De brede maatschappelijke discussie die al enige tijd wordt gevoerd over het al dan niet inzetten van de diaspora in relatie tot de ontwikkeling van Suriname, zorgt voor begrip en onbegrip in de Surinaamse en Nederlandse samenleving. Er zijn voorstanders en tegenstanders. De onderlinge, vaak onzichtbare belangen maken het niet makkelijker.

De diaspora kan een bijzondere impuls en dynamiek bieden aan de ontwikkeling van Suriname. In een ideale situatie zouden deze twee zaken bijzonder goed bij elkaar aansluiten. Vanuit gewetensbesef zouden Surinamers in de diaspora de morele plicht moeten voelen om hun vergaarde kennis in te zetten ten behoeve van de nationale ontwikkeling van Suriname. In de meeste gevallen zijn deze Surinamers in het buitenland elementair hier in het land met Surinaamse belastingmiddelen gevormd. In een later stadium hebben zij zich professioneel laten scholen in het buitenland. Een bijdrage aan het land van origine zou daarom allerminst misplaatst zijn. Daarbij dient vooropgesteld te worden dat men daartoe niet verplicht is.

De eerlijkheid gebiedt ons wel te stellen dat de diaspora nergens anders op deze aardbol een zodanig diep voldaan gevoel zal kunnen krijgen als wanneer zij haar krachten in Suriname inzet. Een benadering van de diaspora die echter vaak verkeerd uitpakt, is de perceptie en vooringenomenheid dat zij altijd de juiste aanpak in huis heeft en dat Surinamers er niets van kunnen bakken. Dit is een totaal verkeerde instelling en roept een zekere aversie op.

Natuurlijk is het zo dat plaats, tijd en omstandigheden in Suriname sterk verschillen van die in de diasporalanden. De diaspora is op basis hiervan niet gauw gewillig om hier neer te strijken en de schouders onder het werk te zetten. Uitgaande van de huidige fysieke omstandigheden in de diasporalanden ten opzichte van die in Suriname, kunnen deze landgenoten in den vreemde over van alles klagen.

Als zij echter eerlijk verder kijken, merken zij dat zij, ondanks het feit dat zij onder redelijk welvarende omstandigheden hun krachten geven aan de verdere opbouw van die landen, toch aankijken tegen heel wat ongunstige situaties van immateriële aard. Eerlijkheidshalve moeten zij weliswaar toegeven dat zij niet altijd de juiste menselijke waardering krijgen. Hierdoor zitten zij veelal diep in hun hart met een onvoldaan gevoel. Die waardering zouden zij hier wel kunnen krijgen. Dus materiële rijkdom, maar niet altijd een voldaan gevoel.

We hebben in de afgelopen jaren ervaren dat diverse regeringen in Suriname en diasporafora zich ervoor hebben beijverd om de diasporakwestie op een hoger niveau te tillen. Vanwege een gebrek aan eenduidigheid en openhartigheid zijn hieruit tot op heden geen zichtbare resultaten voortgevloeid. Vers kapitaal uit de diaspora zou worden gemobiliseerd ten behoeve van de nationale ontwikkeling van Suriname. Ook heeft een aantal prominenten uit de diasporagemeenschap aangegeven dat de circa 300.000 Nederlanders met Surinaamse roots met kennis en kapitaal zouden kunnen werken aan de veredeling van de Surinaamse economie.

Vanwege slechte communicatie en onderlinge belangen kan dit alles echter maar niet echt van de grond komen. De huidige regering heeft zich ook nog niet uitdrukkelijk uitgesproken over de richting die zij met dit beleidsterrein wil opgaan. Allereerst zullen een diasporavisie, een beleid en te realiseren doelen binnen een afgebakende periode moeten worden geformuleerd.

Hier in Suriname zien we ook allerlei ontmoedigende factoren die maken dat mensen niet staan te springen om hier neer te strijken. De politieke perikelen en het niet adequaat functioneren van overheidsinstituten houden de diaspora op afstand. Daarnaast zien we dat er recentelijk een maatschappelijke discussie is losgebarsten omtrent de hervorming dan wel modernisering van de rechterlijke macht, waaronder het Openbaar Ministerie en het Hof van Justitie. Diverse instituten binnen de rechterlijke macht en maatschappelijke organisaties hebben hun bezorgdheid geuit.

De voorzieningen en interventies die via het parlement zullen worden gepleegd, zijn volgens critici uit de juridische wereld uiterst zorgelijk. Men gaat ervan uit dat een oneigenlijke hervorming van de rechterlijke macht de kwaliteit van de rechtsstaat onder druk zal zetten. Dit zal de democratische beleving in Suriname niet ten goede komen. De vraag is of de roepende stem voorbarig is of een terecht waarschuwend signaal aan politiek Suriname. De historie zal beoordelen wie gelijk heeft. Een ander minpunt is de torenhoge inflatie.

Dat zijn de uitdagingen waar we hier tegenaan kijken en die de diaspora vooralsnog op afstand houden. In de diasporalanden zijn er ook allerlei gecompliceerde maatschappelijke issues waarmee men worstelt, maar het zijn de Surinaamse tekortkomingen die steeds weer tegen het licht worden gehouden. Zij moeten zich dus niet altijd focussen op de minder gunstige omstandigheden in Suriname.

We hebben niet alleen uitdagingen in dit land, maar juist meer mogelijkheden dan beperkingen. Hieruit moeten we kracht en motivatie putten om verder te werken aan de vertaalslag van onze ongekende potenties.

Ettiré Patra