Herinneringen aan dr. Eugène Albert Gessel

'Hoop is uitgestelde teleurstelling'  

                                                                   

Het droevige bericht bereikte mij dat de alombekende Eugène Albert Gessel, ook bekend als 'oom Sjenie' (de schrijfwijze Genie zou m.i. beter passen bij zijn intellectuele persoonlijkheid) na een lang en vruchtbaar leven het aardse toneel verlaten heeft. Het noemen van alle wapenfeiten van de overledene zou teveel ruimte beslaan, vandaar dat ik mij in deze necrologie voornamelijk beperk tot persoonlijke herinneringen aan hem. Geïnteresseerden kunnen als attachment een verkorte CV van hem raadplegen.

Ik heb oom Sjenie in 1961 leren kennen als mijn leraar staatsinrichting en geschiedenis aan de AMS. Hij was toen net teruggekeerd uit Nederland alwaar hij de akten staatsinrichting MO (1950) en geschiedenis MO (1953) had behaald. Daarna heeft hij een succesvolle carrière beleefd in het onderwijsveld aldaar, eerst als onderwijzer en schoolhoofd, daarna als docent en examinator o.a. aan het Spinoza Lyceum in Nederland. Het was daarom alleen maar vanwege zijn drang om zijn land te dienen, dat hij besloot zijn veelbelovende onderwijscarrière in Nederland in te ruilen voor een onzekere toekomst in Suriname. 

Wat mij altijd bijgebleven is en ook mede bepalend is voor mijn verder leven, is de volgende uitspraak van hem tijdens één van zijn lessen: “Jongens en meisjes, de tijd van de adel is nu voorbij. Maar als jullie je bijzonder ervoor inzetten om zoveel mogelijk kennis te verwerven, kunnen jullie met mij, in de toekomst gaan behoren tot de intellectuele adel.” 

Na mijn terugkeer uit Nederland werd ik één van de trouwe lezers van de artikelen die hij met grote frequentie in de media schreef, ik dacht twee per week. Hij heeft naar schatting tenminste 4.100 artikelen gepubliceerd. Hopelijk kan er een bloemlezing van gemaakt worden. 

Ik luisterde ook met aandacht naar zijn radio- en televisiecommentaren. Zijn taalgebruik was van een niveau dat wij niet vaak tegenkomen. Als taalliefhebber was ik daar zeer onder de indruk van, maar ik vond dat hij daardoor de massa niet kon bereiken. Toen ik hem dat zei was zijn verrassend antwoord: “Ik praat en schrijf niet voor de doorsnee mens, jij moet je best doen om mij te kunnen volgen. Maar als dat gebeurt heb jij er zeker profijt van.” Ik draag de overtuiging dat er talrijke personen zijn die met of zonder gebruikmaking van woordenboeken en encyclopedieën (destijds was Google er nog niet) veel van hem geleerd hebben. 

Ik heb het genoegen gehad hem te mogen begeleiden bij het houden van lezingen voor de Rotaryclub Paramaribo Central alwaar hij een zeer gerespecteerde inleider was. Eén van zijn lezingen ging over de komende verkiezingen in Nederland waarbij hij een prognose maakte die later ook bijna feilloos uitkwam. De toenmalige Nederlandse consul die ook deel uitmaakte van het auditorium zei vol verbazing en bewondering tot mij: “Deze man weet meer van de Nederlandse politiek dan onze eigen politiek analisten.” 

Een andere anekdote betreft een lezing van hem in de B.S. Het Park over de Amerikaanse invasie in Irak. Hierin besprak hij onder meer gedetailleerd de groepen die grote invloed uitoefenden in de Amerikaanse politiek. Een gedeelte van de lezing kwam op de televisie en werd gezien door een spiritueel leider tevens zakenman van Indiase afkomst, die in Amerika woonde. Hij logeerde toen in Suriname bij één van zijn volgelingen. De gastheer belde mij op met het verrassend verzoek dat zijn guru een gesprek wilde hebben met de heer Gessel. Oom Sjenie ging hiermee akkoord en ik begeleidde hem naar de guru. Ik dacht dat het om spiritualiteit ging, maar de belangstelling van de guru was juist gewekt door de 'inside information' van oom Sjenie.

De man zei dat hij ook zijn contacten in Amerika had en dat de informatie waarover oom Sjenie beschikte levensbedreigend kon zijn. Toen laatstgenoemde vertelde dat hij helemaal niet over vertrouwelijke informatie beschikte, vroeg de guru hem hoe hij dan aan die wetenschap kwam. Het antwoord was: “Gewoon analytisch denken!” De spiritueel leider keek oom Sjenie ongelovig aan, gaf hem zijn zegen en maande hem aan om toch voorzichtig te zijn, omdat de maffia overal op de loer ligt! Dit is een geweldig goed voorbeeld van de scherpzinnigheid van oom Sjenie om door analytisch denken achter veel waarheden te komen. 

Sommigen schreven hem profetische gaven toe, hij had bijv. de val van Pengel in 1969 voorspeld, maar zelf wuifde hij dat weg met de mededeling dat hij een gewoon politiek analist was. Overigens is hij bij mijn weten nooit lid geweest van een politieke partij, hoewel hij aanvankelijk bevriend was met Jopie Pengel, maar later raakten zij gebrouilleerd. 

Tijdens zijn talrijke interviews op ABC eindigde hij zijn interview altijd met de woorden dat hij terugkeert naar zijn imperiale loge en vanuit de hoogte het schouwspel van de gladiatoren aanschouwt, steeds met zijn duim naar beneden.

Oom Sjenie, ik draag de overtuiging dat u nu verhuisd bent naar de kosmische imperiale loge en van daaruit nog steeds het spel der aardse gladiatoren kan gadeslaan. Misschien is de duim nu naar boven gericht! 

Aan zijn echtgenote, kinderen en alle nabestaanden betuig ik mijn oprechte deelneming. Moge de Almachtige u de kracht geven dit verlies te kunnen dragen!