NDP belicht strijd en positie van Marrons
10 Oct, 00:57
foto


Het is op 10 oktober 2017 precies 257 jaar geleden dat het eerste vredesverdag werd gesloten met slaven die het bos in waren gevlucht. We weten dat er verschillende aanduidingen worden gebruikt voor de weggelopen slaven. Ook binnen de groep zelf is men hierover nog niet uit gediscussiëerd. U kent vast wel de volgende namen: Loweman paansun, Fiiman paansun, Busi nengee, Boslandcreolen, Marrons enz. Sommigen vinden met name de naam Marron (oorspronkelijke betekenis: weggelopen vee) denigrerend.

Daarentegen zijn steeds meer deskundigen uit de groep zelf - zoals de veel geroemde socioloog Fidelia Graand-Galon - van oordeel dat vanwege onder andere de dynamiek van taal de term Marron thans niet (zo) negatief geladen meer is. Voor deze verklaring maken wij gebruik van de term Marron. Op een dag als deze willen we de betekenis van de vredesverdragen bespreken. Om die betekenis goed te doorgronden moeten we ons realiseren wat slavernij is en hoe het werd beleefd.

In 2001 heeft de Verenigde Naties op een conferentie in Durban, Zuid-Afrika, de trans-Atlantische slavernij bestempeld als één van de grootste misdaden tegen de menselijkheid. Wat hield die misdaad in? Europeanen, waaronder Nederlanders, hebben drie eeuwen lang een systeem opgezet en in stand gehouden om mensen in Afrika te kidnappen en te transporteren naar de Amerika’s om onder dwang gratis arbeid te verrichten voor Europese Kolonisatoren (plantage eigenaren). Het systeem was een racistisch systeem, want de Afrikanen waren zwart en de Europeanen wit.

Onderweg stierven velen vanwege de onmenselijke omstandigheden op de schepen. De kidnapping vond op bestelling plaats. Planters in landen als Suriname plaatsten hun bestelling bij mensenhandelaren. Er waren minimaal 12 miljoen Afrikanen levend vertrokken uit de havens van West-Afrika naar de Amerika’s. De schatting van het aantal gestorvenen tussen plaats van gijzeling (de woonplaats in Afrika) en de westkust van Afrika (de eerste verkoopplaats van de gegijzelden) varieerde van 24 tot 60 miljoen. Dit betekende dat twee tot vijfmaal van het aantal gegijzelde Afrikanen nog voordat ze begonnen aan de reis vanuit Afrika naar de Amerika's, de dood vond. Van de 12 miljoen mensen die uiteindelijk levend uit Afrika vertrokken, zijn nog eens twee miljoen onderweg - tijdens het transport - gestorven. Dit onmenselijke systeem heeft ongelooflijk veel leed veroorzaakt.

Eenmaal in de kolonie kreeg het leed een nieuwe dimensie. De slaven werden als beesten verkocht en gekocht. Families en gezinnen werden uit elkaar gerukt, als dat nog niet gebeurd was in Afrika. In de boekhouding van de planters stonden totslaafgemaakten opgenomen als bezit, naast de koeien en de varkens. U zult zien dat de boekhouder schreef: we hebben zoveel negers, zoveel koeien en zoveel varkens. De totslaafgemaakten noemden ze negers.

Wat gebeurde er als u weigerde om gratis te werken? Dan werd u als voorbeeld gesteld voor anderen en onderging u de meest verschrikkelijke mishandelingen. U kon zo lang en hard geslagen worden, dat uw huid van uw lichaam losraakte. U kon gevierendeeld worden. Dat betekent dat uw twee handen en twee voeten aan vier paarden werden vastgemaakt die vier richtingen uitgingen. En uw familieleden en vrienden moesten toekijken hoe u doodbloedde. Voor de familie – vooral voor vrouw en kinderen – en de hele plantagebevolking was dit een enorme schok, een vreselijke vorm van terrorisme. Ook de Spaanse bok als één van de meest populaire straffen werd toegepast. Afrikaanse vrouwen en meisjes waren juridisch bezit van witte mannen die ze ieder moment als ze dat wilden konden verkrachten.

