Bolivia: Morales wil terugkeren naar zijn land

De verbannen voormalige president Evo Morales heeft maandag zijn voornemen aangekondigd om terug te keren naar Bolivia na de overweldigende overwinning van zijn linkse erfgenaam Luis Arce. Bij de verkiezingen van zondag, claimde Arce, een voormalige minister van Economie onder Morales, de overwinning. Exit-peilingen hadden een verpletterende overwinning op zijn centristische rivaal Carlos Mesa voorspeld.

Mesa heeft maandag zijn nederlaag toegegeven en zei dat de winstmarge van 20 punten van Acre "zeer krachtig en zeer duidelijk" was. "Het is aan ons, zoals het hoort bij degenen onder ons die in democratie geloven ... om te erkennen dat er een winnaar is bij deze verkiezingen", zei Mesa, een voormalig president.

Exit-peilingen gaven 52 procent van de stemmen aan Arce, terwijl Mesa slechts 31,5 procent behaalde. Met het resultaat is de hoop van Mesa op een tweede ronde in november de kop ingedrukt.

Particuliere opiniepeilingsbedrijven lieten zien dat Arce met een vergelijkbare marge won. De officiële resultaten zullen naar verwachting nog dagen op zich laten wachten.

De opkomst van kiezers was hoog. Ondanks de pandemie van het coronavirus stemde 87 procent van de Bolivianen, volgens het Supreme Electoral Tribunal. De gemiddelde deelname in het land is regulier 80 procent.

Arce (57) zei dat zijn overwinning een "terugkeer naar de democratie" was voor het verdeelde Zuid-Amerikaanse land. "We hebben de democratie hersteld en we zullen weer stabiliteit en sociale vrede krijgen", zei hij.

Ogen gericht op Morales
Veel aandacht gaat nu uit naar Morales, wiens autoritaire 14-jarige greep op de macht een bittere nasmaak achterliet voor veel Bolivianen buiten zijn grotendeels inheemse Partij voor het Socialisme (MAS). "Vroeg of laat gaan we terug naar Bolivia, daar is geen discussie over", vertelde Morales op een persconferentie in Buenos Aires.

"Het is mijn grote wens om terug te keren naar Bolivia en mijn regio binnen te gaan. Het is een kwestie van tijd", zei Morales, die werd afgezet te midden van protesten nadat zijn overwinning bij de verkiezingen van 2019 nietig was verklaard vanwege vermeende aantijgingen.

Morales nam ontslag op 10 november nadat hij de steun van de strijdkrachten had verloren tijdens de crisis waarbij 36 doden en honderden gewonden vielen. Gedwarsboomd in zijn poging om een ​​vierde termijn veilig te stellen, vluchtte hij aanvankelijk naar Mexico. Maar na de verkiezingsoverwinning van de linkse Alberto Fernandez heeft hij zich sindsdien gevestigd in het naburige Argentinië. Morales bedankte Fernandez en de Mexicaanse president Manuel Andres Lopez Obrador voor hun steun.

Hij prees ook felicitaties van andere linkse leiders, de Venezolaanse Nicolas Maduro en de voormalige Uruguayaanse president Jose Mujica. De Cubaanse minister van Buitenlandse Zaken Bruno Rodriguez prees een "overwinning van het volk" die "gerechtigheid en welzijn zou teruggeven aan het broederlijke Boliviaanse volk. Viva Evo!"

Morales zei dat hij maandag zelfs een telefoontje had gekregen van de Argentijnse paus Franciscus. "Ik voelde dat ik niet alleen was", zei hij.

Het kantoor van VN-chef Antonio Guterres prees "zeer participatieve en vreedzame" verkiezingen, en moedigde politieke leiders aan om samen te werken voor nationale verzoening.

Economische architect
Arce werd gecrediteerd als de architect van het economische wonder van het land onder Morales, die in 2006 de eerste inheemse president van het land werd. In het volgende decennium verlaagde hij de armoede en moderniseerde hij de infrastructuur van het land, gestimuleerd door de vraag naar de natuurlijke hulpbronnen van Bolivia.

De verkiezing, twee keer uitgesteld vanwege de pandemie van het coronavirus, was de eerste in 20 jaar waarin Morales niet aan deelnam, hoewel hij een dreigende aanwezigheid bleef.

De tegenstanders van Acre hadden gewaarschuwd dat een overwinning van de MAS de terugkeer zou inluiden van de ex-president. Morales hangt bij terugkeer in Bolivia arrestatie boven het hoofd op beschuldiging van terrorisme nadat de rechtse interim-regering hem had beschuldigd van het leiden van anti-regeringsprotesten vanuit zijn ballingschap.

Hij wordt ook onderzocht wegens vermeende "verkrachting en mensenhandel"  op beschuldigingen dat hij relaties had met minderjarige meisjes. Morales heeft de beschuldigingen maandag verworpen en zei dat ze "deel uitmaakten van een vuile oorlog" die tegen hem werd gevoerd.

De overwinning van Arce maakt een einde aan het jarenlange interim-voorzitterschap van de conservatieve Jeanine Añez, die zich een maand geleden uit de race terugtrok vanwege kritiek op haar aanpak van de coronaviruspandemie die meer dan 8.400 mensen het leven heeft gekost en 130.000 heeft besmet. Haar regering is beschuldigd van intimidatie van aanhangers van de MAS-partij en de medewerkers van Morales.

Washington, dat de regering van Añez als een belangrijke regionale bondgenoot zag, zei dat het wachtte op de officiële resultaten "maar president Trump en de Verenigde Staten kijken ernaar uit om samen te werken met wie de Bolivianen kiezen", vertelde een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken aan AFP.

Het door land omgeven Bolivia, één van de armste landen in de regio ondanks zijn rijke natuurlijke hulpbronnen, beleeft de ergste economische crisis in 40 jaar en het bbp zal naar verwachting in 2020 met 6,2 procent krimpen.