Het controversiële Uitvoeringsbesluit “Besluit Grondconversie 2023” is op 31 oktober 2023 bij het Staatsbesluit 2023 no. 159 afgekondigd. Dit besluit behelst de mogelijkheid om het grondhuur- en erfpachtsrecht te converteren in (BW) eigendom en wel voor een tegenwaarde van SRD 25,= p/m2, wat natuurlijk zeer aantrekkelijk klinkt. Ondanks de tegenstribbelingen en negatieve adviezen vanuit de verschillende stakeholders, is het voormeld besluit als een donderslag bij heldere hemel afgekondigd. De oorspronkelijke bedoeling was de herimplementatie van de grondconversie in eigendom middels een wetswijziging, waardoor de wetgever de huidige knelpunten rondom de conversie kon voorkomen.

Enkele zorgpunten inzake de grondconversie zijn o.a.: grondspeculatie, de positie van de: a) schuldeisers (hypotheekhouder en beslaglegger), b) vruchtgebruiker, c) de economische eigenaren, d) eigenaren van grondhuurpercelen vallende binnen de woon- en leefgebieden van de in stamverband levende Inheemse Volken en Tribale Volken en natuurlijk de meest voorkomende grondproblematiek met de verreikende rechtsgevolgen, zijnde: de onrechtmatige gronduitgiften.

Het is publiek geheim dat we momenteel kampen met een toename van onrechtmatig uitgegeven grondhuurrechten. Deze toename van onregelmatigheden in het gronduitgifte gebeuren zijn van dusdanige aard dat de President van ons land het nodig vond om te interveniëren, middels de installatie van o.a. het Meldpunt Grondproblemen en de Commissie Grondzaken. De mogelijke oorzaken van de toename van de onrechtmatige gronduitgiften en de rechtsgevolgen hiervan, vormen een veelomvattend onderwerp dat naderhand ook zal worden belicht.

Gelet op het voorgaande rijst de vraag: Welke impact heeft het Besluit Grondconversie 2023 op de onrechtmatige gronduitgiften? Als een grondhuurrecht reeds in eigendom is geconverteerd, maar dit grondhuurrecht naderhand nietig wordt verklaard, dan heeft dit een domino-effect op alle rechtshandelingen verricht op basis van het grondhuurrecht. Kortom de grondconversie in eigendom is in dit geval ook nietig. En als het geconverteerd eigendomsrecht ondertussen is doorverkocht, dan zit de koper met de gebakken peren. Wie wordt in casu aansprakelijk gesteld? Anderzijds hebben vele politieke figuren en regeringsleiders benadrukt dat de grondconversie in eigendom voor de gewenste rechtszekerheid zorgt.

Nu de hamvraag: Biedt de grondconversie in eigendom momenteel rechtszekerheid?
Vanwege de veelomvattendheid van het onderhavige onderwerp zal deze vraag middels een reeks van artikelen, waarbij de praktische problematieken aan de orde zullen komen, worden beantwoord.


mr. Santucia Dwarka Chaube
santuciadc@gmail.com