Argentinië stemt in zenuwslopende verkiezingen

Argentijnen zijn vandaag naar de stembus gegaan in zwaar omstreden presidentsverkiezingen, met twee totaal verschillende visies op de toekomst van het land en een electoraat dat kookte van woede over de driecijferige inflatie en de stijgende armoede.

Bij de verkiezingen neemt Sergio Massa, de peronistische minister van Economie, die aan het roer staat van de ergste economische crisis van het land in twintig jaar, het op tegen de radicale libertaire buitenstaander Javier Milei, de lichte favoriet in de opiniepeilingen voorafgaand aan de verkiezingen.

Milei belooft economische schoktherapie, van het sluiten van de centrale bank tot het dumpen van de peso en het bezuinigen op de uitgaven; potentieel pijnlijke hervormingen die weerklank hebben gevonden bij kiezers die boos zijn over de economische malaise, maar die bij anderen de angst voor bezuinigingen hebben aangewakkerd.

Omdat veel Argentijnen door geen van beide kandidaten overtuigd zijn, hebben sommigen de verkiezingen gekarakteriseerd als een keuze voor het 'kleinere kwaad': angst voor Milei’s pijnlijke economische medicijn of woede op Massa over de economische crisis. Veel Argentijnen zeggen dat ze helemaal niet zullen stemmen.

In de eerste stemronde in oktober won Massa 36,7% van de stemmen, vergeleken met ongeveer 30% voor Milei. De libertariër heeft sindsdien publieke steun gekregen van Patricia Bullrich, die op de derde plaats eindigde, hoewel het niet zeker is dat al haar stemmen naar hem zullen verschuiven.

Wie er ook wint, het zal het politieke landschap van Argentinië, zijn economische routekaart, de handel in granen, lithium en koolwaterstoffen, en zijn banden met China, de Verenigde Staten, Brazilië en anderen op zijn kop zetten.

"Geen van de kandidaten geeft mij zekerheid over de toekomst", zei Josefina Valente, een 63-jarige gepensioneerde, toen ze zondagochtend in Buenos Aires stemde. "Ik kom uit verplichting stemmen, zodat we voor eens en voor altijd een verandering in het land teweeg kunnen brengen."

Het verhaal van de race tot nu toe is de opkomst van de 53-jarige econoom en voormalig tv-expert Milei, een bliksemafleider voor de woede van kiezers, die heeft gedreigd de status quo tot ontploffing te brengen en wat hij een 'kaste' van de politieke elite noemt, af te breken.

Milei hekelde zondag een 'angstcampagne' tegen hem, maar sprak zijn vertrouwen uit. "Nu laten we de peilingen spreken", zei Milei na zijn stemming in de stad Buenos Aires. "Laten we hopen dat er morgen meer hoop is en dat er een einde komt aan het verval."

"Dit zijn uiterst belangrijke verkiezingen die de richting van ons land in de komende vier jaar bepalen", vertelde Massa aan verslaggevers nadat hij in de provincie Buenos Aires had gestemd.

De winnaar zal op 10 december aantreden en de vertrekkende centrumlinkse peronistische president Alberto Fernandez, vervangen.

'Ik ga voor verandering'
Milei heeft een lichte voorsprong in de opiniepeilingen, maar de meeste laten een krappe en onzekere race zien. Massa (51), een ervaren politieke wheeler-dealer, heeft stemmen teruggewonnen met belastingverlagingen en campagnes die de radicale plannen van Milei om de staatsuitgaven te bezuinigen onder de aandacht brengen.

"Het beleid van Milei maakt me bang, en daarom stem ik op Massa, niet uit overtuiging. Zoals ze zeggen, beter het kwaad dat je kent", zei lerares Susana Martínez (42) zondag.

Milei, die tijdens bijeenkomsten een kettingzaag bij zich had als symbool van zijn geplande bezuinigingen, is voorstander van het privatiseren van staatsbedrijven en het doorvoeren van veranderingen in de gezondheidszorg en het onderwijs. Hij heeft de afgelopen weken de kettingzaag aan de kant gezet, omdat hij probeerde zijn imago te matigen en centristische kiezers te veroveren.

Zijn belangrijkste aanhangers noemen hem de enige kandidaat die in staat is de peronistische regering te onttronen en een einde te maken aan de jarenlange crisis die de op een na grootste economie van Zuid-Amerika heeft geteisterd.

"Onder deze omstandigheden kun je niet op de huidige regering stemmen, en een blanco stem zal er alleen maar voor pleiten. Milei is de enige haalbare optie, zodat we niet in de ellende belanden", zegt Santiago Neria, een 34-jarige accountant.

Wie het presidentschap wint, zal te maken krijgen met de lege schatkisten van de regering en de centrale bank, een krakend schuldenprogramma van 44 miljard dollar bij het Internationale Monetaire Fonds, een inflatie van bijna 150% en een duizelingwekkende reeks kapitaalcontroles.

De woede van de kiezers over de crisis zou wel eens de beslissende factor kunnen zijn, aangezien Massa de economie al meer dan een jaar regisseert.

"Ze beloven allebei een betere toekomst, maar met een tegengesteld beleid. Massa heeft zijn kans gehad en hij heeft niets gedaan, dus ik ga voor de verandering", zei zakenman Samuel Goinsten (76).

Beiden zouden te maken krijgen met een zeer gefragmenteerd Congres, waarin geen enkel blok een meerderheid zou hebben. De winnaar zal de steun van andere facties nodig hebben om wetgeving door te drukken. De coalitie van Milei heeft ook geen regionale gouverneurs of burgemeesters.

Het stemmen begon om 8.00 uur lokale tijd en de stembureaus zijn rond 18.00 uur gesloten. De eerste officiële resultaten worden in de komende uren verwacht.