Bjorn Mungroo
Risico’s voor pensioenfondsen moeten verminderd worden door goed beleid.“Operationeel risico management moet als een proces worden beschouwd en verdient de nodige aandacht binnen het strategisch formuleringsproces van het pensioenfonds als geheel”.

Dit zei Bjorn Mungroo tijdens een discussie van de Vereniging van Economisten in Suriname (VES) woensdagavond in het auditorium van Self Reliance. De inleiding verzorgde hij ter afronding van de MBA opleiding aan het FHR Institute for Social Studies. Hij deed een onderzoek naar operationele risico’s waarmee pensioenfondsen te maken hebben. Mungroo werkt bij de Suralco als Financial Accountant.

Onjuiste afwikkelingen transacties
Mungroo pleitte om een sterke focus te leggen op de processen, procedures en systemen rondom de administratie, het deelnemers-bestand, de premiebijdragen, het formuleren van de doelen, de controle activiteiten en de interne controle omgeving.
Het operationele risico ontstaat door de onjuiste afwikkeling van transacties, fouten in de verwerking van gegevens, het verloren gaan van informatie en fraude. Dergelijke risico’s worden door het pensioenfonds beheerst door het stellen van hoge kwaliteitseisen aan delen van de organisaties die bij de uitvoering betrokken zijn op gebieden zoals interne organisatie, procedures en controles en kwaliteit geautomatiseerde systemen. Deze kwaliteitseisen worden periodiek getoetst door het bestuur.

Goed beheer
Mungroo stelde dat een belangrijk doel van pensioenfondsen is om de toevertrouwde middelen op een afdoende manier te beheren en managen. Veelal worden de toevertrouwde middelen belegd om een optimaal rendement te generen voor het fonds. Dit is nodig om te voorzien in de toegezegde verplichtingen voor het uitbetalen van pensioenen. De inleider wees op het belang van continuïteit in dit proces. Als degenen die daarvoor in aanmerking komen niet kunnen rekenen op een goed inkomen na het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd, kan dit negatieve financiële en sociale gevolgen met zich meebrengen.

Tegenwoordig wordt wereldwijd, naast andere belangrijke risico’s voor financiële instellingen, een sterke focus gelegd op operationeel risico management.
Mungroo voerde als probleemstelling aan ‘het identificeren en managen van operationele risico’s zijn van essentieel belang voor het bijdragen aan een financieel gezonde positie van een pensioenfonds.
Het is daarom van groot belang dat besturen van Surinaamse pensioenfondsen rekening houden met deze risico’s door deze in het algemeen risico beleid van hun fonds mee te nemen.
Het belang hiervan en hoe dit zou moeten plaatsvinden, blijkt in Suriname nog niet doorgrond te zijn’, aldus Mungroo. ’

Het doel van het onderzoek was het vaststellen van de specifieke operationele risico factoren waarmee Surinaamse pensioenfondsen worden geconfronteerd. Dit om richtlijnen te verschaffen om deze type risico’s effectief te identificeren en te managen om zodoende bij te dragen aan een financieel gezonde positie van de pensioenfondsen.

Conclusies
Enkele van de conclusies van het onderzoek zijn:
Het blijkt dat belangrijke actoren en voornamelijk bestuursleden van Surinaamse pensioenfondsen er zich nog niet helemaal van bewust zijn wat de relatie is van goed operationeel risico management met de financiële positie van hun pensioenfonds.
De richtlijnen die door de Centrale Bank van Suriname als de bij wet aangewezen toezichthouder van pensioenfondsen, zijn meer gefocust op het afdekken van financiële risico’s. Als voorbeeld wordt genoemd de richtlijnen voor de samenstelling van de investeringsportfolio van de pensioenfondsen. Aan richtlijnen voor operationele risico’s wordt niet de nodige aandacht besteed terwijl er wel terdege een belangrijke relatie bestaat met de overige risico’s.

Uit de data analyse van het onderzoek is ook gebleken dat de interne controle omgeving van Surinaamse pensioenfondsen nogal zwak is waardoor er geen afdoende beheersing van operationele risico’s plaatsvindt.
Indien er rekening gehouden wordt met de in het onderzoek aangehaalde onafhankelijke variabelen van operationele en effectieve risico controle, kan 70% invloed uitgeoefend worden op belangrijke factoren die te maken hebben met een gezonde financiële positie van het pensioenfonds.