De Colombiaanse president Gustavo Petro spreekt tijdens de opening van de nieuwe zitting van het Colombiaanse Congres in Bogota, Colombia, juli 2025. (Foto: Reuters)
De Colombiaanse president Gustavo Petro leek zichtbaar gefrustreerd nadat de Amerikaanse president Donald Trump Colombia had aangewezen als een van de landen die volgens Washington onvoldoende hebben meegewerkt aan de internationale strijd tegen drugs.

Maandagavond voegde Trump Colombia toe aan een lijst met landen – waaronder Afghanistan, Bolivia, Myanmar en Venezuela – die de afgelopen twaalf maanden "aantoonbaar niet" hebben voldaan aan de verplichtingen onder internationale drugsbestrijdingsovereenkomsten en de vereiste maatregelen tegen drugshandel.

"Onder Petro's misleide leiderschap is de cocateelt en cocaïneproductie in Colombia tot historische hoogten gestegen", aldus het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken op het socialemediaplatform X, na de aankondiging van de "presidentiële beslissing" over belangrijke drugstransport- en -producerende landen.

Het ministerie voegde toe dat Trump "heeft vastgesteld dat de Colombiaanse regering haar verplichtingen op het gebied van drugsbestrijding niet is nagekomen, maar hij heeft ontheffing verleend zodat de cruciale Amerikaanse samenwerking, waaronder op het gebied van drugsbestrijding, kan worden voortgezet. Resultaten zijn belangrijk – we moeten vooruitgang zien en wel snel!"

Reagerend op de "decertificering" zei Petro: "De Verenigde Staten decertificeren ons na tientallen doden onder politieagenten en soldaten" in de strijd tegen drugskartels en gewapende groepen die gefinancierd worden door drugshandel.

"Ze decertificeren ons nadat wij degenen zijn die de meeste cocaïne in de geschiedenis in beslag hebben genomen, degenen die duizenden laboratoria hebben ontmanteld", aldus Petro tijdens een kabinetsvergadering.

Volgens Petro heeft de maatregel weinig te maken met het Colombiaanse volk, maar is het bedoeld om de Amerikaanse samenleving ervan te weerhouden zich te bemoeien met de "drang om te werken", een verwijzing naar de stimulerende effecten van cocaïne.

Het intrekken van de certificering wordt gezien als een strafmaatregel voor landen die niet voldoen aan antidrugsinspanningen en kan leiden tot sancties – die het Witte Huis kan kwijtschelden – zoals bezuinigingen op Amerikaanse hulp, en een stemming in Washington tegen leningen, kredieten en andere vormen van hulp van ontwikkelingsbanken.

De Amerikaanse lijst werd gepubliceerd nadat Trump meldde dat het Amerikaanse leger eerder die dag een aanval had uitgevoerd op een vermeend Venezolaans drugsschip, waarbij drie mensen omkwamen in internationale wateren. Dit was de tweede aanval van Amerikaanse troepen op zeeschepen in enkele weken, na een incident waarbij elf mensen omkwamen bij een aanval op een speedboot, omschreven door Venezolaanse functionarissen als een buitengerechtelijke executie.

Mensenrechtenexperts hebben twijfels geuit over de rechtmatigheid van deze aanvallen op slachtoffers die geen directe bedreiging vormen voor de Amerikaanse belangen.

Tijdens zijn presidentiële verklaring noemde Trump opnieuw de Venezolaanse president Nicolás Maduro "de leider van een van de grootste cocaïnehandelnetwerken ter wereld". Hij zei dat de Verenigde Staten zullen blijven proberen Maduro en zijn medeplichtigen voor de rechter te brengen voor hun misdaden en dat zij Venezolaanse terroristische organisaties zoals Tren de Aragua zullen aanpakken en uit het land zullen verwijderen.

Gegevens van het Bureau voor Drugs en Criminaliteit van de VN (UNODC) tonen echter aan dat Colombia, Peru en Bolivia de belangrijkste cocaïneproducenten zijn, terwijl Venezuela niet hoog op de lijst staat.

De Amerikaanse Drug Enforcement Administration (DEA) concludeerde in haar laatste rapport dat Colombia de bron is van 85 procent van de drugs die de VS binnenkomen, terwijl Venezuela daarin niet genoemd werd.

Over Bolivia zei Trump dat er "nog veel werk te doen is" om consequent de antidrugsverplichtingen na te komen en te voorkomen dat het een veilige haven wordt voor drugshandelaren.

Afghanistan werd opnieuw aangewezen als land dat "aantoonbaar heeft gefaald" in de drugsbestrijding, ondanks het verbod van de Taliban op drugsproductie, omdat sommige leden van de Taliban nog steeds profiteren van de handel.

Myanmar, aangeduid met de oude naam Birma, werd ook genoemd, maar Trump gaf geen aanvullende details over de situatie daar of in andere landen op de lijst.

Het Washington Office on Latin America (WOLA), een Amerikaanse belangenbehartigings- en mensenrechtenorganisatie, noemde de decertificering "een ouderwets, bot en contraproductief instrument voor buitenlands beleid dat niet langer zou moeten bestaan".

WOLA waarschuwde dat het Witte Huis Colombia niet mag straffen, aangezien het land al jarenlang 's werelds grootste cocaïneproducent is en kampt met toenemende veiligheidsuitdagingen.

Hoewel Petro's regering niet slaagde in sommige veiligheids- en bestuursdoelen, waaronder drugsbestrijding, wijst WOLA dit toe aan slecht management en falend leiderschap, niet aan kwaadaardigheid of steun aan drugshandelaren.

Volgens WOLA zou decertificering de Colombiaanse bevolking direct schaden en het vermogen van de regering om hen te beschermen tegen gewelddadige criminele en opstandige groeperingen verminderen.