Kim Jong-un, van gemeden paria tot zelfverzekerde diplomaat

Kim Jong-un gaf deze week een indrukwekkende prestatie tijdens een bijeenkomst van zo'n twee dozijn wereldleiders. leiders in China, die vol zelfvertrouwen en met een brede glimlach een van de grootste internationale podia van zijn 14-jarige carrière als leider van Noord-Korea betreden.

Nu Kim vrijdag naar huis terugkeerde, markeert zijn tijd in Beijing een verbluffende transformatie ten opzichte van zijn eerste aarzelende, gewelddadige jaren aan de macht, toen sommige analisten suggereerden dat de onervaren jonge leider moeite zou hebben om bedreigingen van zijn bewind te overleven.

Serieuze diplomatie met een grote groep leiders was ondenkbaar.

Maar in Beijing leek Kim de leider die zijn propagandadiensten constant hebben proberen af ​​te schilderen: een belangrijke — zelfs cruciale — speler in de wereldpolitiek, die zich volledig thuis voelde bij de grootste machthebbers in Eurazië.

Begin 2018, toen hij en de Amerikaanse president Donald Trump hun eerste van hun veelbesproken ontmoetingen hielden, heeft Kim zich ontpopt tot een heel andere, veel zelfverzekerder leider dan toen hij na de dood van zijn vader in 2011 aan de macht kwam.

Toegegeven, hij verschijnt nog niet bij de Verenigde Naties of gevestigde westerse wereldfora. En de aanwezigen in Beijing – waaronder geen leiders uit de VS, West-Europa of Japan – toonden weinig interesse om hem te ondervragen over wijdverbreide zorgen over mensenrechtenschendingen of zijn kernwapens. Maar de gebeurtenissen van deze week vormen een keerpunt in zijn gebruik van internationale diplomatie om de doelen van zijn grotendeels afgezonderde land te bevorderen.

Hij ging behendig om met zijn twee grootste bondgenoten, de Chinese president Xi Jinping en de Russische president Vladimir Putin, lachte met hen mee, beloofde Moskou blijvende steun in de oorlog tegen Oekraïne en versterkte de soms wankele relatie met China. Vol zelfvertrouwen stond hij naast wereldleiders tijdens een militaire parade ter gelegenheid van de 80e verjaardag van het einde van de Tweede Wereldoorlog.

Hij voelde zich zelfs zelfverzekerd genoeg om zijn jonge dochter, en mogelijke opvolger, mee te nemen.

"Hij lijkt nu een doorgewinterde realist en politiek overlever. Naast mensenrechtenschendingen en de ontwikkeling van kernraketten heeft Kim berekende diplomatie toegevoegd aan zijn autoritaire gereedschapskist", aldus Leif-Eric Easley, hoogleraar internationale studies aan de Ewha Womans University in Seoul.

Tientallen jaren lang was de grootste internationale reis voor een Noord-Koreaanse leider een incidentele pantsertreinreis naar China, waar hij enigszins neerbuigend werd ontvangen door de enige echte bondgenoot van zijn land, een economische, diplomatieke en militaire reddingslijn in een buurt vol vijanden.

Kim reist nog steeds met de kogelvrije groene trein, en deze laatste buitenlandse reis was naar Beijing. Maar daar hielden de overeenkomsten op.

Het begon met drie ontmoetingen met Donald Trump
Kim en Trump ontmoetten elkaar één op één in Singapore in 2018 en vervolgens in Vietnam in 2019. Later voerden ze ook gesprekken aan de grens tussen de twee Korea's.

Dit waren de eerste topontmoetingen tussen een zittende Amerikaanse president en een Noord-Koreaanse leider. De gesprekken slaagden er niet in om de decennialange zoektocht van Noord-Korea naar kernwapens en de raketten om deze naar verre doelen te brengen te stoppen – ambities die tot strenge internationale sancties hebben geleid.

Er was brede kritiek dat Trump had bijgedragen aan de transformatie van Kims imago van paria tot legitieme gesprekspartner.

