In elke samenleving zijn er voor- en tegenstanders van uitgebreide seksuele voorlichting oftewel Comprehensive Sexuality Education (CSE) aan met name jongeren. Sommige opvoeders verwoorden hun zorg over het feit dat deze vorm van educatie jongeren zou aanzetten tot seksuele handelingen. Studies hebben inmiddels aangetoond dat juist door het delen van juiste, correcte en aan de leeftijd aangepaste  informatie, de ontvangers van deze informatie ertoe overgaan een bewuste keuze te maken. Dit kan erin resulteren dat jongeren ervoor kiezen om seksuele handelingen uit te stellen tot op latere leeftijd -wanneer ze mentaal en fysiek daarvoor ready zijn- en op een veilige manier waarbij ze zichzelf zoveel mogelijk beschermen tegen bijvoorbeeld ongewenste zwangerschappen, een seksueel overdraagbare aandoening en ook tegen het krijgen van hiv.

Het op jonge leeftijd bewust maken van jongeren over bijvoorbeeld een ongewenste aanraking of grensoverschrijdend gedrag, kan ertoe leiden dat incestgevallen en of seksueel misbruik op jonge leeftijd, kan worden voorkomen. Voor een betere beeldvorming over wat CSE inhoudt, hieronder wat meer uitleg.

Wat is uitgebreide seksuele voorlichting?
Uitgebreide seksuele voorlichting oftewel CSE, zoals weergegeven in de richtlijnen van de UNESCO, geeft jongeren nauwkeurige, bij hun leeftijd passende informatie over seksualiteit en hun seksuele en reproductieve gezondheid. Dit is van cruciaal belang voor hun gezondheid en overleving.

In elk land zal afhankelijk van de context, deze educatie op maat gemaakt worden voor de verschillende leeftijden en alomvattend. Dit betekent dat deze wijze van educatie een reeks van onderwerpen zal belichten op het gebied van seksualiteit en seksuele en reproductieve gezondheid, verspreid over de periode vanaf de kindertijd tot adolescentie.
Onderwerpen die onder CSE vallen omvatten bijvoorbeeld gezinnen en gezonde relaties, gender rollen, respect, instemming en lichamelijke autonomie, anatomie, puberteit en menstruatie, anticonceptie en zwangerschap, en seksueel overdraagbare infecties waaronder hiv.

Waarom is het belangrijk om met jongeren te praten over hun seksualiteit en seksuele gezondheid?
Seksuele voorlichting voorziet kinderen en jongeren van de kennis, vaardigheden, attitudes en waarden die hen helpen hun gezondheid te beschermen, respectvolle sociale en seksuele relaties te ontwikkelen, verantwoorde keuzes te maken en de rechten van anderen te begrijpen en te beschermen. Kwalitatieve seksuele voorlichting levert positieve gezondheidsresultaten die een positieve invloed hebben op het leven van jongeren.

Het is waarschijnlijker dat jongeren het begin van seksuele activiteit uitstellen – en als ze seks hebben, dat ze veiliger seks beoefenen – dit omdat ze beter geïnformeerd zijn over hun seksualiteit, seksuele gezondheid en hun rechten.
Seksuele voorlichting helpt hen ook om zich voor te bereiden op en om te gaan met fysieke en emotionele veranderingen terwijl ze opgroeien, ook tijdens de puberteit en adolescentie, terwijl ze leren over respect, instemming en waar ze terecht kunnen als ze hulp nodig hebben. Dit vermindert op zijn beurt de risico's van geweld, uitbuiting en misbruik.

Wanneer moet seksuele voorlichting beginnen?
Kinderen en adolescenten hebben het recht om onderwijs te krijgen over zichzelf en de wereld om hen heen op een manier die bij hun leeftijd en ontwikkeling past – en zij hebben dit onderwijs nodig voor hun gezondheid en welzijn. Seksuele voorlichting is echter een levenslang proces, dat soms al eerder begint, thuis, bij vertrouwde zorgverleners. Leren is stapsgewijs; wat op de vroegste leeftijd wordt onderwezen is heel anders dan wat tijdens de puberteit en adolescentie wordt onderwezen.

De mondiale richtlijnen van de UNESCO zijn bedoeld om op scholen gebaseerde curricula te ondersteunen en geven aan dat het raadzaam is om al  op 5-jarige leeftijd te starten met CSE, wanneer formeel onderwijs doorgaans begint. Bij jongere leerlingen betekent lesgeven over seksualiteit niet noodzakelijkerwijs lesgeven over seks. Voor jongere leeftijdsgroepen kan CSE bijvoorbeeld kinderen helpen hun lichaam te leren kennen en hun gevoelens en emoties te herkennen, terwijl ze het gezinsleven en verschillende soorten relaties, besluitvorming, de basisprincipes van instemming en wat ze moeten doen bij geweld, bespreken of hoe ze moeten omgaan met pesten of misbruik. Dit soort leren legt de basis voor gezonde relaties gedurende het hele leven.

Stimuleert seksuele voorlichting vroegtijdige of risicovolle seksuele activiteit?
Goed ontworpen en goed uitgevoerde seksuele voorlichtingsprogramma's ondersteunen positieve besluitvorming rond seksuele gezondheid. Er zijn aanwijzingen dat jongeren eerder geneigd zijn later met seksuele activiteiten te beginnen – en als ze seks hebben, veiliger seks te beoefenen – als ze beter geïnformeerd zijn over seksualiteit, seksuele relaties en hun rechten.

Welke ouder zou van zijn/haar tiener willen horen: “Ma, ik ben zwanger” of “Pa, ik ben hiv-positief”? Zou je als ouder niet alles eraan willen doen dat uw kind in staat is zichzelf te beschermen tegen een ongewenste zwangerschap, het krijgen van een SOA en zeker tegen het krijgen van hiv?

Zou je niet willen dat als je kind eenmaal besluit om seksueel actief te zijn -want dat moment gaat vroeg of laat aanbreken- dat hij/zij leert hoe zichzelf te beschermen en zijn/haar seksuele gezondheid op peil te houden? Of dat zij leren weerbaar te zijn in bepaalde situaties en een ferm “Nee!” durven te zeggen tegen een ongewenste situatie die negatieve gevolgen kan hebben voor hun verdere ontwikkelingskansen in het leven? Reden genoeg dus om CSE te omarmen als een instrument in de opvoeding van onze jongere generatie.