Rio+20, de VN-Conferentie over Duurzame Ontwikkeling, stevent af op een mislukking, waarschuwen activisten en analisten. Alleen als burgerorganisaties zwaar mobiliseren, kan die mislukking nog worden afgewend, zeggen ze.

De VN-Conferentie over Duurzame Ontwikkeling moet de belangrijkste topbijeenkomst van 2012 worden en vindt net als de historische Top van de Aarde uit 1992 in Rio de Janeiro plaats. Maar de mislukking die de laatste jaarlijkse VN-klimaatconferenties heeft gekenmerkt, dreigt nu ook voor Rio+20, zegt Cândido Grzybowski, directeur-generaal van het Braziliaanse Instituut voor Sociale en Economische Analyse (Ibase) en één van de stichters van het Sociaal Wereldforum (WSF), de grootste bijeenkomst van burgerorganisaties ter wereld.

Als oorzaken voor een dreigende mislukking ziet hij de financieel-economische crisis. Ook de vele verkiezingen dit jaar, onder meer in Frankrijk en de Verenigde Staten, noemt hij als oorzaak. Daar komt nog bijkijken het zwak mobiliserend vermogen van de Braziliaanse president Dilma Rousseff op het vlak van milieuthema's.
Alleen forse druk van de burgerorganisaties, die tijdens de parallelle evenementen een vuist moeten maken, kan de regeringen tot "duidelijkere verbintenissen" aanzetten, zegt Grzybowski aan het persbureau IPS.

Miljoen demonstranten
Deze week zijn vertegenwoordigers van sociale organisaties en bewegingen samen in het Braziliaanse Porto Alegre voor het Sociaal Thematisch Forum, een voorbereiding op Rio+20, die van 20 tot 22 juni plaatsvindt. Het gaat om één van de vele bijeenkomsten over specifieke thema's die in Porto Alegre in even jaren plaatsvindt, in aanvulling op het Sociaal Wereldforum, dat in oneven jaren plaatsvindt.

Maar het WSF heeft aan kracht ingeboet en slaagt er niet meer in om voldoende te mobiliseren om van Rio+20 een succes te maken, zegt Eduardo Viola, hoogleraar van Universiteit van Brasilia, waar hij de gevolgen van de klimaatwijziging op de internationale betrekkingen analyseert.
Als je een miljoen demonstranten de straat op zou krijgen - "weinig waarschijnlijk maar niet onmogelijk" - dan zou dat Rio+20 een nieuw elan kunnen geven, zegt Viola. Hij sluit uit dat de nieuwe top een significante mondiale impact zal hebben. Het zal een conferentie van "herhalingen" worden, met "vage" doestellingen, op een moment dat er "op internationaal vlak reusachtige impasses" zijn.