Hofpresident verheugd over meer rechters en nieuwe rechtbank

Nog dit jaar ronden zestien juristen hun rechtersopleiding af. Als zij op voordracht van het Hof van Justitie door de regering tot rechter worden benoemd, zal Suriname in totaal 47 rechters tellen. Het vooruitzicht wordt nog beter, want eind 2026 voltooien nog eens elf rechters in opleiding hun studie. Het hof zal dan beschikken over 58 rechters - een historische mijlpaal in de geschiedenis van het Hof van Justitie, dat momenteel 31 rechtsprekers heeft.

Hofpresident Iwan Rasoelbaks klinkt nu al verheugd. “Dit aantal rechters leent zich er uitstekend voor om met een gemoderniseerde organisatiewet meer snelheid, efficiëntie, slagvaardigheid en rechtsbescherming voor de burgers te realiseren,” stelde hij in zijn toespraak bij de opening van het zittingsjaar 2026 voor de rechtspraak.

Het hof kan met de extra rechters de bestuursrechtspraak invoeren. Voor de belastingrechtspraak zijn binnen de rechtspraak al voorzieningen getroffen en lopen de opleidingen. “Het wachten is op de behandeling van de conceptwet Belastingrechtspraak in De Nationale Assemblée,” zegt Rasoelbaks.

Echter, meer rechters betekent ook dat er meer ruimte nodig is om hen te huisvesten. Net als in voorgaande jaren betreedt het hof 2026 met overbelaste gerechtsgebouwen en rechtszalen. Voor de hofpresident is de dringende oproep voor een Paleis van Justitie dan ook geen grootspraak, maar een bittere noodzaak. Volgens hem is het haalbaar, “als alle neuzen dezelfde kant op wijzen.”

Nieuwe opzet van de rechtspraak
Met meer rechters kan de verdere decentralisatie van de rechtspraak plaatsvinden, evenals meervoudige rechtspraak in complexe zaken in eerste aanleg. De hofpresident stelt een nieuwe opzet van de rechtspraak in het vooruitzicht. Er komt snelrecht voor eenvoudige straf- en civiele zaken. Deze worden behandeld door een alleensprekende kantonrechter, met als beroepsmogelijkheid de rechtbank - een nieuw instituut binnen de rechtspraak.

Voor rechtszaken van gemiddelde of grotere complexiteit en impact komt er een rechtbank met enkelvoudige of meervoudige kamers. Tegen uitspraken van de rechtbank kan beroep worden ingesteld bij het Hof van Justitie, lichtte Rasoelbaks toe.

Politieke ambtsdragers
De enkelvoudige kamer van de rechtbank zal ook de rechtsbescherming van burgers in ambtenarenzaken en belastingzaken in eerste aanleg afhandelen. Politieke ambtsdragers staan in eerste aanleg terecht bij een meervoudige kamer van de rechtbank. In beide gevallen is het hof de beroepsinstantie.

Hofpresident voor vijf jaar
De nieuwe opzet wordt op verschillende niveaus aangestuurd, georganiseerd en gefinancierd. “De president van het hof wordt voor vijf jaren in deze bestuurlijke functie benoemd en doet in die periode niet aan rechtspraak,” verklaarde Rasoelbaks.

Er komen meerdere vicepresidenten, unitcoördinatoren en teamleiders. De bedrijfsvoering wordt ondersteund door een zelfstandig Bureau van het Hof van Justitie. Ook voor deze plannen kijkt het hof reikhalzend uit naar de overzijde van het Onafhankelijkheidsplein - het parlement - voor goedkeuring van de nieuwe organisatiewet.

Overleg met ketenpartners en staatsmachten
Op nationaal niveau blijft het hof in overleg met zijn ketenpartners: het ministerie van Justitie, het Openbaar Ministerie en de beroepsorganisaties van advocaten, notarissen en deurwaarders. Waar nodig wordt deze samenwerking uitgebreid om verdere organisatorische en digitale modernisering door te voeren, onder meer in het kader van de invoering van het nieuwe Burgerlijk Wetboek en ter bevordering van efficiëntie binnen de straf- en familiesector.

Rasoelbaks onderstreepte dat het hof ook “goed rechtstatelijk overleg” voortzet met de regering en het parlement om de rechtsstaat verder te versterken en de rechtsbescherming uit te breiden - onder andere via de invoering van de belasting-, bestuurs- en cassatierechtspraak. Het hof houdt zich ook aanbevolen voor overlegmomenten met de twee staatsmachten om te spreken over de beleidskaders van de rechtspraak, inclusief de prioritering en financiering daarvan.

Continuering samenwerking met de rechtsfamilie
Ook in het komende jaar zet het hof de samenwerking voort met de civil law-rechtsfamilie: de Hoge Raad, de Raad voor de Rechtspraak van Nederland en het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van de Antillen. Daarbij wordt onder meer samengewerkt op het gebied van belastingrechtspraak, opleidingen van rechters en het strategisch kader van de rechtspraak.

Bij het laatste gaat het om technische ondersteuning bij het digitaliseringsproces van de rechtspraak en de bedrijfsvoering, stelt Rasoelbaks. Ook het overleg met de Caribbean Court of Justice (CCJ) zal worden geïntensiveerd.

De geraamde kosten voor beleid en uitvoering van de gehele rechtspraakorganisatie in 2026 bedragen SRD 506.331.000. Dit is ongeveer 0,8% van de totale staatsbegroting van circa SRD 61 miljard, hield de hofpresident de aanwezigen voor.