Bendegeweld in Haïti viert hoogtij te midden van protesten over stijgende brandstofprijzen en de economische neergang in het land. (Foto: Reuters)
Een reeks recente wapenhandelschandalen in Haïti heeft woede aangewakkerd over een gestage stroom Amerikaanse wapens die ongebreideld bendegeweld aanwakkeren. De druppel voor de woede was de ontdekking van wapens in een zeecontainer die als kerkdonaties was bestempeld.

De douane van Haïti nam op 14 juli zeecontainers in beslag met 18 "oorlogswapens", vier pistolen en bijna 15.000 munitie die vanuit de Verenigde Staten waren verscheept naar de Episcopal Church of Haïti, die zei dat de documenten waren vervalst en dat het niets met de containers te maken heeft.

Afzonderlijk arresteerde de politie die bezig was met onderzoek naar wapensmokkel, deze maand een openbare aanklager en een prominente advocaat die volgens berichten in de media als adviseur van de minister van Justitie fungeerden.

Illegaal naar Haïti gebrachte wapens worden vaak gebruikt in bendeoorlogen, zoals een recente veldslag in de stad Cite Soleil, waarbij tussen 8 en 17 juli volgens de Verenigde Naties meer dan 471 mensen omkwamen, gewond raakten of vermist werden.

"We weten niet hoeveel wapens er zijn doorgekomen. We weten niet hoeveel er nog moeten aankomen. Maar het is een lucratieve zaak", zegt Ronald Lareche, een voormalige senator die in de parlementaire veiligheidscommissie zat. "Dit is het topje van de ijsberg", zegt Lareche, die zegt dat de moord op zijn zus en zwager hem ertoe bracht zich tijdens zijn ambt uit te spreken over douanecorruptie en het verband met wapenhandel. Hij zei dat de meeste wapens vanuit de Verenigde Staten naar Port-au-Prince worden gesmokkeld.

"Sommige van onze burgers in de VS sturen wapens naar Haïti en voeden zo de onveiligheid", zegt Pierre Esperance, uitvoerend directeur van Haïti's National Human Rights Defense Network.

De Episcopale Kerk zei in een verklaring dat ze geen zendingen van buiten het land had verwacht en dat ze niet verantwoordelijk kan worden gehouden als criminele netwerken haar naam gebruiken zonder haar toestemming. De kerk wordt niet onderzocht en heeft de openbare aanklagers gevraagd vast te stellen wie er achter de wapenzending zat, zei advocaat Samuel Madistin, die de kerk vertegenwoordigt, in antwoord op vragen van Reuters.

Een verzenddocument voor die lading, waarvan een afbeelding werd gezien door Reuters, beschreef de inhoud als "Gedoneerde goederen, schoolbenodigdheden, droge voedselartikelen."

Munitie smokkel
In een ander geval arresteerde de politie begin juli Michelet Virgile, een openbare aanklager voor de stad Port-de-Paix, nadat hij onverwachts twee mannen had vrijgelaten die gevangen waren gezet voor de illegale invoer van 120.000 munitie.

Advocaat Robinson Pierre-Louis, hoofd van de Haïtiaanse Federatie van Ordes van Advocaten, werd vorige week gevangen gezet wegens vermeende betrokkenheid bij de munitiesmokkelzaak in Port-de-Paix, aldus een woordvoerder van de Nationale Politie van Haïti. Volgens berichten in de lokale media was Pierre-Louis tot voor kort staflid van minister van Justitie, Berto Dorce.

De gerechtelijke politie van Haïti verzocht in een brief van 19 juli aan Dorce om Pierre-Louis beschikbaar te stellen om een ​​lopend onderzoek te bespreken, volgens een kopie van de brief die door Reuters is gezien. Dorce reageerde niet op een bericht van Reuters om te verduidelijken of Pierre-Louis deel uitmaakte van zijn personeel of was geweest.

De Federatie van Ordes van Advocaten eiste maandag in een verklaring dat Pierre-Louis zou worden vrijgelaten, omdat zijn arrestatie niet volgens de wettelijke protocollen was verlopen.

"De Nationale Politie is vastbesloten om iedereen die betrokken is bij de handel in wapens en munitie en alle criminelen te bestrijden", zei politiewoordvoerder Gary Desrosiers maandag in een verklaring aan het publiek.

De betrokkenheid van ambtenaren bij het recente incident volgt op jarenlange klachten van Haïtianen dat corruptie, met name bij de douane, een belangrijke oorzaak is van de overvloed aan illegale wapens.

Velen zeggen ook dat de Amerikaanse autoriteiten meer zouden moeten doen om de smokkel van wapens tegen te gaan, waarvan de meeste uit de Verenigde Staten komen, ondanks een wapenembargo dat alleen wapenverkoop aan Haïtiaanse regeringstroepen of vredesmissies toestaat.

De Nationale Commissie voor Ontwapening, Ontmanteling en Reïntegratie, een overheidsinstantie die is opgericht om wapengeweld aan te pakken, schatte in 2019 dat er ongeveer 500.000 illegale wapens in Haïti waren.