Fraenk: Advocaten zijn geen politieke actoren, maar waken wel

“Als advocaten zijn wij geen politieke actoren – maar wij waken wel,” stelde deken Elleson Fraenk van de Surinaamse Orde van Advocaten (Sova). Zij sprak woensdag tijdens de beëdiging van vijf advocaat stagiaires tot advocaat bij het Hof van Justitie. Fraenk benadrukte dat advocaten waken over grondrechten, toegang tot recht, eerlijke processen en de bescherming van zwakkeren. “Het is onze taak om steeds de rechtsstaat in het oog te houden, en niet te schromen om kritisch te zijn wanneer dat nodig is – steeds binnen de kaders van ons beroep en de ethiek die het vereist.”

Volgens de deken is een rechtsstaat een levend product van gezamenlijke inspanning. Daarom zal de Sova bepaalde vraagstukken steeds opnieuw onder de aandacht brengen. Net als in juli haalde Fraenk ook nu het Constitutioneel Hof aan: de rol die dit instituut zou moeten vervullen en het belang van bemensing en versterking ervan. Daarnaast vroeg zij aandacht voor de uitbreiding van slachtofferhulp en de versterking van het Bureau Familierechtelijke Zaken, dat onder de nieuwe wetgeving (Nieuw Burgerlijk Wetboek) meer taken en verantwoordelijkheden heeft gekregen. “Wij doen een actieve oproep aan alle actoren om zich in te spannen om de werking van deze en andere essentiële instituten te ondersteunen en te garanderen.”

Fraenk hield de nieuwe advocaten Joyce Foort, Ravi Ramnares, Anandbahadoer Randhirsing, Pravesh Mathoera en Steven Jakaoemo hun rol als ‘waakhond’ voor en stond ook stil bij de politieke ontwikkelingen. Met de recente regeringswisseling komt er onvermijdelijk een nieuwe wind in het beleid, ook op het gebied van justitie, rechtsbescherming en wet- en regelgeving. “Met elke regeringswisseling krijgt de samenleving te maken met een soms abrupte nieuwe realiteit, zoals het terugdraaien van zaken – bijvoorbeeld de grondconversie – die kort daarvoor opnieuw hun intrede deden in het rechtsbestel.” Volgens de deken betekent dit dat de omgeving telkens verandert, terwijl de beroepsgroep vaak nog in de fase van bestudering, implementatie en rechtsschepping verkeert. “Het juridisch landschap verandert als gevolg van politieke keuzes. Dat vraagt van ons alertheid en flexibiliteit.”

Naast alertheid vraagt de nieuwe realiteit in de rechtspleging ook om voortdurende aanpassing en scholing. “Met de invoering van het Nieuw BW kwam een reeks aan gerelateerde wetgeving en een scala aan staatsbesluiten, die het werk inhoudelijk, qua procesvoering en qua intensiteit hebben veranderd.” Veel vertrouwde regels zijn verruild voor modernere, maar soms ook complexere juridische realiteit. “In de praktijk zijn wij er nog niet van overtuigd dat nieuwer in alle gevallen ook beter is.”

Fraenk wees erop dat de maatschappelijke bewustwording inmiddels is toegenomen en dat er veel vragen van rechtzoekenden komen. Advocaten moeten daar adequaat op inspelen en dat vraagt deskundigheid. Ze deed daarom een beroep op iedereen in de rechtspleging om zich te blijven bijscholen. Permanente educatie ziet zij niet als een optie, maar als een essentiële plicht. “Het recht staat niet stil, en u mag dat ook niet. Kennis veroudert snel. Wat vorige maand geldend recht was, kan vandaag al zijn vervangen door nieuwe wetgeving, jurisprudentie of maatschappelijke normen.”