Een drone-opname toont de droge oevers van Rio Amazonas tijdens een droogte in Santarem, in de deelstaat Para, Brazilië (Foto: Reuters)
Het huidige klimaatbeleid zal leiden tot een opwarming van de aarde van meer dan 3 graden Celsius tegen het einde van de eeuw, volgens een rapport van de Verenigde Naties op donderdag, meer dan twee keer zoveel als bijna tien jaar geleden werd overeengekomen.

Het jaarlijkse Emissions Gap-rapport, dat de beloften van landen om klimaatverandering aan te pakken in kaart brengt in vergelijking met wat nodig is, stelt dat de wereld tegen 2100 te maken krijgt met maar liefst 3,1 °C opwarming boven het pre-industriële niveau als regeringen geen grotere maatregelen nemen om de emissies van de planeetopwarming terug te dringen.

Overheden ondertekenden in 2015 het Akkoord van Parijs en een maximum van 1,5 °C  opwarming om een ​​cascade van gevaarlijke gevolgen te voorkomen.

"We balanceren op een planetair koord", zei VN-secretaris-generaal Antonio Guterres in een toespraak op donderdag. "Ofwel dichten leiders de emissiekloof, ofwel storten we ons halsoverkop in een klimaatramp".

De wereldwijde uitstoot van broeikasgassen steeg tussen 2022 en 2023 met 1,3%, tot een nieuw record van 57,1 gigaton koolstofdioxide-equivalent, aldus het rapport.

Onder de huidige beloften om in de toekomst actie te ondernemen, zouden de temperaturen tegen 2100 nog steeds met 2,6 °C en 2,8 °C stijgen, zo bleek uit het rapport. Dat komt overeen met de bevindingen van de afgelopen drie jaar.

"Als we kijken naar de voortgang richting de doelstellingen voor 2030, met name van de G20-lidstaten ... hebben ze niet veel vooruitgang geboekt richting hun huidige klimaatdoelstellingen voor 2030", aldus Anne Olhoff, hoofdwetenschappelijk redacteur van het rapport.

De wereld is momenteel met ongeveer 1,3 °C opgewarmd.

Naties komen volgende maand bijeen op de jaarlijkse klimaattop van de Verenigde Naties (COP29) in Azerbeidzjan, waar ze zullen werken aan het voortbouwen op een overeenkomst die vorig jaar is gesloten om af te stappen van fossiele brandstoffen.

De onderhandelingen in Bakoe zullen helpen bij het informeren van de bijgewerkte strategie van elk land om de emissies te verminderen, bekend als een Nationally Determined Contribution (NDC), die in februari 2025 moet worden ingediend.

Het rapport suggereert dat landen zich collectief moeten committeren aan een vermindering van 42% van de jaarlijkse broeikasgasemissies moeten implementeren tegen 2030, en 57% moeten bereiken tegen 2035 voor enige hoop om opwarming van meer dan 1,5 °C te voorkomen — een doel dat nu waarschijnlijk buiten bereik lijkt.

Inger Andersen, uitvoerend directeur van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties, drong er bij landen op aan om de gesprekken in Bakoe te gebruiken om meer actie te ondernemen in hun NDC's. "Elke fractie van een vermeden graad telt", zei ze.