John Bercow ontving een staande ovatie, maar de meeste Conservatieve Partijleden bleven zitten. (Foto: AFP)
John Bercow zegt dat hij zich terugtrekt als voorzitter van het Lagerhuis en parlementariër bij de volgende verkiezingen of op 31 oktober, afhankelijk van wat zich het eerst voordoet. In het parlement zei Bercow dat zijn 10-jarige 'ambtstermijn' zijn einde naderde en dat het de 'grootste eer en voorrecht' was geweest om te dienen.

Hij gaf aan dat als er geen vroege verkiezingen waren, 31 oktober de "minst verstorende en meest democratische" datum zou zijn. De voormalige parlementariër van de regerende Conservatieve Partij volgde wijlen Michael Martin in 2009 op als spreker.

Hij werd geconfronteerd met felle kritiek van voorstanders van de Brexit, die zijn onpartijdigheid over de kwestie van Europa in twijfel trokken. Zij beweren dat hij de inspanningen van de ‘anti no-deal exit parlementsleden’ om de controle over de agenda van het Lagerhuis over te nemen, heeft ondersteund.

Hij is ook bekritiseerd dat hij niet harder optrad om beschuldigingen van pesten en intimidatie in het Lagerhuis aan te pakken. Bercow zelf is beschuldigd van mishandeling van verschillende leden van zijn eigen personeel, wat hij ontkent.

Zijn vrouw, Sally, was op de openbare tribune toen hij zijn aankondiging deed, slechts enkele uren voordat het parlement voor de duur van vijf weken wordt geschorst.

Bercow zei dat hij ten tijde van de verkiezingen van 2017 had besloten dat dit zijn laatste parlement als voorzitter zou zijn. Toen hij voor het eerst werd gekozen, zei Bercow dat hij van plan was niet meer dan negen jaar in dienst te zijn. In een emotionele toespraak zei hij trots te zijn om op te komen voor de belangen van parlementsleden. "Gedurende mijn tijd als voorzitter heb ik getracht de relatieve autoriteit van deze wetgevende macht te vergroten, waarvoor ik absoluut geen excuses zal aanbieden aan iedereen, overal en op elk moment."

Bercow ontving een staande ovatie van de Labour fractie nadat hij zijn aanstaande vertrek had aangekondigd, maar de meeste Conservatieve partijleden bleven op hun stoelen zitten. Jeremy Corbyn, voorman van Labour, leidde het eerbetoon en zei dat het de voorzitter was geweest die de democratie had verdedigd en daardoor bevorderd. Hij voegde eraan toe dat de "keuze en timing" van zijn vertrekdatum "onvergelijkbaar" was. Voor de regering zei Michael Gove dat zijn vastberadenheid om Kamerleden meer kansen te geven om de regering ter verantwoording te roepen "in de beste traditie van voorzitters" was.

De voorzitter wordt door alle parlementsleden in het Lagerhuis gekozen bij geheime stemming. Traditioneel wisselt de rol tussen de twee grote partijen. Als dit wordt gehandhaafd, is de volgende spreker een Labour parlementslid. Potentiële opvolgers van Bercow zijn Lagerhuis plaatsvervangend voorzitter Lindsay Hoyle en Harriet Harman, de voormalige plaatsvervangend leider van Labour en het langst dienende vrouwelijke parlementslid in het huis. Labour-parlementslid Chris Bryant en conservatief Eleanor Laing, ook een plaatsvervangend spreker, hebben aangekondigd dat ze zich kandidaat zullen stellen.