Bron: Bureau voor de Staatsschuld (verslag 4e kwartaal 2023)
De Vereniging van Economisten in Suriname (VES) besteedt in haar jongste editie van Inzicht aandacht aan de staatsschuld. 11 staatsbedrijven hebben ultimo 2022 samen SRD 53,7 miljard schuld. Hiervan blijkt US$ 126 miljoen, achterstallige betalingen te zijn. Recent heeft het Bureau voor de Staatsschuld de bedragen gepubliceerd. De directeur van de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij, Steven Gonesh, heeft onlangs onthuld dat het Pensioenfonds van de werknemers met US$ 22 miljoen lichter gemaakt is. Dit bedrag zal het verlieslatende staatsbedrijf met een totale schuld van USD 80 miljoen, nooit kunnen terugbetalen, stelt de VES. 

Wet op de Staatsschuld
Een belangrijke aanpassing van de wet op de Staatsschuld is het toekennen van een extra taak. Dit omvat het rapporteren van schulden van staatsbedrijven, parastatalen en overheidsinstanties. Het is noodzakelijk om de schulden van staatsbedrijven te monitoren, om zo het fiscale risico voor de overheid te minimaliseren en op tijd aan te pakken. Om dit te kunnen realiseren heeft het Staatsschuldenbureau in de periode 24 mei tot en met 6 juni 2023 technische assistentie van CARTAC ontvangen.

Tot publieke sector instellingen worden gerekend alle ingezeten institutionele instellingen die direct of indirect worden gecontroleerd door de overheid en overheidsbedrijven. Het Ministerie van Financiën & Planning heeft een lijst van ca. 120 staatsbedrijven, die door het Bureau worden gescreend. De bedoeling is om geleidelijk aan alle relevante staatsbedrijven met schulden in kaart te brengen en te monitoren. 

Nu zijn er van 11 grote staatsbedrijven de langetermijnschulden in kaart gebracht voor ultimo 2021 en 2022. Langetermijnschulden zijn schulden die een looptijd hebben van langer dan 1 jaar. De totale langetermijnschuld van deze 11 bedrijven samen bedroeg per eind 2022, US$ 1,7 miljard, (SRD 53,7 miljard) waarvan US$ 126 miljoen achterstallige betalingen waren.

De schulden van de volgende 11 bedrijven zijn verwerkt in de tabel:
1. Financiële Sector: Centrale Bank van Suriname (CBvS), Surinaamse Postspaarbank (SPSB) en Stichting Volkscredietbank (VCB).
2. Niet-Financiële Sector: NV Staatsolie Maatschappij Suriname, NV Energie Bedrijven Suriname (EBS), Surinaamse Waterleiding Maatschappij (SWM), NV Havenbeheer Suriname, Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM), Staatsziekenfonds Suriname (SZF), Food & Agriculture Industries NV (FAI), Telecommunicatiebedrijf Suriname (Telesur).

Acht procent van de schulden zijn verschuldigd aan de Staat. De instellingen die een schuld hebben bij de Staat zijn: EBS, SLM, FAI en SWM. Deze publicatie van het Bureau voor de Staatsschuld is een belangrijke stap in het transparanter maken van het openbaar bestuur, stelt VES. Hieruit blijkt dat de veelbesproken SLM-schuld slechts een deel van het grotere probleem is. De samenleving heeft er recht op hoe er met gemeenschapsgelden binnen de parastatale sector wordt omgegaan.

Wat staat er in het Regeerakkoord 2020-2025 (*1)  over de Staatsbedrijven en wat is het resultaat na ongeveer 3,5 jaren regering-Santokhi.


 *1 Samenwerken aan een duurzame toekomst voor Suriname; VHP-ABOP-NPS-PL; Paramaribo, 13 Juli 2020