De Amerikaanse First Lady Jill Biden spreekt tijdens een vlagceremonie op het hoofdkantoor van Unesco in Parijs ter gelegenheid van de terugkeer van de Verenigde Staten naar de organisatie. (Foto: AP)
De Stars and Stripes werden gehesen buiten het hoofdkwartier van Unesco met de Eiffeltoren in de skyline onder een daverend applaus en een vertolking van het volkslied. Voorafgaand aan het hijsen van de vlag maakte Biden opmerkingen over het belang van Amerikaans leiderschap bij het behoud van cultureel erfgoed en het versterken van onderwijs en wetenschap over de hele wereld.

"Ik was vereerd om vandaag (dinsdag...red.) met u mee te doen terwijl we de vlag van de Verenigde Staten (VS) hijsen, het symbool van onze toewijding aan wereldwijde samenwerking en vrede", zei Biden. Ze zei dat deze stap een voorbeeld was van de belofte van president Joe Biden om "ons leiderschap op het wereldtoneel te herstellen".

"We zijn zo trots om weer lid te worden van Unesco", verkondigde ze. Tegelijkertijd erkende ze dat "ik als leraar een beetje bevooroordeeld ben."

De VS had zijn voornemen aangekondigd om in juni weer lid te worden van Unesco. De 193 lidstaten van de organisatie stemden eerder deze maand om de terugkeer van de VS goed te keuren. De ceremonie van dinsdag, die ook een toespraak bevatte van Unesco-directeur-generaal Audrey Azoulay, betekende formeel dat de VS het 194e lid – en vlaggeneigenaar – van het bureau werd.

We plaatsen "de Star Spangled-banner terug waar hij hoort", zei Azoulay. "In een tijd van verdeeldheid, breuklijnen en existentiële bedreigingen, herbevestigen we onze unie hier vandaag", zei ze verwijzend naar de huidige wereldwijde politieke instabiliteit. "Samen zullen we sterker zijn."

"De terugkeer van de Verenigde Staten heeft een betekenis die groter is dan Unesco", voegde ze eraan toe.

Azoulay benadrukte het belang van de stap voor multilateralisme en "universaliteit" als geheel - in een toespraak die de oorlog in Oekraïne stopte. Ze zei dat het momentum van Unesco zal groeien met de reïntegratie van de VS, waardoor de initiatieven van de organisatie over de hele wereld worden versterkt.

De Amerikaanse acteur, de speciale gezant van de VN-organisatie, Forest Whitaker, hield ook een toespraak waarin hij de geest van vrede prees door onderwijs dat "niet mogelijk was geweest zonder Unesco".

Het besluit van de VS om terug te keren naar de in Parijs gevestigde Unesco was voornamelijk gebaseerd op de bezorgdheid dat China een leiderschapskloof heeft opgevuld sinds Washington zich terugtrok tijdens de regering-Trump. Deze ontwikkeling onderstreept de bredere geopolitieke dynamiek die speelt, met name de groeiende invloed van China in internationale instellingen.

Het vertrek van de VS uit Unesco in 2017 haalde een vermeende anti-Israëlische vooringenomenheid binnen de organisatie aan. Het besluit volgde op een actie van Unesco in 2011 om Palestina als lidstaat op te nemen, wat ertoe leidde dat de VS en Israël de financiering van het agentschap stopzetten. De terugtrekking van de VS werd een jaar later, in 2018, officieel.

Ter voorbereiding op de terugkeer vroeg de regering-Biden om US$ 150 miljoen op de staatsbegroting voor 2024 voor contributies en achterstallige betalingen van Unesco, met plannen voor soortgelijke verzoeken in de daaropvolgende jaren totdat de volledige schuld van US$ 619 miljoen is afbetaald. Dit vertegenwoordigt een aanzienlijk deel van het jaarlijkse operationele budget van Unesco van US$ 534 miljoen, wat de substantiële financiële rol benadrukt die de VS voor het vertrek in het agentschap speelde.

Vóór de terugtrekking was de VS de grootste financier van Unesco, goed voor 22% van de totale financiering van het bureau.

Dit is de tweede keer dat de VS na een periode van terugtrekking is teruggekeerd naar Unesco. Het land verliet eerder de organisatie in 1984 onder de regering-Reagan, daarbij verwijzend naar wanbeheer, corruptie en vermeende bevordering van Sovjetbelangen. Het trad in 2003 weer toe onder het presidentschap van George W. Bush.

Jill Biden, die Engels en schrijven doceert aan een community college in Virginia, brengt een passie voor onderwijs en persoonlijke ervaring in het veld met zich mee om de Verenigde Staten in Parijs te vertegenwoordigen. In de komende dagen zal haar bezoek ook dienen om hulde te brengen aan de Amerikaanse geschiedenis en het culturele erfgoed in Frankrijk.

Biden gaat vandaag, woensdag, naar de Brittany American Cemetery om de Amerikaanse soldaten te eren die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen. Dit eerbetoon zal dienen als een plechtige herinnering aan de gedeelde geschiedenis en offers die de VS en Frankrijk samenbinden.

Ze zal haar reis naar Frankrijk afsluiten op de befaamde Mont-Saint-Michel, een Unesco-werelderfgoed, om het belang van het behoud van erfgoedlocaties over de hele wereld te benadrukken. Haar bezoek aan de iconische site zal dienen om de gedeelde wereldwijde verantwoordelijkheid te benadrukken bij het beschermen van wereldwijde culturele schatten, volgens haar programma.