Harriette Susanna Pengel (Oma Sanna)
Muziek is als een tweede adem voor onze Oma Sanna, die nog steeds de teksten feilloos uit haar hoofd zingt. Dat doet ze spontaan tijdens de gesprekken die ze vrijwel dagelijks voert met bezoekers op haar voorbalkon op plantage La Prosperité. Dinsdag wordt Oma Sanna 100 jaar. 

Op de bloeiende plantage La Prosperité werd op 29 juli 1925 Harriette Susanna Pengel geboren, het zevende kind van Truitje Magdalena Pengel en Lambertus Plet. Moeder Truitje erkende al haar acht kinderen: Jaquelientje, Marietje, Delia, Charles, William, Adriaan, Hariette en Herman. Zoals op vele plantages gebruikelijk was, werd de tweede voornaam van Oma Sanna haar roepnaam. Die werd al snel liefdevol afgekort: Harriette Susanna werd gewoon 'Sanna'.

Familiefoto, 1950. Oma Sanna staat uiterst rechts (archief familie Harriette S. Pengel).

School en kerk
Blootsvoets liep Oma Sanna dagelijks naar de Bersabaschool, tegenwoordig de August Theodorus Pengelschool der EBGS, waar ze leerde schrijven met een griffel op een lei. Acht jaar lang (1933 tot 1941) zat ze op deze school en leerde ze vooral Bijbelteksten en christelijke liederen uit het hoofd. Vooral de zanglessen van dominee C. Gaander en de schoolhoofden Wijdenbosch A.J.D. en Gullit Chr.J.A. zijn haar bijgebleven. Behalve liederen in het Sranan zingt Oma Sanna ook in het Nederlands, Engels en Duits.

Op zondagochtend was het bijwonen van de kerkdienst in de Bersabakerk verplicht voor alle kinderen. Wie afwezig was, kreeg maandagochtend een pak slaag van de leraar. De kerk was, naast school en gezin, belangrijk in haar opvoeding en vormde de basis van haar sterke geloof, discipline en liefde.

Werken in Paramaribo
Als zeventienjarige vertrok Oma Sanna naar haar zus Jaquelientje aan de Gemenelandsweg in Paramaribo om te werken als huishoudhulp. Maar het lage loon van fl. 3,- per maand deed haar nog in hetzelfde jaar terugkeren naar de plantage.

Gezin en liefde
De vijf jaar oudere plantagegenoot Ferdinand Phillipus Plet (‘oom Ferdi’) werd haar grote liefde. Ze kregen dertien kinderen: acht jongens en vijf meisjes - Vera Albertina, Rudy Petrus, Humphrey Gustaaf, Margo Helouise, Hugo Ronald, Willem Alexander, Hermien Hildegonda, Armand Stenley, Liecette Iljonoor, Lucien Ramond, Arnie Harold, Elfriede Johanna en Ricardo Franklin. Op 31 juli 1975 gaven zij elkaar het jawoord, maar twee jaar later overleed de toen 77-jarige opa Ferdinand. Daarna heeft Oma Sanna vier kinderen begraven: Rudy Petrus, Humphrey Gustaaf, Lucien Ramond en Arnie Harold.

Zelfredzaam
Het leven op plantage La Prosperité was vol bedrijvigheid en gemeenschapszin. Oma Sanna zorgde voor het huishouden, de kinderen en de kostgronden, waarop ze rijst, groenten, aardvruchten, bananen, koren en fruit plantte en oogstte, terwijl haar pluimvee altijd eieren en vlees opleverde. Opa Ferdi zorgde daarnaast voor vis uit de Coropinakreek en busimeti (wild vlees) uit het bos. Oma Sanna bakte tot haar tachtigste elke vrijdag baka kasaba (cassavebrood) en lekkernijen zoals dosi en boyo.

Gezinsinkomen
Opa Ferdinand werkte ook buitenshuis, eerst als kok voor de Amerikanen die tijdens de Tweede Wereldoorlog werkten aan de uitbreiding van luchthaven Zanderij. Daarna werkte hij bij de Surinaamsche Waterleiding Maatschappij en op de nabijgelegen plantage Mijnhoop/Valkenburg (Republiek) voor slechts Sf. 15,- per week. Zijn maandinkomen verbeterde naar Sf. 300,- toen hij in dienst trad bij het door premier J.A. Pengel opgerichte recreatieoord Cola Kreek.

Sociale betrokkenheid
Ondanks het drukke huishouden wist Oma Sanna ruimte te maken voor het gemeenschapsleven. Ze werd lid van de sociaal-culturele vereniging Ons Bij Ons, die regelmatig dansavonden organiseerde en excursies naar omliggende plantages.

Vereniging ‘Ons Bij Ons’ omstreeks 1960.

Oma Sanna was jarenlang lid van het koor van de Bersabakerk, samen met onder anderen tante Waasje, tante Ilona Tremour-Pengel, oom Siek, oom George Pengel, oom Isidoor Peroti en oom Floris Pengel. Volgens tante Nathaly Pengel-Wong was hun gezang zo krachtig en zuiver dat het “tijdens de kerkdiensten kilometers ver te horen” was. Ze traden ook vaak op tijdens bijzondere kerkdiensten binnen en buiten de plantage.

Gezegend
Oma Sanna is gezegend met 8 kinderen, 51 kleinkinderen en 4 achterkleinkinderen. Sinds ze in 2020 door een ongelukkige val haar heup brak, loopt ze met steun, maar verzorgt zichzelf nog volledig zelfstandig. “Mijn moeder heeft nooit een ‘pamper’ hoeven dragen,” zeggen haar kinderen Hugo en Liecette trots. Het getuigt van haar kracht, discipline en zelfredzaamheid - kwaliteiten die haar hele leven typeren.

Hartelijke felicitaties Oma Sanna, moge de Here u nog mooie jaren schenken in goede gezondheid.

Stichting Trude Wilfred Sandie Cairo (TRUWILSC)