Vaste gerechtsdeskundigen voor rechtspleging

Het Hof van Justitie (HvJ) heeft vrijdag vijf gerechtsdeskundigen beëdigd. Het gaat om drie psychiaters, twee psychologen en een forensische psycholoog. Fungerend HvJ president Anand Charan typeerde de beëdiging als “een bijzondere dag voor de strafrechtspleging”. Zij zullen het gerecht ondersteunen bij de afhandeling van strafzaken. De deskundigen zullen op een vaste basis psychologische en psychiatrische rapporten uitbrengen.

Charan wees de vijf personen erop dat in het verleden rechters en procespartijen vrijwel altijd de conclusies van deskundigen overnamen. Tegenwoordig is de opstelling wat kritischer. Er worden vragen gesteld over de specifieke deskundigheid, de onderzoeksmethode en betrouwbaarheid hiervan. Als de verdediging twijfelt over de onderzoeksmethode, mag een rechter hier niet aan voorbijgaan. In de strafrechtspraktijk praat men van ‘contra-expertise’. Hij vroeg hen hierop te letten, bij het uitbrengen van hun rapport. Charan ging ook even in op het verschil tussen een getuige-deskundige en de gerechtsdeskundige. De positie van een deskundige is bepaald in het Wetboek van Strafvordering: een persoon door de rechter beëdigd. “Anders dan de getuige, kan de deskundige niet worden gegijzeld of in verzekering gesteld.” Een deskundige is wel verplicht tot geheimhouding.

Procureur-generaal (pg) Roy Baidjnath Panday gaf aan dat er vaker is gewerkt met zogenaamde adhoc beëdiging van deskundigen. De stap voor vaste personen is bewust gedaan om zicht en ordening te brengen in de beschikbare deskundigen. En tegelijk om in te staan voor de expertise van hen. Hij hoopt dat het Hof in de toekomst ook andere experts zal toelaten. Hij denkt aan de deskundige die momenteel actief is op forensische DNA en de patholoog-anatoom.

Naast de rechter en officier van justitie, kan ook een advocaat via de rechter de hulp inroepen van een deskundige. Psychiater Rudi Dwarkasing is blij met de aanvulling van nieuwe collega’s. Er is een toename in de aanvragen van rapporten. Hij is jarenlang vrijwel de enige die rapportages uitbrengt voor justitie. Het werk zal nu worden verdeeld en sneller worden gedaan. De bevindingen van deze experts zijn heel belangrijk voor een verdachte in een strafzaak, legt hij uit. “Er wordt op een adequate manier gerapporteerd over zijn psychische toestand.” Psycholoog Raj Jadnanansing zegt dat het werk niet zo eenvoudig is en bijzondere verantwoordelijkheid met zich meedraagt. Gemiddeld is men vijftien uur bezig met een case.

De pg sprak de wens uit dat financiële perikelen rond de vergoeding van honoraria, geen breuken zullen laten ontstaan in de relatie die vrijdag vaste gestalte heeft gekregen. Voor Dwarkasing een onderwerp waar hij het liever niet over heeft. Hij geeft toe dat er een behoorlijke achterstand is in de betaling. “In mijn persoonlijke perceptie zeg ik, dat het werk gedaan moet worden, zodat er geen stagnatie ontstaat in de rechtspleging. Geld is belangrijk, maar vooralsnog staat het niet op de eerste plaats voor ons.”
De groep vaste gerechtsdeskundigen bestaat verder uit Vincent Lumsden, Randhirkoemar Nanda en Daphne Breuker. De vier heren zijn verbonden aan het Surinaamse Psychiatrisch Centrum en Breuker zit bij het Forensisch Centrum.