Rook van de bosbrand Sheep Fire stijgt op in Wrightwood, Californië. (Foto: Reuters)
Overstromingen, branden, onweer en een gevaarlijke hittegolf die een derde van de bevolking treft: de Verenigde Staten is dinsdag hard getroffen door klimaatgerelateerde rampen. Een reeks rampen in slow motion houdt het land in zijn greep nu het de zomer ingaat, met waarschuwingen voor maandenlange ellende in sommige gebieden.

Ongeveer 120 miljoen mensen waren onder een soort van advies, terwijl een hittegolf de Upper Midwest en het zuidoosten verschroeide.

"Een hogedrukkoepel zal naar verwachting zowel vandaag als morgen in de hele regio ver boven normale tot recordbrekende temperaturen genereren", met hitte-indexen "op veel locaties tot ver in de drievoudige cijfers", zegt de National Weather Service (NWS).

Delen van Indiana, Kentucky en Ohio werden gewaarschuwd te verwachten dat het kwik de 109 graden Fahrenheit (43 Celsius) zou bereiken. NWS-meteoroloog Alex Lamers zei dat de hogedrukkoepel extreme gebeurtenissen rond zijn periferie veroorzaakte.

"Vaak krijg je een behoorlijk grote hittegolf en als je naar de randen kijkt, zie je onweersbuien en tornado's, plotselinge overstromingen, extreme regenval", vertelde hij aan AFP.

Stormen
De noordrand van de hittekoepel, waar hoge temperaturen in botsing kwamen met koudere lucht, zag maandag enkele hevige stormen. Honderdduizenden mensen zaten zonder stroom in het Midwesten, nadat onweersbuien door het gebied trokken. Dat koude front zou naar verwachting meer onrustig weer brengen, met hagel en schadelijke wind voorspeld.

Verder naar het westen toonden dramatische foto's en video's gepubliceerd door de National Park Service de verwoesting aangericht door overstromingen in Yellowstone, het oudste nationale park van het land. Het park van 8.900 vierkante kilometer in Wyoming, dat de thuisbasis is van de beroemde Old Faithful-geiser, werd maandag gesloten nadat een overstroomde rivier wegen wegspoelde en een nabijgelegen gemeenschap afsneed. Rangers waarschuwden voor "extreem gevaarlijke omstandigheden" en vertelden iedereen die nog in het park was om eruit te komen.

"De overstromingsniveaus gemeten op de Yellowstone River liggen boven recordniveaus", zei de NPS op haar website. "Voorlopige beoordelingen tonen aan dat meerdere delen van wegen in het park zijn weggespoeld of bedekt met modder of rotsen, en meerdere bruggen kunnen worden aangetast."

De kleine gemeenschap van Gardiner, die net buiten de parkgrens in de deelstaat Montana ligt, werd afgesneden, met water en stroom naar verschillende eigendommen, zei de NPS.

Oven
Er waren ook waarschuwingen voor extreme hitte voor delen van Californië en Arizona, die in het weekend werden 'geroosterd' door ovenachtige omstandigheden. De stijgende temperaturen, in combinatie met een langdurige droogte, verergeren de seizoensgebonden bosbranden.

Twee enorme branden, elk van meer dan 120.000 hectare, bleven dinsdag woeden in New Mexico. Brandweerlieden die de Black Fire en de Hermits Peak-brand bestrijden, werken eraan om de vlammen te beheersen die worden aangewakkerd door buitengewoon droog kreupelhout.

New Mexico en een groot deel van het zuidwesten, zijn geteisterd door een slopende droogte die de regenval jarenlang onder normaal heeft gehouden.

In de hele regio zijn tientallen andere branden ontstaan. Bosbranden zijn een verwacht onderdeel van de natuurlijke cyclus, die helpen om dode planten te verwijderen en ziekten te elimineren, terwijl nieuwe groei wordt bevorderd. Maar hun omvang en wreedheid zijn de afgelopen jaren toegenomen, zeggen brandweerlieden, omdat de effecten van de verlammende droogte zich laten voelen.

"Droge omstandigheden en windstoten zullen naar verwachting nog een dag van verhoogde tot kritieke brandweersomstandigheden veroorzaken in delen van het zuidwesten tot in de centrale en zuidelijke High Plains", zei NWS op haar website.

Brandweercommandanten waarschuwen dat 2022 een verschrikkelijk jaar lijkt te worden voor bosbranden. "Gezien de brandstofomstandigheden, de brandomstandigheden waar we het hier over hebben, voorzie ik een zeer zware vier, vijf, zes maanden voor ons", zei Brian Fennessy, brandweercommandant van Orange County, Californië vorige week.

Wetenschappers zeggen dat de opwarming van de aarde, die voornamelijk wordt aangedreven door de ongecontroleerde verbranding van fossiele brandstoffen door de mensheid, extreme weersomstandigheden waarschijnlijker maakt.

Lamer, van de National Weather Service, zei dat hoewel het moeilijk was om te concluderen dat het veranderende klimaat achter een individuele episode zat, de opwarming van de aarde een onderliggende factor was. Elke weersgebeurtenis die je zoekt, er is een combinatie van pech, de sfeer moet op een bepaalde manier worden opgezet", zei hij.

"Maar ze gebeuren allemaal in de context van het klimaat, en in feite belast klimaatverandering het lot en maakt het extremere resultaten waarschijnlijker."