De EU heeft Russische olie en kolen gesanctioneerd, maar heeft de invoer van gas niet beperkt vanwege haar grote afhankelijkheid. (Foto: AP)
Rusland kan de gastoevoer naar Europa volledig afsluiten omdat het zijn politieke invloed wil versterken tijdens de Oekraïne-crisis, zei het hoofd van het Internationaal Energieagentschap (IEA). Hij voegde eraan toe dat Europa zich nu moest voorbereiden.

"Ik sluit niet uit dat Rusland hier en daar verschillende problemen blijft ondervinden en excuses blijft vinden om de gasleveringen aan Europa verder te verminderen - en misschien zelfs helemaal af te sluiten", zei IEA-directeur Fatih Birol woensdag in een verklaring aan persbureau Reuters.

"Dit is de reden waarom Europa noodplannen nodig heeft", voegde Birol eraan toe. Hij zei dat een recente vermindering van de stromen een poging kan zijn om politieke invloed te krijgen in de aanloop naar de wintermaanden met een hogere vraag. Het IEA zag een volledige afsluiting niet als het meest waarschijnlijke scenario.

De Europese Unie heeft Russische olie en kolen gesanctioneerd, maar heeft de invoer van gas behouden vanwege haar grote afhankelijkheid van leveringen uit Moskou.

In termen van totale energie-investeringen voor 2022 zei het IEA in een rapport dat dit jaar US$ 2,4 biljoen in de sector zou worden geïnvesteerd, inclusief recorduitgaven aan hernieuwbare energiebronnen. Maar het voegde eraan toe dat het niet volstond om een ​​aanbodtekort te dichten en de klimaatverandering aan te pakken.

'Twee visies op de toekomst'
Met een stijging van 8 procent ten opzichte van het voorgaande jaar, toen de pandemie ernstiger was, omvat de investering grote stijgingen in de elektriciteitssector en inspanningen om de energie-efficiëntie te versterken, zei het in zijn jaarlijkse investeringsrapport dat woensdag werd gepubliceerd. Investeringen in olie en gas, bovenop het terugdringen van inspanningen om klimaatdoelen te bereiken, zouden niet kunnen voldoen aan de stijgende vraag als energiesystemen niet worden aangepast aan schonere technologie, zei het.

"De olie- en gasuitgaven van vandaag zitten gevangen tussen twee toekomstvisies: het is te hoog voor een traject dat is afgestemd op het beperken van de opwarming van de aarde tot 1,5 graad C – maar niet genoeg om aan de stijgende vraag te voldoen in een scenario waarin regeringen vasthouden aan de huidige beleidsinstellingen en hun klimaatbeloften niet nakomen", aldus het agentschap.

Ambitieuze klimaatdoelen?
Ondertussen zei een functionaris bij de EU dat het lichaam tijdelijk terug zal schakelen naar steenkool om de afnemende Russische gasstromen het hoofd te bieden, zonder de klimaatdoelstellingen voor de langere termijn te laten ontsporen.

Europese leiders hebben Rusland benaderd, aangezien de stromen door de Nord Stream 1-pijpleiding werden teruggebracht tot slechts 40 procent van de capaciteit. Duitsland, Italië en Nederland hebben gesignaleerd dat kolengestookte elektriciteitscentrales de leveringstekorten zouden kunnen dichten, zelfs nu Duitsland zich opmaakt om een ​​G7-top te organiseren, nadat het opnieuw heeft bevestigd dat het zich inzet voor ambitieuze klimaatveranderingsdoelstellingen.

Europa zal tijdelijk zoeken naar alternatieven voor fossiele brandstoffen voor Russisch gas in het licht van de acties van president Vladimir Putin, zei een hoge functionaris van de Europese Commissie. "De onwettige invasie van Oekraïne door Rusland heeft geleid tot een noodsituatie in de EU", vertelde Elina Bardram, waarnemend directeur voor Internationale Zaken en Klimaatfinanciering bij de Europese Commissie, aan het Africa Energy Forum in Brussel.

"Met de zeer malafide bewegingen die we waarnemen van de regering-Putin in termen van Gazprom die de stroom heel plotseling verlaagt, nemen we een aantal zeer belangrijke maatregelen, maar al die maatregelen zijn tijdelijk", voegde ze eraan toe. De maatregelen zouden zo snel mogelijk worden afgebouwd, aangezien de EU vastbesloten is zich aan haar klimaatdoelstellingen te houden, zei ze.

"De EU-doelstellingen voor 2030 en 2050 blijven volledig intact … hoewel we ons gebruik van steenkool tijdelijk kunnen verhogen, is de richting op lange termijn duidelijk"”, voegde Bardram toe, die de delegatie van de Europese Commissie leidde naar de klimaatbesprekingen in Parijs in 2015.