Cheryl Dijksteel
DNA-lid VHP
Ik acht het noodzakelijk de samenleving te informeren over de belangrijke rol die de gewezen ministers van Financiën en Planning, Armand Achaibersing en Stanley Raghoebarsing, hebben vervuld bij het herstel van Surinames financiële stabiliteit tussen 2020 en 2025. Het is daarbij misleidend en onoprecht wanneer bepaalde personen vandaag de dag doen alsof zij aan geheugenverlies lijden, terwijl zij bijkans vijf jaar zeer nauw betrokken waren bij dit herstelproces. Zij weten beter dan wie ook welke ontwrichte situatie werd aangetroffen in 2020 en welke zware, maar noodzakelijke maatregelen zijn genomen om Suriname weer op het pad van stabiliteit te brengen.

2020: een zware erfenis
Bij de regeringswisseling in 2020 trof de regering-Santokhi een diep ontwrichte economie aan. De staatsschuld bedroeg circa 3,9 tot 4,1 miljard Amerikaanse dollar, wat gelijkstond aan 120,8% tot 146% van het bruto binnenlands product (bbp). Dit uitzonderlijk hoge schuldniveau leidde tot een zware schuldenlast, grote financiële stress en een dalend vertrouwen in de economische stabiliteit van het land.

De overheid werd geconfronteerd met een onhoudbaar begrotingstekort, een instabiele wisselkoers en een Centrale Bank die haar geloofwaardigheid grotendeels had verloren.

Beleidsmaatregelen onder leiding van Achaibersing en Raghoebarsing
De gewezen ministers Achaibersing en Raghoebarsing namen in deze omstandigheden het voortouw in het herstel van de Surinaamse financiën. Hun beleid kenmerkte zich door ingrijpende, maar noodzakelijke maatregelen, waaronder:
• Herstel van vertrouwen in de Centrale Bank van Suriname door het monetaire beleid te hervormen en transparantie te vergroten.
• Stabilisatie van de wisselkoers door het afbouwen van geldschepping en het invoeren van marktconform beleid.
• Inventarisatie en herstructurering van de staatsschuld, waarbij dubieuze en niet-transparante verplichtingen kritisch werden herzien.
• Schuldherschikking in samenwerking met internationale partners, waaronder bilaterale crediteuren, particuliere schuldeisers en het Internationaal Monetair Fonds (IMF).
• Begrotingsdiscipline door beperking van tekorten, vermindering van inefficiënte uitgaven en strakker inkomstenbeheer.
• Versterking van verantwoordingsplicht en transparantie in overheidsfinanciën, met een grotere rol voor parlementaire en maatschappelijke controle.


• De nominale schuld daalde in vijf jaar tijd met circa 200 tot 400 miljoen dollar.
• De schuldquote ten opzichte van het bbp werd bijna gehalveerd, van een maximum van 146% in 2020 tot ongeveer 74–83% in 2025.
• Deze verbetering was vooral het resultaat van economische groei, structurele schuldherschikking en begrotingsmaatregelen.

Fundament voor stabiliteit en hervorming
Het werk van de gewezen ministers Achaibersing en Raghoebarsing heeft in belangrijke mate bijgedragen aan het herstel van het vertrouwen bij internationale financiële instellingen en de Surinaamse samenleving.

Dankzij hun beleid:
• Werden de fundamenten gelegd voor fiscale stabiliteit.
• Ontstond er ruimte voor economische hervormingen en productieve investeringen.
• Werd de basis gelegd voor een stabieler financieel systeem, cruciaal voor verdere ontwikkeling van de samenleving.

Hoewel Suriname in 2025 nog steeds uitdagingen kent, is de situatie wezenlijk verbeterd ten opzichte van 2020. De staatsschuld is beter beheersbaar geworden, de schuldquote is fors verlaagd en er is meer ruimte voor sociaal-economische ontwikkeling.

Vooruitzichten
De ingezette koers vormt de basis voor verdere hervormingen, waaronder:
• Het verder terugbrengen van de schuldquote richting internationaal aanvaarde normen.
• Stimulering van productieve sectoren zoals landbouw, toerisme, energie en mijnbouw.
• Verdere samenwerking met internationale partners om investeringen en kennis naar Suriname te brengen.

Conclusie
De periode 2020–2025 toont aan dat, ondanks een erfenis van zwaar financieel wanbeheer, Suriname in staat is gebleken de weg naar herstel te vinden. Dankzij het beleid van ex-president Santokhi en de inspanningen van de gewezen ministers Achaibersing en Raghoebarsing heeft het land zijn schuldpositie aanzienlijk verbeterd en een fundament gelegd voor duurzame stabiliteit.

Ik benadruk dat deze resultaten te danken zijn aan de gezamenlijke inzet van regering, samenleving en internationale partners. Het is daarom ongepast en oneerlijk om vandaag te doen alsof men geen deel uitmaakte van dit beleid of geen weet heeft van de offers die zijn gebracht. Dit herstel is niet het eindpunt, maar een belangrijke stap in de voortdurende opbouw van een veerkrachtige Surinaamse economie.

Cheryl Dijksteel
DNA-lid VHP