Keir Starmer, Emmanuel Macron, Donald Trump en Volodymyr Zelenskyy. (Foto: AP)
De gesprekken in het Witte Huis tussen president Donald Trump, Europese leiders en president Volodymyr Zelensky hebben geleid tot de belofte van een trilateraal overleg met Rusland. Zelensky benadrukt dat Oekraïne geen tijdelijke pauze wil, maar duurzame vrede, en dat er binnen tien dagen plannen voor veiligheidsgaranties op tafel liggen.

De top in het Witte Huis maandag heeft geen directe doorbraak opgeleverd, maar wél enkele tastbare resultaten en vooruitzichten. Trump kondigde aan dat de Verenigde Staten een trilateraal overleg willen organiseren tussen hemzelf, de Russische president Vladimir Poetin en Zelensky. Dit overleg moet “zo snel mogelijk” plaatsvinden en wordt gezien als een volgende cruciale stap in de zoektocht naar een regeling voor de oorlog in Oekraïne. Zelensky bevestigde dat Oekraïne klaarstaat voor “elke vorm van gesprek”.

De Oekraïense president temperde verwachtingen, maar sprak over een “goed, normaal resultaat” van de besprekingen. Hij benadrukte dat het land geen behoefte heeft aan een tijdelijke pauze in de oorlog, maar aan een echte, duurzame vrede. Daarbij wees hij erop dat kwesties rond Oekraïens grondgebied uitsluitend in directe gesprekken tussen Oekraïne en Rusland kunnen worden opgelost.

Een belangrijk resultaat van het overleg is de toezegging van de VS om Oekraïne te betrekken bij een systeem van veiligheidsgaranties, vergelijkbaar met de bescherming die NAVO-bondgenoten genieten. Volgens Zelensky is dit “een belangrijk signaal” en zullen de plannen hiervoor binnen tien dagen verder worden uitgewerkt, samen met Europese partners. Ook de Finse president bevestigde dat hierover volgende week al stappen worden gezet.

Europese leiders, waaronder de Franse president Emmanuel Macron en de Britse premier Keir Starmer, benadrukten dat een wapenstilstand en veiligheidsgaranties onmisbaar zijn voor het bereiken van vrede. Trump gaf echter aan dat hij bereid is tot gesprekken zonder voorafgaand staakt-het-vuren.

Hoewel er geen formeel akkoord werd bereikt, zien waarnemers de bijeenkomst als een verschuiving naar concretere onderhandelingen, waarbij de contouren van een mogelijk vredesproces zichtbaar worden. De komende weken zullen bepalend zijn voor de vraag of de diplomatieke route daadwerkelijk leidt tot onderhandelingen met Rusland en een einde aan de oorlog.