Een Japanse robot is met succes op de maan geland, maar door problemen met het zonne-energiesysteem kan de missie slechts een paar uur duren. De Smart Lander for Investigating Moon (Slim) plaatste zichzelf voorzichtig op het maanoppervlak nabij een equatoriale krater.

Deze prestatie maakte het Aziatische land pas het vijfde land dat een zachte landing maakte op de natuurlijke satelliet van de aarde, na de VS, de Sovjet-Unie, China en India.

Ingenieurs vechten nu echter om de missie te redden.

Om nog niet volledig begrepen redenen zullen de zonnecellen van het vaartuig geen elektriciteit opwekken.

Hierdoor is Slim volledig afhankelijk van zijn batterijen en deze zullen uiteindelijk leeglopen. Als ze dat doen, zal het vaartuig stil worden. Hij ontvangt geen commando's en kan niet met de aarde praten.

Ingenieurs geven momenteel prioriteit aan activiteiten.

Ze hebben de verwarming uitgeschakeld en halen foto's van het vaartuig naar beneden. Ze verzamelen ook gegevens die hen vertellen hoe goed de landingssoftware werkte.

Ambtenaren van de Japanse ruimtevaartorganisatie (Jaxa) zullen Slim niet onmiddellijk opgeven als het stil valt. Het is altijd mogelijk dat de zonnecellen op de een of andere manier zo georiënteerd zijn dat ze de zon niet meer kunnen zien.

Omdat de lichthoeken op de maan veranderen, is het mogelijk dat Slim weer tot leven kan komen, zeiden de functionarissen.

Toen hem op een persconferentie werd gevraagd of Japan met recht een zachte landing kon claimen, zei de vicepresident van Jaxa, Hitoshi Kuninaka, dat dit mogelijk was.

"Als de gemotoriseerde afdaling niet succesvol was geweest, zou er met een zeer hoge snelheid een botsing met het oppervlak hebben plaatsgevonden en zou de functie van het ruimtevaartuig volledig verloren zijn gegaan", vertelde hij aan verslaggevers.

"Maar het verzendt nog steeds gegevens correct naar ons, wat betekent dat ons oorspronkelijke doel van een zachte landing, succesvol was."

Slim had twee kleine rovers bij zich en telemetrie geeft aan dat het erin geslaagd is deze, zoals gepland, vlak voor de landing uit te werpen.

Het vaartuig, dat een infraroodcamera aan boord heeft, zou de komende veertien dagen de plaatselijke geologie bestuderen. Hoeveel van dit onderzoek in de beschikbare tijd kan worden gerealiseerd, is onzeker.

Statistisch gezien is het erg moeilijk gebleken om op de maan te landen. Slechts ongeveer de helft van alle pogingen is geslaagd.

Jaxa vertrouwde op nieuwe precisie-navigatietechnologieën.

De boordcomputer van de lander maakte gebruik van snelle beeldverwerking en kraterkartering om gevaren te vermijden om het landingspunt te bereiken.

Ingenieurs wilden binnen 100 meter van hun beoogde locatie komen en zullen nu gegevens bestuderen om te zien hoe goed Slim presteerde. Maar de eerste aanwijzingen zijn dat de technologieën werkten zoals ontworpen.

"Als ik naar de traceergegevens kijk, denk ik dat Slim zeer zeker een nauwkeurige landing heeft gemaakt met een nauwkeurigheid van 100 meter. Natuurlijk zou het, zoals we u van tevoren hebben geïnformeerd, ongeveer een maand duren om de informatie nauwkeurig te analyseren", zei Kuninaka.

Slim begon zijn afdalingsmanoeuvres vanaf een hoogte van 15 km om middernacht tot zaterdag, Japanse standaardtijd. De touchdown vond twintig minuten later plaats.

De landingslocatie, nabij de Shioli-krater, baadt momenteel in zonlicht, maar de duisternis van de maannacht zal daar aan het eind van de maand terugkeren.

Wanneer dat gebeurt, zullen de temperaturen dalen tot niveaus die zeer goed in staat zijn om elektronische printplaten kapot te maken.

Jaxa heeft twee keer robots op asteroïden geland, dus deze maanlanding is weer een pluim op de hoed.

Het zal een belangrijke rol spelen in het Artemis-programma van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie (Nasa), dat tot doel heeft mensen na een pauze van meer dan een halve eeuw weer op het maanoppervlak te plaatsen.

Vorig jaar probeerde een particulier Japans bedrijf, iSpace, een landing uit te voeren. Het Hakuto-R-vaartuig stortte neer toen de boordcomputer in de war raakte over de hoogte boven de maan.

Donderdag heeft het particuliere Amerikaanse bedrijf Astrobotic zijn Peregrine-landingsvaartuigen in de atmosfeer van de aarde afgevoerd. Een voortstuwingsfout verhinderde dat het zelfs maar een landingspoging kon ondernemen.

Simeon Barber van de Britse Open Universiteit had instrumentatie op Peregrine. Hij bracht hulde aan de Japanse inspanning. "Voor mij ging het allemaal om precisielandingen. Dat is een enorm succes. Ik zou heel blij zijn als ik hen was", vertelde hij aan BBC News.

"We bevinden ons in een tijdperk waarin veel maanmissies plaatsvinden met veel verschillende spelers. Als we al deze kennis verzamelen, die al deze spelers door deze pogingen vergaren – of ze nu succesvol zijn of niet – dan leren we als gemeenschap hoe missies in de toekomst succesvoller samen te stellen."

Op dezelfde manier zei Emma Gatti van het digitale tijdschrift SpaceWatch Global dat Japan veel te vieren had: "Het is historisch voor hen; het is een kwestie van prestige. Het is belangrijk voor Japan als land; het is belangrijk voor alle investeringen die ze hebben gedaan – het bewijst dat dit kan worden gedaan door een land dat niet zo groot is als China of de VS.