De Medische Zending Health Care Suriname (MZPHCS) verkeert in een steeds penibelere financiële situatie. De organisatie, die in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid de primaire gezondheidszorg in het binnenland verzorgt, heeft nog geen exploitatiekosten ontvangen voor het dienstjaar 2026. De schulden lopen inmiddels op tot miljoenen Surinaamse dollars, met directe gevolgen voor de medische hulpverlening in afgelegen gebieden.

De betalingsachterstanden zijn inmiddels zo ernstig dat MZPHCS op bepaalde vliegmaatschappijen geen beroep meer kan doen. Dat is een groot probleem, omdat de organisatie voor medische spoedgevallen, bevoorrading en personeelstransport naar het binnenland vrijwel volledig afhankelijk is van de luchtvaart.

"Op bepaalde vliegmaatschappijen kunnen we vanwege de enorme betalingsachterstand geen beroep meer doen", zegt Rachel Ten-A-Sang-Beerensteyn, onderdirecteur Financiële, Facilitaire en Logistieke Zaken bij MZPHCS. Ook MAF – een luchtvaartmaatschappij die speciaal voor medische hulp en gemeenschapsontwikkeling naar Suriname kwam – heeft inmiddels aan de bel getrokken over openstaande betalingen.

Ook de medicijnvoorziening staat onder druk. Een deel van de schuld bij de Bedrijf Geneesmiddelen Voorziening Suriname (BGVS) is weliswaar overgenomen door de overheid, maar niet alle benodigde medicijnen zijn bij BGVS op voorraad. MZPHCS is daardoor aangewezen op particuliere leveranciers, bij wie eveneens een betalingsachterstand is ontstaan.

Poliklinieken kampen met achterstallig onderhoud
De financiële problemen zijn ook zichtbaar in de infrastructuur. Alle 58 poliklinieken van MZPHCS hebben in meer of mindere mate onderhoud nodig. Op sommige locaties zijn de gebreken schrijnend: in de verloskamer van polikliniek Klaaskreek ontbreekt het plafond, en in de ruimte waar baby's regelmatig op controle komen, zijn de ramen niet meer intact.

"Onze medewerkers doen hun uiterste best om de poli's werkbaar te houden", zegt Ten-A-Sang-Beerensteyn. "Met het beperkte budget dat beschikbaar is, kunnen we minimale en cruciale onderhoudswerkzaamheden uitvoeren. Maar dat is bij lange na niet genoeg."

Hoewel MZPHCS samenwerkt met lokale en internationale partners, kunnen die slechts beperkt bijdragen aan infrastructurele ondersteuning, omdat dit niet binnen hun doelstellingen past.

Structurele tekorten dwingen tot steeds meer improvisatie
MZPHCS haalt haar inkomsten uit betalingen van geregistreerde verzekerden, aangevuld met donaties en projectfinanciering. Die inkomsten zijn echter structureel onvoldoende om de volledige kosten van een gezonde bedrijfsvoering te dekken.

"Onze organisatie heeft tot nog toe geen exploitatiekosten ontvangen voor het dienstjaar 2026, en we zijn al in het derde kwartaal van het jaar", aldus de onderdirecteur. Volgens haar worden financiële middelen structureel te laat ontvangen, waardoor telkens een financiële kloof ontstaat.

Dat dwingt de organisatie tot improvisatie. "Onze medewerkers van Logistiek moeten voortdurend bij vliegmaatschappijen informeren of er nog ruimte beschikbaar is om de benodigde goederen naar ons verzorgingsgebied te krijgen", illustreert Ten-A-Sang-Beerensteyn.

Ministerie heeft eerder ingegrepen, maar structurele oplossing blijft uit
Hoewel het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn & Arbeid (VWA) meerdere malen heeft ingegrepen om de financiële problemen op te vangen, ontbreekt het vooralsnog aan een structurele en duurzame oplossing. MZPHCS is een niet-gouvernementele organisatie die in opdracht van het ministerie een belangrijke bijdrage levert aan de uitvoering van het overheidsbeleid op het gebied van de primaire gezondheidszorg in het binnenland.

De onderdirecteur pleit daarom voor structureel overleg tussen MZPHCS en de ministeries van Volksgezondheid en Financiën & Planning. Daarbij moet MZPHCS de gelegenheid krijgen om vanuit de praktijk toelichting te geven op de verschillende kostenposten en de uitdagingen die bij de zorgverlening in het binnenland komen kijken.

Volgens Ten-A-Sang-Beerensteyn bestaat er bij het publiek en de autoriteiten onvoldoende inzicht in de daadwerkelijke kosten die gepaard gaan met gezondheidszorg in het binnenland. "Structureel overleg kan bijdragen aan een beter begrip van de financiële realiteit waarmee wij dagelijks te maken hebben", aldus de onderdirecteur.