Europese mogendheden hebben een geschilmechanisme in gang gezet over de nucleaire deal met Iran, nadat het land nog een stap achteruit had gezet van zijn verplichtingen. Iran heeft alle grenzen opgeschort voor de productie van verrijkt uranium, dat kan worden gebruikt om reactorbrandstof, maar ook nucleaire wapens te maken.

Het heeft gezegd dat het reageert op sancties die door de Verenigde Staten zijn hersteld toen Washington zich in 2018 terugtrok uit het akkoord. Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk zeiden dat ze het argument van Iran niet accepteerden.

De nucleaire deal zorgde ervoor dat Iran, dat erop staat dat zijn nucleaire programma volledig vreedzaam is, ermee instemt zijn gevoelige activiteiten te beperken en inspecteurs toe te laten in ruil voor het opheffen van verlammende economische sancties.

De Amerikaanse president Donald Trump herstelde de sancties om Iran te dwingen te onderhandelen over een nieuwe overeenkomst die onbepaalde beperkingen zou opleggen aan zijn nucleaire programma en ook de ontwikkeling van ballistische raketten zou stoppen. Maar Iran heeft tot nu toe geweigerd.

De andere partijen bij de deal - de drie Europese grootmachten plus China en Rusland - hebben geprobeerd het in stand te houden. Maar de sancties hebben ervoor gezorgd dat de olie-export van Iran is ingestort en de waarde van de valuta is gekelderd, waardoor de inflatie is gestegen.

In een gezamenlijke verklaring herhaalden de Franse, Duitse en Britse ministers van Buitenlandse Zaken hun spijt over het Amerikaanse besluit om zich terug te trekken uit de nucleaire deal - formeel bekend als het Joint Comprehensive Plan of Action (JCPoA) - en benadrukten dat ze de overeenkomst wilden behouden.

De ministers zeiden dat hun landen - de E3 genoemd - hard hadden gewerkt om Iran weer in overeenstemming te brengen en diplomatieke initiatieven namen om de spanningen weg te nemen en Iran en de VS naar de onderhandelingstafel te brengen voor een alomvattende oplossing. "De E3 blijft zich volledig inzetten voor deze diplomatieke inspanning en is van plan deze te hervatten zodra de omstandigheden dit toelaten," voegde ze eraan toe.

"Ondertussen is Iran echter de belangrijkste beperkingen van de JCPoA blijven doorbreken. De acties van Iran zijn niet in overeenstemming met de bepalingen van de nucleaire overeenkomst en hebben steeds ernstiger en onomkeerbare gevolgen voor de proliferatie."

"We accepteren het argument dat Iran het recht heeft om de naleving van de JCPoA te verminderen niet." Ze zeiden dat het besluit van Iran op 5 januari om de laatste belangrijke toezegging inzake uraniumverrijking op te schorten - de limiet op het aantal uraniumcentrifuges - hen geen andere keus had gelaten dan actie te ondernemen in het kader van de JCPoA, onder meer via het geschillenbeslechtingsmechanisme.

"We doen dit te goeder trouw met het overkoepelende doel van het behoud van de JCPoA en in de oprechte hoop een manier te vinden om de impasse op te lossen door een constructieve diplomatieke dialoog, terwijl we de overeenkomst behouden en binnen het kader blijven."