Ebrahim Raisi wordt de opvolger van de Iraanse president Hassan Rouhani. Hij treedt in augustus aan. (Beeld: AFP)
Ebrahim Raisi (60) heeft zaterdag zoals verwacht de overwinning behaald bij de Iraanse presidentsverkiezingen na een stemming die werd gekenmerkt door apathie van de kiezers over economische ontberingen en politieke beperkingen. Raisi is ultra conservatieve rechter die onder Amerikaanse sancties valt voor mensenrechtenschendingen.

Met alle 28,9 miljoen stemmen geteld, werd Raisi verkozen met een totaal van 17,9 miljoen, zei minister van Binnenlandse Zaken Abdolreza Rahmani Fazli op de staatstelevisie. De opkomst in de race waar vier kandidaten aan meededen vrijdag, had een record lage opkomt van ongeveer 48,8%. Er waren 3,7 miljoen ongeldige stembiljetten die waarschijnlijk grotendeels blanco of proteststemmen waren.

Raisi werd in 2019 door opperste leider ayatollah Ali Khamenei benoemd tot hoofd van de rechterlijke macht en werd een paar maanden later onder Amerikaanse sancties geplaatst wegens mensenrechtenschendingen. Die omvatten de rol die Raisi volgens de mensenrechtenorganisatie speelde bij de executies van duizenden politieke gevangenen in 1988 en bij de gewelddadige onderdrukking van onrust in 2009.

Iran heeft de massa-executies nooit erkend, en Raisi zelf heeft publiekelijk nooit gereageerd op beschuldigingen over zijn rol. Raisi werd door analisten en insiders gezien als vertegenwoordiger van het veiligheidsinstituut op zijn meest angstaanjagende manier. Hij was alom getipt om de stemming te winnen dankzij de goedkeuring van Khamenei.

Regionale bondgenoten van Iran, de Syrische president Bashar al-Assad en de militante islamitische groepering Hamas verwelkomden de verkiezing van Raisi. Secretaris-generaal Agnès Callamard van Amnesty International zei dat zijn overwinning "een grimmige herinnering was dat straffeloosheid hoogtij viert in Iran".

"We blijven oproepen tot een onderzoek naar Ebrahim Raisi voor zijn betrokkenheid bij eerdere en lopende misdaden onder internationaal recht, ook door staten die universele jurisdictie uitoefenen", zei ze in een verklaring.

De vertrekkende pragmatische president Hassan Rouhani, die door de grondwet werd uitgesloten van het zoeken naar een derde termijn, bezocht Raisi op zijn kantoor om hem te feliciteren, en minister van Buitenlandse Zaken Mohammad Javad Zarif zei dat hij Iran goed zou leiden.

"Gesteund door uw grote stem en uitzonderlijk vertrouwen, zal ik een hardwerkende, revolutionaire en anti-corruptie regering vormen", citeerden de staatsmedia Raisi in een verklaring. Raisi, die begin augustus aantreedt, zei dat hij een president zal zijn voor alle Iraniërs - of ze nu op hem of op de andere kandidaten hebben gestemd, of helemaal niet hebben gestemd.