Anthony Caram (Foto: Raoul Lith)
Suriname is duidelijk in budgettair en monetair opzicht in een benarde situatie verzeild geraakt. De kernoorzaak van de binnenlandse evenwichtigheid schuilt in de deels expansionistische geaarde politiek die de beleidsmakers voeren in de hoop dat grondstofprijzen zullen blijven stijgen.

Anthony Caram vergelijkt hierbij de in 2007 tot ontlading gekomen crisis op de Amerikaanse hypotheekmarkt. Deze crisis is voortgevloeid uit de misrekening van bankiers dat de huizenprijzen tot in lengte van dagen zouden blijven stijgen. De econoom was een van de inleiders tijdens de driedaagse conferentie van de AVVS De Moederbond in Hotel Torarica. In zijn inleiding heeft hij de controverse tussen het monetarisme en expansionisme aangegeven met de recente ervaringen in het land.

Hij toont aan dat een expansionistisch geaard beleid geen duurzame welvaart oplevert, maar slechts tijdelijk voordeel geeft. De financiering van de verbeterende sociale voorzieningen wordt steeds problematischer, terwijl de koopkracht daalt door een te grote geldschepping die het voordeel van deze voorzieningen hoe langer hoe meer compenseert, stelt Caram. “Per saldo neemt dan uiteindelijk de armoede toe.”

Herstel vertrouwen
Om uit de benarde situatie te geraken, zullen de beleidsmakers eerst moeten bewijzen dat zij bereid en in staat zijn het vertrouwen van marktpartijen te herstellen. “Immers in de wereld draait alles om vertrouwen.” Vertrouwensherstel vereist het strikt in acht nemen van het huidig glashelder wettelijk kader van de financiële en monetaire verhouding tussen de minister van Financiën en de president van de Centrale Bank, licht Caram toe.

Het vertrouwensherstel kan volgens hem worden bevorderd als de monetaire autoriteiten met parlementaire instemming gezamenlijk een bindende verklaring doen uitgaan dat de Staat vooralsnog geen of slechts een beperkt beroep zal doen op de kredietfaciliteiten van de Centrale Bank. “Zijn kredietbehoeften moeten op de markt dan wel in het kader van internationale samenwerkingsverbanden worden gedekt.” Strikte beteugeling van de kredietverlening en deugdelijke transparantie over de filosofie achter het budgettaire en monetaire beleid zullen ook leiden tot de vereiste unificatie van de koersen op de valutamarkt, gaat hij verder. “De Centrale Bank moet in het vervolg absolute prioriteit geven aan uitvoering van haar kerntaken.”

Maatregelen
De inleider wijst erop dat monetaire maatregelen noodzakelijk zijn, maar helemaal niet voldoende. Additionele, samenhangende op korte en langere termijn werkende maatregelen zijn vereist. Exercities met het macro-economisch Surya simulatiemodel tonen dat daling van de productie en van de koopkracht van de bevolking en stijging van de werkloosheid zich voorlopig zullen voortzetten. “Ook bij het doorvoeren van diepingrijpende maatregelen, zal dit sombere beeld zich voordoen.” Caram noemt in een adem het constant houden van de nominale lonen, hervormingen in de sfeer van belastingen en subsidies, vermindering van de consumptieve bestedingen door een effectieve kredietbeperking en verhoging van de productie in 2016 die onvoldoende resultaat zullen opleveren. “Een uit balans gegroeide economie kan nu eenmaal niet op korte termijn recht worden getrokken.”

Hij vraagt zich af of Suriname de wijsheid, discipline en bereidheid heeft om een rigoureus stabiliteits- en groeiprogramma op eigen kracht uit te voeren. Als dat niet zo is, zegt hij, dan “moeten wij er niet voor schromen een beroep te doen op organisaties zoals het Internationaal Monetair Fonds voor steun en begeleiding gekoppeld aan het verkrijgen van conditionele overbruggingsfinanciering.”