, wat veel analisten zien als een poging om een door de VS geleide mondiale orde, ter discussie te stellen.

Hun regeringen, die zich verzetten tegen de waargenomen vernederingen van de ineenstorting van de Sovjet-Unie in 1991 en eeuwen van Europese koloniale dominantie van China, hebben geprobeerd het Westen af te schilderen als decadent en in verval, waarbij China de Amerikaanse suprematie uitdaagt in alles, van kwantumcomputers en synthetische biologie tot spionage en harde militaire macht.

Maar China en Rusland worden geconfronteerd met hun eigen uitdagingen, waaronder een vertragende Chinese economie en een versterkte en groeiende NAVO na de Russische invasie van Oekraïne.

Washington beschouwt China als zijn grootste concurrent en Rusland als zijn grootste bedreiging voor de natiestaat.

De VS beschouwt beide als autoritaire heersers die de vrijheid van meningsuiting hebben vernietigd en thuis strenge controle hebben uitgeoefend over de media en de rechtbanken. Biden heeft Xi een 'dictator' genoemd en heeft gezegd dat Putin een 'moordenaar' en zelfs een 'gekke SOB' is. Beijing en Moskou hebben Biden uitgescholden vanwege de opmerkingen.

Westen versus Xi en Putin?
Het bezoek van Putin komt weken nadat de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken naar China vloog om zijn zorgen te uiten over de Chinese steun aan het Russische leger. Die reis lijkt weinig te hebben bijgedragen aan de steeds dieper wordende relatie van Xi met Putin.

Door China te kiezen voor zijn eerste buitenlandse reis sinds hij deze maand werd beëdigd voor een nieuwe termijn van zes jaar, stuurt Putin een boodschap naar de wereld over zijn prioriteiten en de kracht van zijn persoonlijke banden met Xi.

De gezamenlijke verklaring werd beschreven als een verdieping van de strategische relatie, en vermeldde plannen om de militaire banden te intensiveren en hoe de samenwerking in de defensiesector tussen de twee naties de regionale en mondiale veiligheid verbeterde.
Het heeft de Verenigde Staten uitgekozen voor kritiek.

"De Verenigde Staten denkt nog steeds in termen van de Koude Oorlog en laat zich leiden door de logica van blokconfrontatie, waarbij de veiligheid van 'kleine groepen' boven regionale veiligheid en stabiliteit wordt gesteld, wat een veiligheidsdreiging creëert voor alle landen in de regio", staat in de verklaring. "De VS moet dit gedrag opgeven."

Het veroordeelde ook initiatieven om beslag te leggen op activa en eigendommen van buitenlandse staten, een duidelijke verwijzing naar westerse pogingen om winsten uit bevroren Russische activa of de activa zelf om te leiden, om Oekraïne te helpen.

Plaatsvervangend woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken, Vedant Patel, vertelde op een dagelijkse nieuwsbriefing dat China "niet zijn taart kan hebben en ook kan opeten" door Moskou te steunen.

"Je kunt geen goede, verdere, sterkere en diepere relaties met Europa en andere landen willen hebben en tegelijkertijd de grootste bedreiging voor de Europese veiligheid in lange tijd, blijven aanwakkeren", zei Patel, die de hulp van Beijing inriep bij het herstel van de Russische defensie-industriële basis. "Zeer problematisch".

Oekraïne
Nadat het Westen Moskou de zwaarste sancties uit de moderne geschiedenis had opgelegd vanwege de oorlog in Oekraïne, draaide Putin Rusland richting China.
Beijing, ooit de junior partner van Moskou, blijft veruit de machtigste vriend van Rusland – en zijn grootste afnemer van ruwe olie.

Die nabijheid heeft sommigen in de Russische elite verontrust, die vrezen dat Rusland nu te afhankelijk is van China, waarmee de Sovjet-Unie in 1969 op de rand van oorlog kwam vanwege een grensgeschil.

Xi zei dat beide partijen het erover eens waren dat een politieke oplossing voor de crisis in Oekraïne de "goede richting" was, en in de gezamenlijke verklaring stond dat beide landen gekant waren tegen een langdurig conflict.

Putin, die donderdag arriveerde voor een tweedaags bezoek, zei dat hij China dankbaar was voor zijn poging de crisis in Oekraïne op te lossen, en voegde eraan toe dat hij Xi zou informeren over de situatie daar, waar Russische troepen op verschillende fronten oprukken.

Hij beschreef zijn eerste gesprekken met Xi als 'warm en kameraadschappelijk' en schetste sectoren waarin de twee landen de banden aan het versterken waren, van samenwerking op het gebied van kernenergie en energie tot de voedselvoorziening en de Chinese autoproductie in Rusland.

Een opmerkelijke afwezigheid van de delegatie van Putin was CEO Alexei Miller van  Gazprom die gesprekken voerde met Iraanse functionarissen.

Putin en Xi zullen deelnemen aan een galaviering ter gelegenheid van de erkenning van de Volksrepubliek China 75 jaar geleden, door de Sovjet-Unie, zoals Mao Zedong in 1949 uitriep.
Het was niet meteen duidelijk of Putin nog meer stops zou maken in Azië.