De EU-Mercosur-overeenkomst heeft tot doel een van de grootste vrijhandelszones ter wereld te creëren, die meer dan 700 miljoen mensen en bijna 25 procent van het wereldwijde BBP bestrijkt. (Foto: Reuters)
De Europese Unie en het Zuid-Amerikaanse Mercosur-handelsblok hebben een overeenkomst gesloten over een langverwachte vrijhandelsovereenkomst, kondigde voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen aan. Na onderhandelingen die meer dan 20 jaar duurden en vijf jaar na een eerste overeenkomst, zeiden Von der Leyen en haar Mercosur-collega's vrijdag dat er een overeenkomst was bereikt in de hoofdstad van Uruguay, Montevideo.

"Dit is een win-win overeenkomst", zei Von der Leyen tijdens een persconferentie met de presidenten van de belangrijkste Mercosur-landen, waaronder Argentinië en Brazilië.

"Deze overeenkomst is niet alleen een economische kans. Het is een politieke noodzaak", voegde ze toe. "Ik weet dat er sterke winden de andere kant op waaien, richting isolatie en fragmentatie, maar deze overeenkomst is ons antwoord."

De overeenkomst heeft tot doel een van de grootste vrijhandelszones ter wereld te creëren, die meer dan 700 miljoen mensen en bijna 25 procent van het wereldwijde bruto binnenlands product bestrijkt.

Net als de vrijhandelsovereenkomst tussen de VS, Mexico en Canada is het doel om tarieven en handelsbarrières te verlagen, waardoor het voor bedrijven aan beide kanten gemakkelijker wordt om goederen te exporteren.

Mercosur omvat Brazilië, dat het leeuwendeel van het grondgebied, de economische productie en de bevolking van het blok vormt, samen met Argentinië, Paraguay, Uruguay en Bolivia, het nieuwste lid. Het lidmaatschap van Venezuela is voor onbepaalde tijd opgeschort.

"Na twee jaar van intensieve onderhandelingen hebben we nu een moderne en evenwichtige tekst die de milieukwaliteiten van Mercosur erkent en onze toewijding aan het Klimaatakkoord van Parijs versterkt", zei de linkse president van Brazilië, Luiz Inacio Lula da Silva, vrijdag.

Hoewel Lula en andere Zuid-Amerikaanse leiders het pact toejuichten, is de deal voor sommige Europese landen nog niet rond.

Frankrijk heeft een groep EU-lidstaten geleid die nog steeds bezwaren hebben tegen het pact met de minister van handel van het land, Sophie Primas, die zei dat de aankondiging van Von der Leyen op vrijdag "alleen haar betreft".

"Vandaag is niet het einde van het verhaal", vertelde Primas aan het persbureau AFP in een verklaring. "Dit bindt alleen de commissie, niet de EU-lidstaten."

De handelsovereenkomst vereist goedkeuring van 15 van de 27 EU-leden die 65 procent van de EU-bevolking vertegenwoordigen, samen met een gewone meerderheid in het Europees Parlement.

De Europese boerenlobby Copa-Coge herhaalde haar verzet tegen de deal en riep op tot protesten in Brussel op maandag. De boeren hebben betoogd dat Mercosur-producten niet voldoen aan de EU-normen en oneerlijke concurrentie zouden creëren.

'Enorme zakelijke kansen'
In opmerkingen gericht aan haar "mede-Europeanen" – en misschien degenen die sceptischer zijn, zoals de boeren – zei Von der Leyen dat het pact een positieve impact zou hebben op ongeveer 60.000 bedrijven die exporteren naar de Mercosur-regio.

Ze zei dat ze "zullen profiteren van verlaagde tarieven, eenvoudigere douaneprocedures en preferentiële toegang tot enkele cruciale grondstoffen, omdat de overeenkomst "enorme zakelijke kansen zal creëren".

"Aan onze boeren", zei ze, "we hebben naar jullie geluisterd, naar jullie zorgen geluisterd en we handelen ernaar. Deze overeenkomst omvat robuuste waarborgen om jullie levensonderhoud te beschermen."

Italië zei donderdag dat er geen voorwaarden waren voor het ondertekenen van een deal, terwijl Polen vorige week zei dat het tegen de vrijhandelsovereenkomst in zijn huidige vorm was.

Europese milieuorganisaties zijn ook in grote lijnen tegen de overeenkomst. Friends of the Earth noemde het een "klimaatvernietigende" deal.

Ondertussen prees de Duitse bondskanselier Olaf Scholz de sluiting van de deal.

"Na meer dan 20 jaar onderhandelen hebben de Mercosur-landen en de EU een politieke overeenkomst bereikt", zei hij in een bericht op sociale media.

"Een belangrijke horde voor de overeenkomst is overwonnen. Dit zal een vrije markt creëren voor meer dan 700 miljoen mensen, samen met meer groei en concurrentievermogen."

De Duitse handels- en industrieverenigingen verwelkomden de stap ook.

"Zulke belangrijke overeenkomsten mogen geen 25 jaar duren", zei Dirk Jandura, voorzitter van de BGA-handelslobby, in een verklaring, eraan toevoegend dat het nu aan de Duitse regering is om ervoor te zorgen dat er een meerderheid is voor de "mijlpaal"-overeenkomst.

Het hoofd van de Duitse BDI-industrielobbygroep, Siegfried Russwurm, zei dat de aankondiging zeer goed nieuws was voor Duitse en Europese bedrijven en voor hun economieën.

"In tijden van toenemende fragmentatie van de wereldhandel, stuurt de handelsovereenkomst een duidelijk en strategisch signaal voor vrije en op regels gebaseerde handel", zei Russwurm in een verklaring.

Spanje beweert ook dat de deal van vitaal belang is voor het blok, aangezien het zijn handel wil diversifiëren na de bijna-sluiting van de Russische markt tijdens de oorlog in Oekraïne en ongemak over een afhankelijkheid van China.

Spanje en Duitsland zien Mercosur als een markt voor EU-auto's, machines en chemicaliën en een potentieel betrouwbare bron van kritieke mineralen, zoals lithium, dat wordt gebruikt in batterijen en nodig is voor de groene transitie van Europa.

Ze wezen ook op landbouwvoordelen, aangezien de deal een grotere toegang en lagere tarieven biedt voor EU-kazen, ham en wijn.