Jaarlijks donatie 112,5 miljoen eenheden bloed
14 Jun, 08:36
foto


Wereldwijd worden jaarlijks ongeveer 112,5 miljoen eenheden bloed gedoneerd. Bijna 47% van deze bloeddonaties wordt verzameld in landen met een hoog inkomen, waar minder dan 19% van de wereldbevolking woont. Veel patiënten die een transfusie nodig hebben, hebben echter geen tijdige toegang tot veilig bloed en bijbehorende bloedproducten. Vandaag, 14 juni, wordt de Wereld Bloeddonorendag herdacht.

Wereld Bloeddonorendag dient om vrijwillige, onbetaalde bloeddonoren te bedanken voor hun levensreddende giften van bloed. Ook dient deze dag om mensen bewust te maken van de noodzaak van regelmatige bloeddonaties, waarmee de kwaliteit, veiligheid en beschikbaarheid van bloed en bloedproducten voor patiënten in nood, kan worden gewaarborgd. Volgens de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) moet elk land ervoor zorgen dat de toevoer van bloed en bloedproducten voldoende is en vrij is van hiv, hepatitis-virussen en andere infecties die via transfusie kunnen worden overgedragen.

Tekort aan bloed regionaal probleem
Het tekort aan bloed is een collectief probleem dat zich over de gehele Caribische regio uitstrekt. Naast de bloedbank zijn er diverse organisaties die projecten of campagnes uitvoeren om te helpen het tekort aan bloeddonoren te verminderen. Zo startte de Rotaract Suriname het project 'Gi brudu yepi wan trawan'. Het doneren van bloed begint echter bij weten tot welke bloedgroep iemand behoort. Er zijn vier bloedgroepen:O, A, B en AB. Deze geven de aanwezigheid of afwezigheid van antigenen en antilichamen in het bloed aan. De bloedgroep van ieder mens is ook gebaseerd op de Rh-factor, een eiwit op rode bloedcellen, waardoor een bloedgroep negatief of positief is. Als iemand bijvoorbeeld Rh-positief is en bloedgroep A heeft, dan is die persoon A-positief.

Levensbedreigende samenklontering
Het is belangrijk dat artsen en andere zorgverleners de bloedgroep van een patiënt kennen om te voorkomen dat hij of zij tijdens een operatie of andere medische noodzaak een incompatibel bloedtype krijgt. In dat geval kunnen de bloedcellen samenklonteren, wat levensbedreigend kan zijn. In vrijwel alle gevallen voeren ziekenhuizen eerst een bloedtest uit. “Veel mensen weten niet wat voor bloedgroep ze hebben. U denkt misschien dat het niet belangrijk is, omdat ziekenhuizen uw bloedgroep toch al controleren voordat u een operatie ondergaat. Dat gebeurt inderdaad, maar er zijn verschillende andere redenen waarom het belangrijk is dat u voor uzelf weet welke bloedgroep u hebt”, zegt Graciella Wongsoredjo, Business Unit Manager van Intermed Caribe.

Zwanger en Rh positief of negatief
Zeker voor zwangere vrouwen is het belangrijk om te weten of hun bloed positief of negatief is. Als een zwangere vrouw en haar baby niet dezelfde Rh-bloedgroep hebben (positief of negatief), kan de Rh-incompatibiliteit optreden. Door de onverenigbaarheid met Rh kan het lichaam van de zwangere vrouw reageren alsof het allergisch is voor de baby. Dit wordt hemolytische ziekte of hemolytische anemie genoemd en het kan heel ernstige gevolgen hebben voor de baby. Een injectie met een bepaald bloedproduct kan dit voorkomen.

Constante behoefte aan bloeddonatie
Er is een constante behoefte aan bloeddonaties. Soms wordt naar de samenleving toe een beroep gedaan op mensen met een bepaalde bloedgroep, om te doneren als gevolg van een noodgeval of een laag aanbod aan deze specifieke bloedgroep. Om op zo een specifieke oproep te kunnen inspelen, is het erg belangrijk dat mensen hun bloedgroep kennen. Personen met bloedgroep O-negatief zijn namelijk universele bloeddonoren en dat betekent dat ze bloed aan elke bloedgroep kunnen geven. In het geval van een noodsituatie kan een bloedtransfusie met het universele donorbloedtype O-negatief worden uitgevoerd. “Het is daarom altijd goed om zorgverleners te kunnen vertellen wat uw bloedgroep is, zelfs ook al weet u dat ze het zelf zullen testen,” stelt Wongsoredjo. “Maar of u nu O-negatief bent of een andere bloedgroep hebt, elke bloeddonatie is nodig.”

Bloedtransfusies wereldwijd
Bloedtransfusies worden gebruikt om verschillende behandelingen te ondersteunen. Volgens de WHO is in landen met een hoog inkomen de meest frequent getransfundeerde patiëntengroep ouder dan 60 jaar, goed voor maximaal 79% van alle transfusies. De transfusie wordt vaak gebruikt voor ondersteunende zorg bij cardiovasculaire chirurgie, transplantatiechirurgie, groot trauma en therapie voor vaste en hematologische maligniteiten.

In landen met lage en middelhoge inkomens worden bloedtransfusies vaker gebruikt voor het beheersen van zwangerschapsgerelateerde complicaties, kindermalaria die gecompliceerd wordt door ernstige bloedarmoede en traumagerelateerde letsels. Bloed is ook nodig voor regelmatige transfusies voor mensen met aandoeningen zoals thalassemie en sikkelcelanemie en wordt gebruikt om producten zoals stollingsfactoren te maken voor mensen met hemofilie. “Veilig bloed spaart levens en verbetert de gezondheid”, stelt de WHO.