Dat rijstboeren en veehouders in Saramacca wateroverlast hebben, is geenszins de schuld van Staatsolie. Dat zegt het concern in reactie op beschuldigingen van diverse boeren uit dat gebied.
Volgens de boeren zijn hun arealen overstroomd en lopen ze grote economische schade, als direct gevolg van boringen die Staatsolie doet in het nieuwe Tambaredjo Olieveld Noord-West, gelegen in de ‘Buru Swamp’ tussen de bestaande olievelden Tambaredjo en Calcutta.

Het waterprobleem heeft een andere achtergrond, zo zeiden functionarissen van Staatsolie dinsdag tijdens een persconferentie waarbij het directielid Glenn Sairres en de technici Pablo Tjoe A Wie en Regillio Dodson het woord voerden namens het olieconcern.
Volgens hen liggen er langs de Gangarampandayweg watersystemen die nog uit de plantageperiode stammen. Verwaarlozing, slecht onderhoud en veroudering van die systemen veroorzaken nu de wateroverlast.
De zware regenval heeft het probleem verergerd, zegt Sairres. “Het is een gemeenschappelijk probleem waar zowel boeren als Staatsolie last van hebben.”

De dam die Staatsolie heeft aangelegd in het zwampgebied kan niet tot verstoring leiden van de natuurlijke afwatering, zo moet blijken uit een presentatie van Tjoe A Wie. Er zijn openingen aangebracht in de dam en het bedrijf kijkt geregeld hoe het water zich gedraagt, zegt hij.
Na de presentatie heeft Staatsolie journalisten in het gebied rondgeleid.

Sairres zegt dat de maatschappij bereid is mee te werken aan een structurele oplossing van het probleem. Maar, zeg hij, dat moet dan wel een gezamenlijke verantwoordelijkheid zijn van de overheid, de boeren en Staatsolie.
Het olieconcern ziet niets in een voorstel van het ministerie van Landbouw Veeteelt en Visserij om een andere dam op te werpen. Op korte termijn zou volgens Staatsolie gewerkt moeten worden aan het optimaliseren van de waterafvoer, het plaatsen van duikers, het identificeren van afwateringsmogelijkheden en opschoning van de kanalen. Op de lange termijn moet volgens het bedrijf gedacht worden aan het in leven roepen van een Waterschap dat zich bezig houdt met ontwatering van de zwamp.

"Nonsens!" reageert Irwin Kanhai, boer te Saramacca. “Staatsolie heeft de gemeenschap alleen maar nonsens voorgehouden." Er is volgens hem nooit een milieueffectrapportage gemaakt door het Nationaal Instituut voor Milieu en Ontwikkeling Suriname (Nimos). "Ze willen een natuurlijke zwamp ontwateren en het natuuurlijk evenwicht verstoren. Ik zeg u, Staatsolie gaat nu pas kijken waar de afwatering ligt.”
Hij vindt het jammer dat hem, net als andere boeren van Saramacca, toegang is geweigerd tot de persconferentie. “Wij hebben het gevraagd. Het zou voor ons de gelegenheid zijn vragen te stellen”, zegt Kanhai.
Hij wijst er op dat in 2007 veel meer regen is gevallen. Het water stond toen hoger en er was meer te verwerken. "Toen hebben we dit niet gehad”, zegt Kanhai.

De boer, die meer bekend staat als jurist en advocaat van Desi Bouterse in het 8-decemberproces, zegt dat de rechtszaak die hij voorbereidt tegen Staatsolie onverkort doorgaat. “Dit weekeind ga ik met het Nimos naar het gebied. Ik neem de pers mee.”
Volgens hem had de maatschapppij eerst een milieueffectplan moeten laten maken waardoor de problemen vantevoren bekend zouden zijn.

Dertig agrariërs in het gebied hebben zich inmiddels gemeld met economische schade. Het zou gaan om in totaal duizend hectare. Zij kunnen niet inzaaien en hun vee loopt verdrinkingsgevaar.

Tekst & foto: Wilfred Leeuwin
(Foto: Staatsolie geeft uitleg aan de pers over de overstromingen in het Saramaccagebied)