Chili: Drie doden bij gewelddadige protesten
20 Oct, 12:41
foto
Tijdens twee dagen van gewelddadige onrust in Santiago zijn metro's en bussen verbrand en zijn er botsingen tussen oproerpolitie en demonstranten geweest. (Foto's: AFP)


Drie mensen zijn omgekomen bij een brand in een supermarkt die vanmorgen vroeg in de Chileense hoofdstad werd geplunderd. Het land is het toneel van protesten die zijn aangewakkerd door woede over sociale en economische omstandigheden. Burgemeester Karla Rubilar van Santiago vertelde verslaggevers dat twee mensen waren dood verbrand in de vlammen en een ander later stierf in het ziekenhuis, nadat de enorme winkel onder controle van de Amerikaanse winkelketen Walmart was geplunderd.

Ze waren de eerste doden in twee dagen van gewelddadige onrust waarbij demonstranten bussen in brand hebben gestoken, metrostations hebben verbrand en in botsing zijn gekomen met de oproerpolitie in de stad van zeven miljoen - ondanks een avondklok die tot 07:00 uur zondag werd opgelegd.

Soldaten werden voor het eerst op straat ingezet sinds Chili in 1990 terugkeerde naar de democratie, na de rechtse dictatuur van Augusto Pinochet. De protesten werden veroorzaakt door een impopulaire stijging van de metrotarieven, waarvan president Sebastian Pinera zaterdag aankondigde dat hij die opschortte. Pinera deed een beroep op mensen die de straat op gingen en zeiden: "er zijn goede redenen om dit te doen", maar riep hen op "om vreedzaam te demonstreren". Hij voegde eraan toe: "Niemand heeft het recht om te handelen met brutaal crimineel geweld."

Maar later braken botsingen uit op Plaza Italia dat vrijdag het centrum van het geweld was.  Er waren ook onlusten buiten het presidentiële paleis. Demonstranten zetten opnieuw bussen in brand in het centrum van Santiago, wat leidde tot de opschorting van de diensten.

"We zijn ziek en moe, het is al genoeg. We zijn het beu dat ze met ons rotzooien. Politici doen alleen wat ze willen doen en keren de hele realiteit de rug toe", zei Javiera Alarcon, een 29-jarige socioloog, die protesteerde voor het presidentiële paleis, dat werd omringd door politie en militaire voertuigen.

Videobeelden lieten zien dat veiligheidstroepen met een waterkanon vuren op een menigte en de oproerpolitie die jonge demonstranten in bestelwagens douwt. "Na analyse van de situatie en de verschrikkelijke acties die vandaag hebben plaatsgevonden, heb ik de beslissing genomen om de vrijheden en bewegingen op te schorten door een totale avondklok", zei leger-generaal Javier Iturriaga, die toezicht houdt op de veiligheid tijdens de noodtoestand.

Later op zaterdag kondigden de burgemeesters van de regio Valparaiso en de provincie Concepcion ook noodtoestanden aan. Tientallen demonstranten hebben zaterdagavond een gebouw in brand gestoken dat behoort tot de oudste krant van Chili - El Mercurio- in de stad Valparaiso, terwijl elders in de havenstad een metrostation, supermarkten en andere winkels werden verbrand.

De onrust werd veroorzaakt door een stijging van de metrotarieven, die steeg van 800 naar 830 peso ($ 1,13 tot $ 1,17) voor piekuren, na een stijging van 20 peso in januari. Pinera kondigde zaterdag aan dat hij de tariefstijging opschortte, nadat het hele metrosysteem de dag ervoor was afgesloten met demonstranten die tientallen stations verbrandden en vernielden, waardoor sommige volledig verkoold bleven.

De metro van Santiago is de grootste en modernste in Zuid-Amerika en een bron van grote trots voor Chilenen. Mensen werden zaterdag wakker in een verwoeste stad met uitgebrande bussen, fietsen en straten vol vuilnis. Demonstranten riepen "genoeg van misbruik", terwijl de hashtag #ChileDesperto (Chili wakker) de ronde deed op sociale media. De conservatieve regering van Pinera is lamgeslagen door de ergste sociale onrust in decennia. Het verklaarde vrijdag laat de noodtoestand en dirigeerde honderden troepen de straat op.

Mensen werden woedend door een foto van Pinera die pizza eet in een restaurant met zijn gezin terwijl de stad in brand staat. De gehele vrijdag botsten razende demonstranten met oproerpolitie in verschillende delen van de hoofdstad, terwijl het hoofdkantoor van het energiebedrijf ENEL Chile en een filiaal van Banco Chile - beide in het stadscentrum - in brand werden gestoken en zwaar beschadigd raakten.

De noodtoestand is in eerste instantie ingesteld voor 15 dagen en beperkt de bewegingsvrijheid en vrijheid van vergadering.

Overheid 'verbijsterd en versuft'
De onrust begon als een klein protest, voornamelijk door studenten tegen de stijging van de metrokaartprijzen, te wijten aan de stijgende olieprijzen en een zwakkere peso. De afgelopen dagen waren er verschillende acties om de prijzen, georganiseerd op sociale media, maar de protesten escaleerden vrijdag en maakten gebruik van de algemene onvrede onder veel Chilenen.

Chili heeft het hoogste inkomen per hoofd van de bevolking van Latijns-Amerika met $ 20.000, met een verwachte economische groei dit jaar van 2,5 procent en slechts twee procent inflatie. Maar er is een onderstroom van frustratie met stijgende kosten voor gezondheidszorg en nutsvoorzieningen, lage pensioenen en sociale ongelijkheid.

De stijging van de metrotarieven diende om een ​​samenleving wakker te maken tegen geweld na de verschrikkingen van de dictatuur van Pinochet van 1973-1990, waarbij meer dan 3.200 mensen dood of vermist werden, zeggen sociologen.

Thursday 05 December
Wednesday 04 December
Tuesday 03 December