Niger: Ecowas-delegatie ontmoet afgezette president, juntaleider

Een delegatie van Ecowas, het regionale blok in West-Afrika, heeft de afgezette president van Niger, Mohamed Bazoum, ontmoet en heeft gesprekken gevoerd met juntaleider generaal Abdourahmane Tchiani. Een vliegtuig met de delegatie landde zaterdag in de vroege middag in de hoofdstad Niamey, een dag nadat de militaire leiders van het blok zeiden dat ze klaar waren om militair in te grijpen om Bazoum te herstellen.

De regerende militaire raad van Niger bevestigde de komst van de Ecowas-vertegenwoordigers, onder leiding van de voormalige Nigeriaanse leider Abdulsalami Abubakar.

De groep mocht Bazoum ontmoeten, de eerste keer in weken dat buitenlandse functionarissen de afgezette leider hebben gezien.

"We hebben Bazoum ontmoet, we hebben van hem gehoord wat hem is aangedaan. Hij vertelde ons over de problemen waarmee hij wordt geconfronteerd. We zullen het naar de leiders brengen die ons hierheen hebben gestuurd", zei Abubakar. "Zonder twijfel heeft de bijeenkomst discussies geopend om te komen tot een manier om deze crisis op te lossen."

Een eerdere Ecowas-delegatie onder leiding van Abubakar probeerde eerder deze maand Bazoum en de leider van de staatsgreep te ontmoeten, maar slaagde er niet in.

De vertegenwoordigers van West-Afrika hadden zaterdag ook een ontmoeting met Tchiani, hoewel er geen informatie was over wat er werd besproken.

Er was geen onmiddellijk commentaar van de militaire heersers. Tchiani zou zaterdagavond de natie toespreken in een televisietoespraak.

‘Bevrijding van de president’
Ecowas-afgevaardigden kwamen naar Niamey en sloten zich aan bij de inspanningen van de speciale vertegenwoordiger van de Verenigde Naties voor West-Afrika en de Sahel, Leonardo Santos Simao, die vrijdag arriveerde, om te proberen een oplossing voor de aanhoudende crisis te vergemakkelijken.

VN-woordvoerder Stephane Dujarric zei vrijdag dat Simao de militaire heersers en andere partijen zou ontmoeten om te proberen een snelle en vreedzame oplossing voor de crisis in Niger mogelijk te maken.

"Wat we willen zien is een terugkeer naar de constitutionele orde. We willen de bevrijding van de president en zijn familie en herstel van zijn legitieme autoriteit", zei Dujarric.

Op 10 augustus beval Ecowas de inzet van een "stand-bymacht" om de constitutionele heerschappij in het land te herstellen.

De soldaten die in juli de democratisch gekozen Bazoum omverwierpen, hebben zich snel aan de macht verschanst, de meeste dialoogpogingen afgewezen en Bazoum, zijn vrouw en zoon onder huisarrest gehouden in de hoofdstad.

'Coupplegers zullen hun adem niet inhouden'
Op vrijdag zei de Ecowas-commissaris voor vrede en veiligheid, Abdel-Fatau Musah, dat 11 van de 15 lidstaten ermee instemden troepen in te zetten voor een militaire inzet, en zeiden dat ze "klaar waren om te vertrekken" wanneer het bevel werd gegeven. "De D-day is ook beslist", voegde hij eraan toe.

De 11 lidstaten omvatten niet Niger zelf en de drie andere landen van het blok die onder militair bewind staan na staatsgrepen: Guinee, Mali en Burkina Faso. De laatste twee hebben gewaarschuwd dat ze elke interventie in Niger als een oorlogsdaad beschouwen.

Vrijdag meldde de staatstelevisie van Niger dat Mali en Burkina Faso gevechtsvliegtuigen hebben gestuurd als blijk van solidariteit.

De aankondiging van vrijdag is de laatste in een reeks loze dreigementen van Ecowas om de democratische heerschappij in Niger krachtig te herstellen, aldus conflictanalisten.

