De verkiezingen op 25 mei 2020 gaan ondanks o.a. forse tegenslagen met de stembiljetten voorts de vele ingeschrevenen op één adres toch door. Door de heersende pandemie waren de verwachtingen enigszins getemperd omdat het onzeker was of er eveneens buitenlandse waarnemers aanwezig zouden zijn. Die druppelen al binnen! Zelfs het OKB (Onafhankelijk Kiesbureau) uitte bepaalde bedenkingen op diverse momenten waarvan de media gewag hebben gemaakt. 

Er zullen 17 partijen strijd leveren om de gunst van de kiezer te verkrijgen. Nu al hebben verschillende politieke partijen alsmede politici bekend gemaakt op geen enkele wijze samen te werken met de huidige machthebbers omdat ons land in een malaise verkeert zoals op het sociaaleconomische- alsmede bestuurlijk vlak. Na deze verkiezingen is het belangrijk dat alle wetten aan een kritische beschouwing worden onderworpen door bijvoorbeeld ervaren buitenlandse juristen aan te trekken en in samenwerking met gerenommeerde Surinaamse juristen de wetten te evalueren waaronder de Kieswet. De zogenaamde decreten uit de jaren tachtig dienen gewoon als wetten geformuleerd te worden. Wetboeken die nog niet zijn afgekondigd, moeten zo snel mogelijk een status krijgen.

De afgelopen tien jaar is er weinig aandacht besteed aan de opleiding alsmede competenties waaraan de president moet voldoen. Niet alleen moet deze persoon van onbesproken gedrag zijn (bijvoorbeeld geen strafbare feiten gepleegd) maar evenzo zal beter naar competenties, opleiding en ervaring gekeken moeten worden. Wettelijk zal deze functie veel specifieker geregeld moeten worden. Suriname heeft een mengvorm van een parlementair- en een presidentieel stelsel. De president heeft uitgebreide bevoegdheden en staat aan het hoofd van de uitvoerende macht. Deze persoon is verantwoording schuldig aan DNA. In de afgelopen periode heeft de zittende president DNA betiteld als een 'poppenkast' en is daar sporadisch verschenen. 

De democratische beginselen in Suriname zijn de laatste jaren flink op de proef gesteld, omdat NDP een meerderheid had verworven in DNA. Wellicht wordt de nieuwe president in de Verenigde Volksvergadering (VVV) gekozen omdat er verschuivingen te verwachten zijn. Ik hoop niet dat de kiezers slechts op de traditionele partijen zullen stemmen maar zeker op enkele nieuwkomers in de politiek die hun ideeën voor verandering reeds duidelijk hebben geventileerd. In Suriname wordt vooral populistische politiek bedreven waardoor de kiezers veelal op gevoel hun stem uitbrengen en weinig nadenken over de impact van hun keuze voor de toekomst. Enkele personen die zowel op het gebied van vernieuwing alsmede op bestuurlijk niveau in de afgelopen periode opvallend hun stempel hebben gedrukt zijn mevrouw Angelic del Castilho (1967), Dayanand Dwarka (1961), Bholanath Narain (1961) en Gregory Rusland (1959). Genoemde personen zijn kandidaat of schaduw kandidaat (Narain) voor DNA. 

Het zou dienstig zijn als nu minder gestemd wordt op de lijsttrekker, maar zoveel mogelijk op een kandidaat op een lijst zodat deze met voorkeursstemmen wordt gekozen. Eveneens moeten de kiesgerechtigden hun stem zeker op een vrouw uitbrengen (insgelijks in het daarvoor bestemde college bij de verkiezing van de president) omdat het in deze tijd heel belangrijk is dat het staatshoofd een vrouw is zoals bijvoorbeeld op Trinidad en Tobago. Tevens in andere landen in de regio zijn vrouwen reeds adequaat vertegenwoordigd geweest als staatshoofd. Er gaan evenzo stemmen op om de president nu niet een uitgesproken politieke figuur te laten zijn maar iemand met veel bestuurlijke ervaring – geen partijleider en politiek leider tegelijk (corruptiegevoelig) – met interesse voor het openbaar bestuur. Direct na de verkiezingen zullen de aspirant kandidaten voor het presidentschap bekend worden. 

De organisatie bij de stemlokalen moet minstens net zo goed zijn als de voorgaande jaren, zodat er niet gefraudeerd wordt. Op dit gebied heeft Suriname zijn naam hoog te houden ondanks de vele belemmeringen die ervaren worden door onder andere de reeds genoemde corona-epidemie. Houd daarom afstand, en blijf vooral rustig als u gaat stemmen. Ik hoop dat u niet ingaat op bepaalde oproepen hoe u moet stemmen maar in alle vrijheid - goed voorbereid - uw stem uitbrengt op een partij en persoon. Zoals bekend, moet u uw stem uitbrengen voor iemand die gekozen wordt in DNA alsmede op een ressortraadslid die volgens het personenmeerderheidsstelsel wordt gekozen. 

Suriname heeft 62 ressorten en 51 leden in het parlement. De president wordt met 2/3 meerderheid in DNA gekozen en anders in de VVV samen met DNA-, district- en ressortraadsleden. De bestuurlijke indeling is geregeld in hoofdstuk 21 van de Grondwet van Suriname. Ik verwacht eerlijke verkiezingen met veel veranderingen alsmede verschuivingen. Hopelijk hebben de zwevende kiezers nu hun keuze bepaald. Breng alstublieft uw stem uit!

Robby Roeplall