De Europese Unie (EU) en een aantal van de armste landen van de wereld hebben hun krachten gebundeld in een poging een sterk resultaat te halen uit de klimaatonderhandelingen van de Verenigde Naties (VN).

De ministers van rijke en arme landen stonden schouder aan schouder op een persconferentie en drongen erop aan dat grote vervuilers zoals China en de VS zich committeren aan een akkoord. De VS zei dat zij het EU-plan voor een raamwerk voor een bindend besluit ondersteunt, hoewel de ministers van de kleine eilandstaten opmerkten dat Washington tijdens de onderhandelingen geen ondersteuning heeft getoond.

Het bondgenootschap tussen de EU, de Alliantie van kleine eilandstaten (Aosis) en de minst ontwikkelde landen (MOL's), door bemiddeling van Denemarken en Gambia, maken meer dan de helft van de wereld regeringen uit. Enkele andere landen in Afrika en Latijns-Amerika ondersteunen ook hun doelstellingen. De openlijke demonstratie van de samenwerking tussen ontwikkelde en ontwikkelingslanden is mogelijk ongekend in de geschiedenis van het VN-Klimaatverdrag. Zij markeert een nieuwe dynamiek in het vaak onderbroken proces.

Gezamenlijk doel
"We zijn erg blij om de gezamenlijke poging van de EU en de minst ontwikkelde landen om een nieuwe impuls te geven aan de onderhandelingen", zei de Deense klimaatminister Martin Lidegaard. "Ons gezamenlijk doel is te streven naar een maximale temperatuurstijging van twee graden, indien mogelijk 1,5 graden. We weten allemaal dat we nu moeten handelen om dat mogelijk te maken."

Zijn Gambiaanse collega, minister van Bosbouw en Milieu Jato Sillah, zei dat het verlagen van de wereldwijde temperatuurstijging voor de MOL’s een kwestie van overleven is. "Wij danken de EU dat zij het voortouw heeft genomen voor een gemeenschappelijk initiatief van alle landen en zij ervoor instaat dat we een beslissing van Durban hebben.” Hij vervolgde: "We moeten een besluit hebben - we moeten de wereld laten zien dat we bereid zijn om onze rol en onze verantwoordelijkheden (serieus) te nemen."

Gaan voor succes
Het bondgenootschap is op zoek naar drie belangrijke dingen: voortzetting van het Kyoto-protocol in betekenisvolle vorm, nakoming van financiële toezeggingen, en een overeengekomen mandaat om zo snel als mogelijk te onderhandelen over een nieuwe wettelijk bindende overeenkomst die de uitstoot door alle grote spelers zal beperken. Demonstranten beschuldigen Amerikaanse politici ervan de vooruitgang naar een juridisch bindende overeenkomst te belemmeren. De VS en een aantal grote ontwikkelingslanden, waaronder Brazilië, China en India, willen vóór 2015 geen onderhandelingen starten. Een eventuele overeenkomst zou volgens hen na 2020 in werking moeten treden.

Voor Aosis en de MOL’s is dat te laat, omdat het vrijwel zeker is dat de gemiddelde wereld temperatuur met 1,5 graden zal zijn gestegen en dat de potentiële schadelijke gevolgen daarvan zoals droogte en stijging van de zeespiegel hen bedreigen. De Braziliaanse minister van Milieu, Izabella Teixiera, vertelde BBC News dat besluiten over verdere emissiebeperkingen na de volgende Intergouvernementele vergadering over het rapport Klimaatverandering 2013/14 moeten worden genomen. Maar ze liet de mogelijkheid van het verbond open. "Iedereen wil succes, iedereen wil samenwerken ... dus we zijn flexibel," zei ze.
De Amerikaanse gezant Todd Stern had eerder in een persconferentie waarnemers verrast door het EU-plan voor een raamwerk te steunen.

Slotfase
Ministers en hun onderhandelaars hebben officieel tot vrijdagavond om een akkoord te bereiken. Iedereen verwacht echter dat de gesprekken tot zaterdagavond doorgaan. De conferentiegangers hebben in Durban echter geen haast getoond om de totale complexe onderhandelingen te bekronen met een besluit.

Een afgevaardigde ging zelfs zover om de organisatie te beschrijven als "wanordelijk", terwijl anderen meer ingetogen waren. Het is zeer waarschijnlijk dat de 150 pagina’s die gelden als de belangrijkste onderhandelingsdocumenten, worden ingekort tot een noodzakelijk meer gericht document.