De Chinese minister van Buitenlandse Zaken, Qin Gang, is vier weken na zijn laatste publieke optreden uit zijn functie ontheven. Het verwijderen van de vertrouwde adviseur van president Xi Jinping wordt gezien als een 'enorme schande', aangezien Qin’s voorganger Wang Yi is herbenoemd in die functie. Een reden voor de vervanging is niet gegeven. De maand lange mysterieuze afwezigheid van de 57-jarige Qin Gang, ooit beschouwd als iemand die dicht bij president Xi Jinping stond, heeft tot wijdverbreide speculaties geleid. Ambtenaren hadden eerder 'gezondheidsredenen' aangehaald, zonder verder uit te weiden.

Qin Gang, de ‘wolf krijger' diplomaat
Qin Gang was tweemaal woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken, tussen 2006 en 2014, en Chef Protocol tussen 2014 en 2018, waarbij hij toezicht hield op veel van president Xi's interacties met buitenlandse leiders. Op 57-jarige leeftijd werd hij in december 2022 één van de jongste ambtenaren, die werd benoemd tot minister van Buitenlandse Zaken, na twee jaar als ambassadeur in de Verenigde Staten te hebben gediend.

Als woordvoerder van het ministerie viel hij op, omdat hij één van de eerste diplomaten was die zich agressief uitsprak ter verdediging van het steeds assertievere buitenlandse beleid van China, een stijl die bekend werd als 'wolf krijger' diplomatie. Maar hij toonde ook bereidheid om met de Verenigde Staten samen te werken en verklaarde bij zijn aankomst in Washington als ambassadeur in juli 2021, dat de bilaterale betrekkingen "grote kansen en potentie" boden, hoewel ze tijdens zijn tijd als ambassadeur niet merkbaar verbeterden.

In zijn eerste opmerkingen als minister van Buitenlandse Zaken zei Qin Gang dat bij het oplossen van uitdagingen die de hele mensheid gemeen hebben, “de Chinese diplomatie, Chinese wijsheid, Chinese initiatieven en Chinese kracht", leidend zouden zijn”. Qin Gang, één van China's jongste ministers van Buitenlandse Zaken beëindigde zijn ambtstermijn ook als de kortst dienende functionaris van het land op die post.

Opvolger Wang Yi?
Qin Gang’s opvolger, Wang Yi, is de hoogste diplomaat van het land en overtreft Qin in de regeringshiërarchie als hoofd van China's hoogste besluitvormende orgaan voor het buitenlandbeleid. Wang, die vloeiend Japans spreekt, was voorheen China's ambassadeur in Tokio en hoofd van China's beleidsbepalende Taiwan Affairs Office. Als hoofd van China’s Foreign Affairs Commission was  Wang Yi instrumenteel bij het tot stand brengen van de verrassende vredesovereenkomst tussen Iran en Saoedi-Arabië in maart van dit jaar.

Analisten zeggen dat de plotselinge wisseling van leiderschap bij het ministerie van Buitenlandse Zaken naar verwachting onrust zal veroorzaken in de diplomatieke rangen van Peking. Qin Gang stond bekend als één van president Xi's meest vertrouwde adviseurs. Qin Gang was door president Xi zelf uitgekozen om vorig jaar veel meer gevestigde kandidaten te overtreffen om minister van Buitenlandse Zaken te worden. Dus hij is echt de keuze van de kapitein. Hij genoot ook veel vertrouwen van het gehele Chinese diplomatieke korps.

De plotselinge vervanging van Qin Gang zegt Nicholas Bequelin van Yale Universiteit, herinnert de wereld weer aan het feit dat China onvoorspelbaar is en dat mensen, hoe dicht zij ook bij de partijleider staan, op elk moment kunnen verdwijnen en dat je geen garantie hebt wat er de volgende dag komt".

Suriname – China, geen gevolgen Suriname
De verwachting is niet dat het buitenlandbeleid van China zal veranderen, de strategie is al jaren geleden uitgezet en de nieuwe minbuza Wang Yi, zal daarin geen wijziging aanbrengen. Voor ons land betekent dit dat wij China zullen moeten accepteren als bilateraal onze grootste schuldeiser, maar ook als een niet-vergevingsgezinde regering. De donor diplomatie van de Volksrepubliek China is mede gericht op landen voor wie geo-politiek van groot belang is voor de machtspositie van China en ook de beschikking hebben over veel natuurlijke hulpbronnen.

Met een GDP van $ 17.7 triljoen is China niet geïnteresseerd in de terugverkrijging van $ 500 miljoen van Suriname. Wie dit niet beseft of pleit voor een politieke oplossing, leeft in een verkeerd tijdperk en niet op deze aarde. Voor China is de schuld slechts een pressiemiddel om Suriname onder de duim te houden. Een reis of ontmoeting met de Chinese president zal waarschijnlijk niets oplossen.

China’s politiek- en financieelbeleid is juist gericht op niet terugverkrijging van hun uitstaande buitenlandse schulden. Waar China geïnteresseerd in is, zijn objecten zoals zeehavens, luchthavens, telecommunicatiebedrijven, spoorwegen  en natuurlijke hulpbronnen  in andere landen voor vergroting van hun geo-politieke, geo-strategische  en geo-economische macht en invloed. En als die landen langdurig in het krijt staan bij China, vallen enkele van deze begeerde objecten gewoon in de schoot van de Chinezen!

Rudie Alihusain

Bron: Wang Yi replaces Qin Gang as Chinese Foreign Minister, Al Jazeera, 25 juli 2023