Mensen zoeken naar te redden stukken uit uitgebrande auto's in een monteurwerkplaats die in brand werd gestoken tijdens geweld door gewapende bendes in Port-au-Prince, Haïti. (Foto: AP)
Twee mannen in Haïti zijn doodgehakt door een bende die dacht dat ze munitie of wapens kochten voor bendes die het land hebben geterroriseerd, zei de politie zaterdag. De politie bevestigde dat de menigte de mannen uit politiehechtenis had gehaald nadat ze waren aangetroffen met ongeveer $ 20.000 en het equivalent van ongeveer $ 43.000 aan Haïtiaans contant geld in hun auto, samen met twee pistolen en een doos met munitie.

Het bij zich hebben van dat bedrag aan contant geld werd als verdacht beschouwd en bewoners gingen ervan uit dat het een wapenaankoop voor de bendes was.

De moorden vonden vrijdag plaats in een stadje in de buurt van de provinciestad Mirebalais. De politie leek waarschuwingsschoten in de lucht af te vuren om de moorden te voorkomen, maar de menigte doodde hen toch. Eén van de slachtoffers was een politieagent en de ander was een voormalige bewaker, volgens hun identificatiedocumenten.

De moorden onderstreepten hoezeer de politie in Haïti in de minderheid is, en de woede van de Haïtianen na maanden van moorden, ontvoeringen en gewapende aanvallen door de bendes van het land.

De afgelopen maand hebben bendes zich gericht op de belangrijkste infrastructuur in de hoofdstad Port-au-Prince, waaronder politiebureaus, de belangrijkste internationale luchthaven die gesloten blijft en de twee grootste gevangenissen van Haïti, waarbij meer dan 4.000 gevangenen zijn vrijgelaten.

Donderdag zei William O'Neill, de VN-rechtenexpert voor Haïti, dat het door conflicten geteisterde Caribische land nu tussen de 4.000 en 5.000 internationale politieagenten nodig heeft om het 'catastrofale' bendegeweld aan te pakken, dat zich richt op belangrijke personen en ziekenhuizen, scholen en banken en andere kritische instellingen.

In 2023 is het aantal doden en gewonden als gevolg van bendegeweld aanzienlijk toegenomen, met 4.451 doden en 1.668 gewonden, aldus het rapport van O’Neill. Dit jaar, vanaf 22 maart, blijven de cijfers stijgen, met 1.554 doden en 826 gewonden.

Als gevolg van het escalerende bendegeweld hebben zogenaamde 'zelfverdedigingsbrigades' het recht in eigen handen genomen, aldus het rapport, en 'werden er in 2023 minstens 528 gevallen van lynchen gemeld en in 2024 nog eens 59'.

O’Neill zei dat het herstellen van de veiligheid van cruciaal belang is en dat het van cruciaal belang en urgent is om de internationale veiligheidstroepen ter plaatse te krijgen in Haïti.

Het officieel installeren en actief krijgen van een overgangspresidentiële raad is ook 'cruciaal' en 'absoluut essentieel', zei O’Neill, waarbij hij de hoop uitsprak dat dit volgende week al zou kunnen gebeuren. De Keniaanse president William Ruto heeft gezegd dat hij geen politie zal inzetten om de geplande multinationale veiligheidsoperatie te leiden totdat hij een Haïtiaanse tegenhanger heeft, aldus de VN-expert.

O’Neill zei dat het trustfonds ter financiering van de internationale politieoperatie ook dringend financiering nodig heeft.

Haïti vroeg in oktober 2022 om een internationale strijdmacht om bendes te bestrijden, en secretaris-generaal van de VN, Antonio Guterres, riep afgelopen juli op tot een strijdmacht, zei hij.