Illegale mijnbouw in het Amazone-regenwoud is een 'epidemie' geworden.
Diep in het Amazone-regenwoud vecht Brazilië tegen destructieve illegale goudwinning terwijl deze zich vanuit inheemse gebieden naar door de overheid beschermde natuurgebieden verspreidt. De federale politie heeft zich aangesloten bij het agentschap voor biodiversiteitsbehoud ICMBio van de overheid bij een reeks recente operaties om illegale goudzoekers te vangen en hun kampen en uitrusting te vernietigen.

De regering van president Luiz Inacio Lula da Silva heeft al hard opgetreden tegen de mijnbouw in inheemse reservaten. Maar dat heeft sommige mijnwerkers naar andere bossen geduwd, waar weinig handhaving is geweest.

Deze maand vlogen gewapende officieren van ICMBio, een overheidsinstantie genoemd naar de vermoorde milieuactivist Chico Mendes, in helikopters neer op illegale kampen van de goudzoekers in de bovenloop van de Tapajos, een zijrivier van de Amazone.

Ze staken scalians in brand die werden gebruikt om erts op te pompen en te filteren, vernietigden graafmachines en kettingzagen en namen wapens, radio's en weegschalen in beslag die door mijnwerkers werden gebruikt om hun goud te wegen.

Lula heeft beloofd om tegen 2030 een einde te maken aan de illegale mijnbouw en een einde te maken aan de ontbossing. Dat is een scherpe omkering van het beleid van zijn voorganger Jair Bolsonaro, die wereldwijd bekritiseerd werd vanwege het versoepelen van de milieucontroles, waardoor illegale houthakkers en mijnwerkers vrije uitloop kregen in het Amazonegebied. Hij voerde aan dat Brazilië het recht had zijn natuurlijke hulpbronnen te ontwikkelen.

Tijdens een recente missie volgde een fotograaf van Reuters een ICMBio-team naar het Urupadi National Forest, waar agenten een handvol illegale mijnwerkers arresteerden en hun tenten, graafmachines, baggeruitrusting en brandstofvoorraden vernietigden.

De mijnwerkers hadden delen van de jungle omgehakt en tientallen vijvers gegraven om goud te baggeren, dat ze van zand en erts scheidden met kwik, een verontreiniging die vissen in de rivieren vergiftigt.

Door de open deur van hun binnenkomende helikopter vuurden de ICMBio-agenten met hun automatische wapens op motorboten met vluchtende mijnwerkers aan boord. Ze vuurden opnieuw om vaten dieselbrandstof op te blazen en graafmachines in brand te steken, zodat ze niet meer konden worden gebruikt.

"Wij vernietigen hun kampen en ze blijven terugkomen", zei missiecommandant Sidney Serafim.

Tijdens een drie weken durende operatie vonden de agenten twintig mijnbouwlocaties en elf clandestiene landingsbanen in het bos, samen met kilo's kwik en duizenden liters diesel.

De gedetineerde mijnwerker Fabio Santos zei dat hij had gewerkt aan het zoeken naar goud in het Munduruku-gebied verderop langs de Tapajos-rivier, maar was verhuisd vanwege wetshandhavingsmissies en conflicten met de inheemse bevolking.

"We dachten dat het hier rustiger zou zijn. Bolsonaro heeft ons materieel niet vernietigd", zei hij.

"Het gaat bergafwaarts met de nieuwe regering", zei een andere mijnwerker, Ramon Marques. "God heeft het goud hier achtergelaten zodat wij ervan kunnen genieten", voegde hij eraan toe.

De mannen werden te voet vrijgelaten de jungle in. Alleen de manager van een van de illegale mijnsites, Manuel de Jesus Silva, werd door de politie in hechtenis genomen.

Hij runde een winkel in een houten hut waar hij ingeblikt voedsel en sterke drank aan de mijnwerkers verkocht voor grammen goud, en had buiten een snookertafel waar ze op konden spelen.

"Vroeger maakte ik 200 gram per maand, maar de afgelopen twee maanden kreeg ik slechts 100 gram", klaagde Silva.