Mensen lopen langs overblijfselen van voertuigen, nadat deze door bendes in brand zijn gestoken in Port-au-Prince. (Foto: Reuters)
Van januari tot en met maart zijn meer dan 2.500 mensen gedood of gewond geraakt bij bendegeweld in Haïti, een stijging van 53% ten opzichte van de laatste drie maanden van 2023, zei het Integrated Office van de Verenigde Naties in Haïti (BINUH) vrijdag.

Minstens 590 mensen kwamen om tijdens politieoperaties, zei BINUH in een rapport. Verscheidene waren blijkbaar niet betrokken bij bendegeweld, sommigen hadden een beperkte mobiliteit en minstens 141 werden gedood door burgerwachtgroepen.

Het grootste deel van het geweld vond plaats in de hoofdstad Port-au-Prince, terwijl minstens 438 mensen werden ontvoerd in het bredere West Department en de agrarische Artibonite-regio. De havengebieden La Saline en Cite Soleil van de hoofdstad, kenden de langste grootschalige aanvallen.

Bendeleden bleven vrouwen en meisjes verkrachten in rivaliserende buurten, maar ook in gevangenissen en ontheemdenkampen, zo blijkt uit het rapport.

Honderdduizenden zijn intern ontheemd geraakt door bendes, schat de VN. Ondanks kritiek van de wereldorganisatie, deporteren landen als de Verenigde Staten (VS) en de aangrenzende Dominicaanse Republiek nog steeds migranten terug naar Haïti.

Het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Veiligheid vertelde donderdag aan Reuters dat de irreguliere migratie van Haïtianen door het Caribisch gebied "laag blijft", hoewel veel buurlanden burgers hebben geëvacueerd en hun grenzen hebben versterkt.

Het bendegeweld, dat al jaren verergert, escaleerde op 29 februari toen de ongekozen premier Ariel Henry naar Kenia reisde om een geplande internationale veiligheidsondersteuningsmissie te bespoedigen, maar dagen later nam hij onder druk van de VS, ontslag.

Nu er nog een nieuwe regering moet worden geïnstalleerd, zei BINUH, hebben bendes "hun tactiek veranderd" door aanvallen op openbare instellingen en strategische infrastructuur, zoals de belangrijkste haven en de grootste luchthaven, aan te vallen.

Minstens 22 politiegebouwen zijn geplunderd of in brand gestoken en 19 politieagenten zijn gedood of gewond, terwijl geblokkeerde aanvoerroutes de gezondheidszorg en de hongercrisis verergeren.

Het rapport herhaalde oproepen tot een snellere inzet van de geplande veiligheidsmissie, waar Henry in 2022 om vroeg en dat ruim zes maanden geleden werd goedgekeurd, maar die beperkte toezeggingen voor zowel troepen als fondsen heeft ontvangen en in de wacht is gezet in afwachting van een nieuwe regering.

Het riep ook op tot vernieuwde sancties, sterkere inspanningen om wapenhandel te blokkeren, veilige routes om belangrijke goederen te leveren en rehabilitatieprogramma's voor kinderen die in bendes zijn gerekruteerd.