Suriname heeft minder dan een jaar om te voldoen aan de 40 richtlijnen van de Caribbean Financial Action Task Force (CFATF). De vierde landenevaluatieronde die van de maand zou plaatsvinden, is uitgesteld naar maart 2022, bevestigt Roy Baidjnath Panday, Surinames vertegenwoordiger bij de CFAFT tegenover Starnieuws. “Uit de evaluatie moet blijken in hoeverre ons land voldoet aan de 40 FATF-richtlijnen.”

Het uitstel komt na een verzoek van toenmalige justitieminister Stuart Getrouw in 2020. Doorslaggevende reden hiervoor was de Covid-19 situatie en het probleem om informatie te verzamelen die als basis dient voor de evaluatiemissie, legt Baidjnath Panday uit. Meerdere regiolanden deden ditzelfde verzoek. “Het CFATF-secretariaat maakte het nieuwe rooster en Suriname werd geprojecteerd voor maart 2022. De CFATF-raad van ministers moet de datum nog bevestigen, waarna de formele bekendmaking volgt aan Suriname en op de CFATF-website.”

Baidjnath Panday is als CFATF-landenvertegenwoordiger ook voorzitter van de Nationale Anti-Money Laundering Commissie (NAMLAC). Hij geeft aan dat Suriname ruim zes maanden vóór maart 2022 – uiterlijk september dit jaar – de nodigde documenten moet aanbieden aan CFATF. Deze termijn is een standaard CFATF-bepaling. “Het team van experts wil ruim van te voren de documenten bestuderen, voordat het afreist naar Suriname voor het afnemen van de interviews met actoren en stakeholders in de publieke en private sectoren.” Hij benadrukt dat de selectie van deze actoren een aangelegenheid is van de CFATF.

Twee rapporten
Intussen is het rapport van de nationale risicoanalyse (NRA) door de driekoppige stuurgroep die het beleid bepaalt over witwassen, terrorismefinanciering en handel in wapens & munitie, aangeboden aan president Chan Santokhi. Het verrichten van de NRA was één van de 40 FATF-richtlijnen.
De stuurgroep geleid door justitieminister Kenneth Amoksi ontving vorig jaar oktober ook het NAMLAC-dossier (technical compliance questionnaire). In dit dossier, een standaard CFAFT-werkdocument zijn antwoorden gegeven op de vragenlijst die gaat over de naleving van wet- en regelgeving in Suriname tot aan 2020. Er is ook een beschrijving gedaan over de bestaande instituten belast met de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering, hun toezicht en de gecreëerde mechanismen voor de aanpak hiervan.

Stuurgroep beslist
Baidjnath Panday acht het niet wijs om de twee documenten te vermengen tot één rapport. Het CFATF-werkdocument heeft een bepaalde opbouwstructuur en het NRA-rapport is een scan (tijdsopname) waarin zichtbaar wordt hoe sterk/zwak ons antiwitwasregiem is. Hij verwacht dat de stuurgroep zich gaat beraden over wat Suriname aanlevert voor de evaluatieronde.

“Ik ga ervan uit dat beide documenten bruikbare informatie bevatten. De CFATF-onderzoekers kunnen een beeld krijgen over de Surinaamse werkomgeving. Hoe onze economie geordend is, welke systemen opgezet zijn en wat de zwakten en sterkten hiervan zijn om witwassen en terrorismefinanciering tegen te gaan.”

Antiwitwasinstituut
Met de twee documenten kan de stuurgroep nu al aan de slag en de verbeterpunten aanpakken. In het traject naar verbetering zijn meerdere ministeries betrokken, zegt Baidjnath Panday. Hij adviseerde de president dan ook om een antiwitwasinstituut op te zetten. Deze gemengde publiek/private organisatie zal 1 x 24 uur per dag operationeel zijn. De president heeft twee weken geleden de instelling van het instituut aangekondigd.

Het instituut zal als werkarm van de stuurgroep, het voorbereidende werk doen en de besluiten uitvoeren. Zo zullen de vertegenwoordigers van het bedrijfsleven de besluiten ‘direct’ kunnen uitvoeren in hun sectoren. De hoofdgedachte achter het instituut is het opzetten van een betrouwbare database. Alle input, acties ter bestrijding van witwassen, corruptie, ect en de output met toetsing van die maatregel komen hierin te staan.

Data verzamelen
Ter illustratie noemt Baidjnath Panday de immigratiedienst op de grensposten. Zij kunnen de data over de reisbeweging van personen vastleggen die voor analyse bij FIU gebruikt kan worden. De douane kan data aanleveren over de uitvoer van goederen, waaronder waardepapier en geld. Zo zijn er diverse overheidsorganisaties en het bedrijfsleven die over data beschikken. “Het instituut kan alle data verzamelen en periodiek steeds nieuwe data aanleveren waarmee NAMLAC een geactualiseerde versie van het NRA-rapport kan aanleveren.”

Voor nu ziet Baidjnath Panday als belangrijkste uitvoeringstaak voor dit orgaan, het opvangen en assisteren (faciliteren) van de CFATF-evaluatiemissie in maart 2022. Volgens hem zullen de NAMLAC en het Antiwitwasinstituut elkaar niet bijten. “Integendeel, zie ik braakliggend terrein om in een klankbordrelatie de verbeterstappen te bespreken. Een interactieve relatie.”

In de praktijk blijft NAMLAC de stuurgroep adviseren, die neemt vervolgens besluiten en geeft de opdracht aan het instituut om die uit te voeren. “NAMLAC blijft bestaan en gaat enerzijds door met adviseren over beleidskwesties en anderzijds is de voorzitter de verbinding met de regio en CFAFT.”