De topontmoetingen van 2018 en 2019 en Trumps interesse in een nieuwe topontmoeting "geven Kim de legitimiteit die hij verlangt", aldus Jeff Kingston, Azië-specialist aan Temple University Japan. "Kim zal in de toekomst Trump gebruiken om aandacht te trekken en hulp te zoeken, een oude formule die dit dynastieke regime in stand heeft gehouden."

Kims recentere reizen omvatten ook twee spraakmakende reizen naar Rusland: in april 2019 voor een top met Putin in de Pacifische havenstad Vladivostok, en in september 2023 voor een hernieuwde ontmoeting met de Russische leider in een ruimtestation.

Het markeert een grote doorbraak in de internationale diplomatie van zijn vader
Kim Jong-uns grootvader, de nationale stichter Kim Il-sung, was avontuurlijker in zijn reizen, maar Kim Jong-uns vader, Kim Jong-il, stond erom bekend dat hij vliegreizen vermeed, vandaar de speciale gepantserde trein.

Tijdens zijn 17 jaar aan de macht maakte Kim Jong-il ongeveer twaalf reizen naar het buitenland. Bijna allemaal waren het treinreizen naar China. Hij reisde per trein toen hij in 2011 overleed.

Deskundigen geloven dat de vorige Noord-Koreaanse leiders evenementen met meerdere staatshoofden grotendeels vermeden, omdat ze zich bewust waren van de Noord-Koreaanse propaganda die hen afschilderde als weergaloze leiders – en van de internationale veroordeling van hun nucleaire ambities.

Reizen naar China werden echter als cruciaal beschouwd. Net als zijn zoon wist Kim Jong-il dat hij zijn respect moest betuigen aan Beijing, dat Noord-Korea van alles voorziet, van brandstof tot garnalenchips, en de belangrijkste verbinding is tussen Noord-Korea en de buitenwereld, zowel per vliegtuig als per spoor.

Natuurlijk maakt deze afhankelijkheid de Kim-dynastie kwetsbaar – een van de redenen waarom Kim Jong-un zijn diplomatieke kringen heeft uitgebreid. Toen hij een kans zag om het zwaar gesanctioneerde, geïsoleerde Rusland te helpen, greep hij die aan en stuurde duizenden Noord-Koreaanse troepen en grote hoeveelheden militair materieel om het land te helpen in de strijd tegen de Oekraïense strijdkrachten, in ruil voor economische en militaire steun.

Het hoogtepunt was de militaire parade van deze week in Beijing
Xi nodigde woensdag 26 buitenlandse leiders uit voor de enorme militaire parade. Maar er was een bijzondere buzz rond Kim.

Xi nodigde Kim uit om naast hem en Putin te staan ​​op het spreekgestoelte op het Tiananmenplein. De drie leiders liepen schouder aan schouder naar het podium en hielden even pauze om de handen te schudden met veteranen uit de Tweede Wereldoorlog.

Terwijl hij echter geniet van zijn reis naar Beijing, is er een grote, nog onbeantwoorde vraag: de toekomst van Kims onderhandelingen met Washington over zijn nucleaire en raketprogramma's.

Trump heeft herhaaldelijk aangegeven te willen praten, maar Noord-Korea heeft die aanbiedingen afgewezen.

Kim heeft een veel groter aantal wapentests uitgevoerd dan zijn vader en grootvader, en volhardend ondanks diepe internationale afkeuring en verlammende sancties, blijkbaar ervan overtuigd dat alleen kernwapens het voortbestaan ​​van zijn land garanderen.

Kims succes in Beijing lijkt hem iets meer invloed te geven in toekomstige onderhandelingen.

"Hij heeft nu het internationale toneel betreden met het zelfvertrouwen van een strategische grootmacht", aldus Koh Yu-hwan, voormalig president van het Zuid-Koreaanse Koreaanse Instituut voor Nationale Eenwording, "en je zou kunnen zeggen dat hij dienovereenkomstig is behandeld."