Gekozen president Chan Santokhi op 15 juli 2020, een dag vóór zijn beëdiging op bezoek bij het toenmalige staatshoofd, Desi Bouterse. (Archieffoto: Ranu Abhelakh)
Acht dagen geleden heeft de eens machtigste man van Suriname zijn laatste adem uitgeblazen, maar de gemoederen in het land én in het buitenland zijn nog niet bedaard. Op weg naar de uitvaart in het verkiezingsjaar - dat over een aantal uren aanbreekt - lopen de spanningen flink op, tot boven het oerwoud, waar hij zich een jaar omringd had met de militaire mist. Liefde en haat voeren de boventoon.

In de recente geschiedenis van Suriname, die nog geschreven moet worden, is geen leider zo geliefd en tegelijkertijd zo gehaat geweest. DDB was het middelpunt van passie en controverse. Voor de één was hij de grote held en voor de andere een meervoudige moordenaar. Aan de ene kant zijn er tienduizenden personen die rouwen en een enorm gemis voelen, terwijl anderen hem verguizen. Één ding hebben de tegenpolen met elkaar gemeen: de dood van Bouterse laat hen niet onberoerd.

Suriname is op dit moment tot op het bot verdeeld, waarbij ras sentimenten erger bespeeld worden dan in de periode van de onafhankelijkheid. Er is helaas geen enkele leider die zoveel gezag heeft om het volk dat zo verdeeld is tot kalmte te brengen. Het besluit om de gewezen president die tot tweemaal toe democratisch is gekozen geen 'staatsbegrafenis' te geven, is niet het probleem. De weduwe Ingrid Bouterse-Waldring en de leiding van de NDP hebben vanaf 25 december al duidelijk gemaakt dat ze daar niet op wachten. Van 'baas' zal met volkseer afscheid genomen worden en dat zal op grootse wijze gebeuren.

De regering heeft uitgelegd dat met drie perioden rekening wordt gehouden. De militaire staatsgreep & dictatuur, de periode van 10 jaar democratisch gekozen president en de veroordeling van 20 jaar tot medeplegen van 15-voudige moord. Bouterse heeft zijn hoofd niet gebogen voor de rechterlijke uitspraak en besloot onder te duiken. He did it his way! President Chan Santokhi heeft de laatste periode het zwaarst laten wegen en het Openbaar Ministerie heeft op ontactische wijze de doodsoorzaak tot in de finesses publiekelijk bekendgemaakt. Hiermee zijn vaten olie op het vuur gegooid. President Santokhi heeft zich niet de staatsman getoond in een crisissituatie door bruggen te bouwen, zonder principes te laten varen.

Bij de dood worden de vele emoties van de ruim vier decennia onomwonden geprojecteerd op het Suriname doek en de polarisatie neemt toe. In zijn laatste publieke optreden in december 2023 heeft de toenmalige NDP leider opgeroepen tot rust en harmonie. Op dit moment is hier totaal geen sprake van. Het gehele land heeft zwaar geleden onder de militaire dictatuur en de Binnenlandse Oorlog. Het tijdperk van Bouterse met al zijn daden - goed of slecht - is met zijn dood geëindigd. Het wordt de hoogste tijd om verder te gaan als land dat zijn ontwikkeling in eigen handen neemt. Er moet 'schouder aan schouder, zij aan zij' zoals Bouterse het vaak over had, gewerkt worden aan welzijn en welvaart voor het gehele land. Met een verdeeld volk komen we nergens. Op de scherven van de degens die gekruist worden tussen haat en liefde, komt Suriname nu eindelijk op de eerste plaats.

Nita Ramcharan