Colombia staakt wapenaankopen bij VS na kritiek op cocaïnebestrijding

Colombia heeft de wapenaankopen bij de Verenigde Staten, de grootste militaire partner van het land, stopgezet vanwege de bewering van Washington dat het Zuid-Amerikaanse land er niet in slaagt de cocaïnehandel te bestrijden.

De Colombiaanse minister van Binnenlandse Zaken, Armando Benedetti, kondigde de stap dinsdag aan, terwijl president Gustavo Petro de VS ervan beschuldigde te willen "deelnemen" aan de binnenlandse politiek van Colombia en te zoeken naar een "marionettenpresident" in aanloop naar de verkiezingen van volgend jaar.

"Vanaf nu ... zullen er geen wapens meer worden gekocht van de Verenigde Staten," zei Benedetti dinsdag in een interview met Blu Radio.

De Amerikaanse president Donald Trump had Colombia maandag de erkenning als bondgenoot in de strijd tegen drugs ontnomen. Hij beschuldigde het land ervan de cocaïneproductie te laten stijgen tot "records aller tijden".

Hoewel deze stap vooral symbolisch werd gezien, betekende het wel een nieuwe klap voor de alliantie tussen Washington en Bogota. Eerder dit jaar kwamen beide landen al in conflict over het terugsturen van ongedocumenteerde migranten naar Colombia.

Het is nog onduidelijk welke gevolgen de schrapping zal hebben voor de miljoenen dollars die Washington jaarlijks aan Bogota verstrekt om de strijd tegen drugskartels en linkse strijders, gefinancierd door de cocaïnehandel, te ondersteunen. De Amerikaanse steun voor drugsbestrijding in Colombia bedraagt ongeveer 380 miljoen dollar per jaar.

In een reeks berichten op X (voorheen Twitter) verdedigde president Petro, een voormalig linkse strijder, zijn drugsbeleid en stelde dat zijn regering meer cocaïne in beslag had genomen dan voorgaande regeringen.

Tijdens een ministersvergadering verklaarde Petro dat Colombia "niet gechanteerd zal worden" door de Amerikaanse regering en voegde toe dat hij "zich geen zorgen maakt over de Amerikaanse hulp".

"Wij zijn degenen die hen helpen, want het probleem is hun probleem, niet het onze," zei Petro, waarmee hij suggereerde dat het Colombiaanse leger minder afhankelijk zal worden van Amerikaanse steun.

Reagerend op de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, die Petro omschreef als "onvoorspelbaar" in de strijd tegen drugs, zei de Colombiaanse president dat het bombarderen van burgerboten in Latijns-Amerikaanse wateren "werkelijk onvoorspelbaar" is.

Hij verwees naar Trumps beslissing om twee Venezolaanse boten aan te vallen, waarvan werd beweerd dat ze werden gebruikt door drugskartels en onderweg waren naar de VS.

"De meeste cocaïne die over zee wordt vervoerd, vertrekt in containers vanuit havens en wordt vervoerd op grote schepen, niet op speedboten," schreef Petro op X.

Petro voegde eraan toe dat hij niet zal toestaan dat Colombia "knielt" voor Amerikaanse belangen of dat boeren die coca verbouwen "in elkaar worden geslagen".

Sinds zijn aantreden in 2022 zet Petro in op een paradigmaverschuiving in de door de VS geleide 'oorlog tegen drugs', waarbij de focus ligt op het aanpakken van maatschappelijke oorzaken van drugshandel, in plaats van op uitroeiing.

Onder zijn leiding is de cocateelt, het hoofdingrediënt van cocaïne, met ongeveer 70 procent toegenomen, aldus de Colombiaanse regering en de Verenigde Naties.

De hoeveelheid land die bestemd is voor cocateelt is in de tien jaar tot 2023 bijna verdrievoudigd tot een record van 253.000 hectare, volgens het laatste rapport van het Bureau voor Drugs- en Misdaadbestrijding van de VN.

In een artikel op X wijt Petro de stijging aan "de wereldwijde toename van cocaïneconsumptie, met name in Europa."

"De wereld moet haar antidrugsbeleid veranderen, want dat heeft gefaald," zei hij, en voegde toe dat de cocaïneconsumptie in de VS alleen is gestabiliseerd omdat gebruikers massaal zijn overgestapt op fentanyl, dat 30 keer dodelijker is.

Petro heeft herhaaldelijk conflicten gehad met Trump, onder meer door Amerikaanse uitleveringsverzoeken af te wijzen en kritiek te uiten op het Amerikaanse immigratiebeleid en de inspanningen om de drugshandel in buurland Venezuela te bestrijden.

Hij bekritiseerde ook de Amerikaanse bondgenoot Israël vanwege de oorlog in Gaza en verbrak in 2024 de diplomatieke betrekkingen met dat land.