Onmiddellijk na de staatsgreep gaf het blok de militaire regering zeven dagen de tijd om Bazoum vrij te laten en te herstellen, een deadline die kwam en ging zonder actie.

"De putschisten zullen deze keer hun adem niet inhouden vanwege de hernieuwde dreiging van militaire actie", zegt Ulf Laessing, hoofd van het Sahel-programma bij de Konrad Adenauer Foundation, een denktank.

Muitende soldaten versterken hun heerschappij en stellen loyale commandanten aan voor belangrijke eenheden, terwijl Ecowas geen ervaring heeft met militaire actie in vijandig gebied en geen lokale steun zou hebben als het zou proberen in te grijpen, zei hij.

"Niger is een zeer kwetsbaar land dat bij een militaire interventie gemakkelijk kan veranderen in een mislukte staat zoals Sudan", aldus Laessing.

Ecowas gebruikte geweld om de orde in de lidstaten te herstellen in Gambia in 2017 toen de oude president Yahya Jammeh weigerde af te treden nadat hij de presidentsverkiezingen had verloren. Maar zelfs in dat geval waren er diplomatieke inspanningen nodig onder leiding van de toenmalige presidenten van Mauritanië en Guinee, terwijl Jammeh alleen leek te handelen nadat het Gambiaanse leger trouw had gezworen aan de winnaar van de verkiezingen, Adama Barrow.

In de straten van de hoofdstad zeiden veel inwoners zaterdag dat ze zich voorbereiden om terug te vechten tegen een militaire interventie van de Ecowas.

Duizenden mensen in Niamey stonden buiten het hoofdstadion in de rij om zich te registreren als vrijwilliger of strijder, en om te helpen met andere behoeften voor het geval de militaire regering steun nodig heeft. Sommige ouders brachten hun kinderen mee om zich aan te melden; anderen zeiden dat ze al sinds 3 uur 's nachts aan het wachten waren, terwijl groepen jongeren onstuimig scandeerden ten gunste van de militaire leiders en tegen Ecowas en de voormalige koloniale heerser van het land, Frankrijk.

"Ik ben hier voor de rekrutering om een goede soldaat te worden. Daar zijn we allemaal voor", zegt Ismail Hassan, een bewoner die in de rij staat te wachten om zich te registreren. "Als God het wil, gaan we allemaal."

Ook de humanitaire situatie in het land staat op de agenda. Volgens CARE, een internationale hulporganisatie, werden vóór de staatsgreep bijna drie miljoen mensen geconfronteerd met ernstige voedselonzekerheid en waren honderdduizenden intern ontheemd.

Economische en reissancties opgelegd door Ecowas na de staatsgreep, in combinatie met de verslechterende veiligheid, zullen ernstige gevolgen hebben voor de bevolking, zei CARE.

Eerder zagen westerse landen Niger als een van de laatste democratische naties waarmee ze konden samenwerken om de groeiende aanvallen in verband met Al-Qaeda en de gewapende groepering ISIL (ISIS) af te slaan, en staken ze miljoenen dollars aan militaire hulp en assistentie in het ondersteunen van Niger's krachten.

Sinds de staatsgreep profiteren strijders van de bewegingsvrijheid die wordt veroorzaakt door opgeschorte militaire operaties door de Fransen en Amerikanen en een afgeleid Nigerese leger dat zich richt op de hoofdstad.

Vorige week zijn zeker 17 soldaten gedood en 20 gewond geraakt tijdens een hinderlaag. Het was de eerste grote aanval op het leger van Niger in zes maanden. Een dag later werden in de Tillaberi-regio minstens 50 burgers gedood door vermoedelijke ISIL-strijders.

"De recente aanslagen zouden alle partijen moeten motiveren om te werken aan een zo snel mogelijke en inclusieve transitie, zodat ze terug kunnen keren naar de cruciale taak om burgers te beschermen tegen de verwoestende gevolgen van oorlog", zegt Corinne Dufka, een politiek analist die gespecialiseerd is in de Sahel regio.

"Te zijner tijd zouden Nigerezen en hun partners lang en hard moeten kijken naar waarom en hoe de democratie in Niger wankelde."