De nierdialyse patiënten zijn zeer verheugd met de mededeling van president Santokhi om niertransplantaties (NTx) duurzaam in Suriname mogelijk te maken. Het staatshoofd maakte dit bekend na terugkeer van zijn recente werkbezoek aan Nederland. In een televisie-interview op 14 september 2021 werd deze mededeling door BIBIS-minister Albert Ramdin bevestigd. De patiënten waren ook blij te vernemen, uit de media, dat de NTx onderdeel zouden vormen van het medisch pakket van de zorgverzekeraars.

Bij navraag bleek echter dat de directie van het Staatsziekenfonds (SZF) nog geen medewerking heeft verleend aan het NTx-programma omdat, zo blijkt uit stukken van het SZF, "de totale uitgaven voor een dialyse patiënt lager zouden zijn dan voor een NTx". Een dialyse patiënt overleeft gemiddeld 6,5 jaar en kost SRD 1.478.249, terwijl een NTx-patiënt, die gemiddeld 15 jaar leeft, SRD 3.722.825 kost, aldus SZF.

Dit betekent dat SZF de "mogelijke vroegtijdige dood van dialyse patiënten gebruikt om op zijn uitgaven te bezuinigen". Dit afgrijselijk standpunt druist in tegen het bestaansrecht van het SZF en wordt door de nierdialyse patiënten resoluut van de hand gewezen". De patiënten kijken juist reikhalzend uit naar de medewerking van het SZF, conform hun zorgplicht naar elke burger en in lijn met medisch ethische principes.

De totale werkelijke kosten voor een dialyse patiënt bedragen ongeveer 1500 Euro per maand. Het gaat om dialyse verbruiksmateriaal, medische consulten, bloedtransfusies, röntgen- echo- en laboratorium bloed onderzoeken, infecties, hart- en vaat problemen, psychische stoornissen, bot-afwijkingen, ontregeling van de zout- en waterhuishouding met vochtophoping, bloedarmoede, veno-arteriële dialyse shunt kosten, frequente ziekenhuisopnames voor complicaties van dialyse, zoals hersenbeneveling en vermoeidheid door ophoping van afvalstoffen in het bloed, dialyse katheter kosten, medisch-specialistische kosten voor inbrengen katheters, bloedverdunners, fosfaatbinders, bloedaanmaak stimuleringsmedicatie.

"De NTx kan, afhankelijk van de complexiteit, binnen 2-5 jaar worden terug betaald". Na een NTx moet een patiënt speciale medicatie tegen afstoting gebruiken. De kosten hiervan bedragen maximaal 300 Euro per maand. Ook dan blijft een NTx goedkoper dan een dialyse behandeling, omdat je dan netto 1.200 Euro per maand bespaart. Dus dit rekensommetje is geen hogere wiskunde".

De patiënten wensen de maatschappij te informeren dat er grote tekortkomingen zijn in de verstrekte medicatie en behandel/zorg methode. Deze tekortkomingen zijn enige tijd geleden zelf door de patiënten aan de minister en de SZF-directie op het ministerie van Volksgezondheid kenbaar gemaakt. De kostencalculatie van het SZF is onvolledig omdat de patiënten nu zelf voor een aantal hulpmiddelen en medicatie moeten zorgen. Dat is wel heel kort door de bocht door het SZF.

Uit navraag is gebleken dat de dialyse duur (overlevingsperiode) sterk afhankelijk is van bovenstaande factoren alsook de matige preventieve zorg in de eerste 4 fasen van nierfalen. Bij de 5e fase, dialyse, is de haast point of no return bereikt. De enige uitweg is dan de niertransplantatie. Voorts is gebleken dat, ondanks deze genoemde omstandigheden, de dialyse tijd (overlevingstijd) in 45% van de gevallen tussen de 60 en 180 maanden is, met uitschieters naar 300 maanden.

De patiënten wensen door transplantatie een langer, productiever en menswaardiger bestaan te kunnen hebben. De gemiddelde dialyse leeftijd is 55 jaar en 61% van de patiënten is nu onder de 60 jaar.

Alternatieven
Het SZF en de minister van Volksgezondheid hebben in het afgelopen jaar geen enkele geloofwaardige oplossing gepresenteerd voor de nierdialyse patiënten. Sinds de komst van het Diaspora Medical Team (DMT), die op een professionele wijze zijn plannen heeft gepresenteerd, doen het SZF en de minister van Volksgezondheid voorkomen dat er in het Academisch Ziekenhuis Paramaribo en met Guyana betere alternatieven zijn. De nierpatiënten hebben, echter, geen enkel medisch, logistiek, operationeel en financieel uitgewerkt plan gezien. Het is allemaal gebakken lucht wat verkocht wordt”.

De patiënten begrijpen niet dat het SZF en de minister van Volksgezondheid een volledig ander standpunt innemen dan de president. De dialyse patiënten vinden dat alle ziektekostenverzekeraars aan het NTx-programma behoren mee te werken, dat door het DMT in samenwerking met het Sint Vincentius Ziekenhuis en de lokale artsen en verpleegkundigen wordt opgezet. Pas dan is er sprake van "eenheid in beleid, eenheid in bestuur en eenheid in leiderschap". Dit NTx-project zal leiden tot verbetering van de kwaliteit en de productiviteit van het leven van de patiënten, lagere kosten voor de gezondheidszorg en lokale opbouw van kennis, expertise en werkgelegenheid in de gezondheidssector.

Laatste hoop
Nogmaals, zoals enkele weken geleden, vestigen de patiënten de hoop op het door de president uitgesproken beleid en de zichtbare concrete inspanningen gepleegd door het bezoek aan het Amsterdam Universitair Medisch Centrum.


drs. Steven J. Tjang-A-Sjin
Vertegenwoordiger van de dialyse patiënten