FMeW instroomcijfers
De beperking van de jaarlijkse instroom bij Geneeskunde tot 30 studenten heeft niet alleen gevolgen voor het aantal toekomstige artsen, maar maakt de opleiding per daadwerkelijk afgeleverde basisarts ook aanzienlijk duurder. Een analyse van de Faculteit der Medische Wetenschappen (FMeW) becijfert dat de indicatieve kostprijs bij een structurele instroom van 30 studenten kan oplopen tot ongeveer SRD 7,7 miljoen per afgeleverde arts.

De cijfers maken deel uit van een bredere studie naar de artsenopleiding, specialistische vervolgopleiding en medische personeelsplanning in Suriname. De discussie is actueel omdat vandaag de toelating van 30 studenten tot de geneeskundeopleiding plaatsvindt. De studie is samengesteld door Fitzgerald Gopie, decaan van FMeW, Vincent Lumsden, voorzitter van de Specialisten Registratie Commissie, en voormalig SZF-directeur Rick Kromodihardjo. Gopie richt zich in de studie op de academische opleiding, waaronder instroom, rendement, uitval, co-schappen en facultaire kwaliteit. Lumsden behandelt onder meer de specialistische vervolgopleidingen, registratie en herregistratie, AIOS en de toekomstige specialistencapaciteit. Kromodihardjo legt de verbinding met de nationale zorgbehoefte, financiering, arbeidsmarkt, regionale spreiding en medische personeelsplanning.

Uit de FMeW-analyse blijkt dat de indicatieve middenraming van de systeemkosten per werkelijk afgeleverde basisarts in de periode 2020-2025 ongeveer SRD 4,6 miljoen bedroeg. In die periode werden gemiddeld ruim 50 studenten per jaar toegelaten. Wanneer de instroom structureel op 30 studenten per jaar wordt gehouden en de vaste kosten van de faculteit en de klinische opleiding grotendeels gelijk blijven, stijgt de geraamde kostprijs naar ongeveer SRD 7,7 miljoen per afgeleverde arts.
De studie rekent ook een ander scenario door. Bij een gecontroleerde opschaling naar 60 studenten per jaar zou de indicatieve middenkost kunnen dalen tot ongeveer SRD 3,9 miljoen per afgeleverde basisarts. De onderzoekers benadrukken echter dat daar een belangrijke voorwaarde aan verbonden is: het aantal docenten, practica, co-schapsplaatsen en de capaciteit om de kwaliteit van de opleiding te bewaken, moeten dan eveneens meegroeien. Daarmee waarschuwt de studie feitelijk voor twee uitersten. Een structureel lage instroom kan de opleiding per afgeleverde arts aanzienlijk duurder maken, terwijl het zonder meer toelaten van meer studenten problemen verderop in de opleiding kan vergroten.

De FMeW maakt in dit verband onderscheid tussen de Numerus Fixus en de Numerus Clausus. Bij de Numerus Fixus staat centraal hoeveel artsen Suriname op basis van de nationale zorgbehoefte nodig heeft. De Numerus Clausus gaat over hoeveel studenten de universiteit daadwerkelijk verantwoord kan opleiden, rekening houdend met onder meer docenten, practica en klinische opleidingsplaatsen. Volgens de studie moeten deze twee jaarlijks afzonderlijk worden bepaald en vervolgens aan elkaar worden gekoppeld. De nationale behoefte moet dus niet automatisch gelijk worden gesteld aan de beschikbare opleidingscapaciteit.

Over de studiejaren 2020-2021 tot en met 2025-2026 meldden zich 873 kandidaten aan voor Geneeskunde. Daarvan werden 301 studenten toegelaten. De formele toelatingscapaciteit is in de laatste studiejaren teruggebracht naar 30 studenten per jaar. Juist daar ontstaat volgens de analyse een belangrijk beleidsvraagstuk. De FMeW stelt dat de instroom niet uit willekeur wordt beperkt. De opleidingsketen kent objectieve grenzen door onder meer de beschikbare co-schappen, begeleiding, practica, het studierendement en de klinische capaciteit. Tegelijkertijd waarschuwt de faculteit dat het probleem van de toekomstige artsenvoorziening niet uitsluitend kan worden opgelost door de toelatingspoort smaller te maken. 

Een van de grootste knelpunten bevindt zich namelijk verderop in de opleiding. De studie spreekt van ongeveer 30 tot 40 co-schapsplaatsen, terwijl er 79 actuele co-assistenten zijn en 24 studenten wachten. Daarnaast bewegen nog grotere groepen studenten richting de klinische fase. Meer studenten toelaten zonder de klinische capaciteit uit te breiden, zou het probleem volgens de onderzoekers daarom vooral verschuiven naar langere wachttijden en mogelijke druk op de kwaliteit van de opleiding.

De bestuurlijke boodschap van de studie is daarom dat Suriname niet alleen moet besluiten hoeveel studenten tot Geneeskunde worden toegelaten, maar tegelijkertijd moet bepalen hoeveel artsen het land werkelijk nodig heeft en welke investeringen nodig zijn om die artsen verantwoord op te leiden. De onderzoekers adviseren de Numerus Fixus en Numerus Clausus jaarlijks opnieuw tegen elkaar af te wegen en uitbreiding van de instroom te koppelen aan extra docenten, klinische leerplaatsen, begeleiding en kwaliteitsborging.