Tegen dit mensonterend systeem kwamen moedige mannen en vrouwen in verzet. Ze waren moedig omdat ze wisten dat als ze gepakt zouden worden, ze bovengenoemde martelingen zouden moeten ondergaan. Ze voerden niet alleen een strijd tegen de witte onderdrukkers. Ze voerden ook een strijd tegen zwarte collaborateurs, de Redi Moesoe’s. Ook moesten ze lotgenoten motiveren die bang waren om in verzet te komen. Hoeveel mensen zouden er niet geweest zijn die hadden gezegd: "wees tevreden met je lot; Kom niet in verzet tegen de Hollanders, want er kunnen verschrikkelijke dingen met je gebeuren. Ze zijn wrede mensen."
Dat verzet nam allerlei vormen aan: cultureel protest met liederen als “Basi tamara te yu no si mi moro mi lon,” langzaam-aan-acties tijdens het werk, het vergiftigen van de witte onderdrukkers, het ontsnappen uit de werkkampen die de plantages waren en het voeren van een gewapende bevrijdingsstrijd.

Die strijd heeft uiteindelijk geresulteerd in het eerste vredesverdrag met de kolonisator op 10 oktober 1760. Daarna werden er meerdere verdragen gesloten.
De vredesverdragen hebben ervoor gezorgd dat de Marrons hun eigen gemeenschappen konden opbouwen in het binnenland met hun eigen cultuur en beschaving. Ze hebben met ongekende durf en alle gevaren voor het eigen leven trotserend, heldhaftig gestreden voor hun vrijheid, onze vrijheid. Met trots mogen ze HELDEN genoemd worden. Ze wisten wat de gevolgen konden zijn van hun pogingen om te vechten voor vrijheid en vluchten naar de vrijheid, maar ze wisten wat ze wilden en gingen er onbevreesd voor. Ze hadden geloof in zichzelf en hun leiders en droomden maar van één ding: we willen onze vrijheid terug om te leven volgens onze eigen Afrikaanse cultuur en beschaving. Ze wisten dat leven in vrijheid het belangrijkste is dat de mens ooit kan bezitten en ze waren eerder bereid te sterven in hun streven naar vrijheid, dan te leven als
slaven.


Ze hebben gedacht: “Als wij het maken, zijn niet alleen wij vrij, maar ook onze kinderen en kindskinderen. Ze zullen ons dankbaar zijn.”Ze hadden toen niet eens door dat hun moedige strijd uiteindelijk zou leiden tot de afschaffing van de slavernij. Suriname mag de Marrons dan ook dankbaar zijn voor het lef dat ze getoond hadden tegen de laffe kolonisator en hun Redi Moesoe’s. Hier begon het proces van dekolonisatie in Suriname. Deze helden hebben een daad gesteld en ons een voorbeeld gegeven hoe af te rekenen met de bakrabasi.

De Marrons hebben zich in de jaren na het verdrag geprofileerd als mensen die wisten hoe te overleven en te voorzien in hun eigen behoeften. Marronleiders als Gaaman Daniёl Aboikoni en Gaaman Gazon, hebben hun stempel gedrukt in de traditionele gezagsstructuur van deze groep en zijn de geschiedenis ingegaan als mannen die met een hoge mate van wijsheid hun stamgenoten hebben geleid.

In 1974 werd de 'Dag van de Marrons' op initiatief van André Pakosie geproclameerd. Pakosie werkte vanaf eindjaren zestig aan de instelling van een speciale dag. President Venetiaan stelde bij de viering van Marrondag in 2004 dat de dag een nationale feestdag moest worden. Toch kwam de nationale feestdag pas in 2010 onder de regering Bouterse I.

Bij herdenking van de Marrondag is het één en al feest, nationaal en internationaal. Jawel, Marrons zijn thans overal in Suriname en in de wereld te vinden van Albina tot Nickerie en van Paramaribo tot de Sipaliwini savanna, in Nederland, in Frankrijk, in Zuid-Afrika, in de VS etc. Ze vinden hun bestaan in haast elke sector van de samenleving. Ze hebben hun stempel gedrukt in de politiek, het onderwijs, de medische zorg, kunst en cultuur, sport, toerisme, you just name it.

Ook binnen de NDP hebben zij hun plaats 'opgeëist' en verkregen. Ze vertegenwoordigen de partij in de hoogste regionen van besluitvorming. Ze zijn niet meer weg te denken uit de samenleving. Bij de herdenking van Marrondag 2017 dankt de NDP de Marrons voor met name het immaterieel (cultureel) (erf)goed die zij Suriname hebben gegeven. Tegelijkertijd roept de NDP de Surinamers in het algemeen en de Marrongemeenschap in het bijzonder op, om terug te gaan naar de basis als het gaat om respect voor elkaar, hoog houden van morele normen en waarden, zelfredzaamheid en vooral strijdlust om gestelde doelen te bereiken als individu en als collectiviteit, zoals onze Marron helden het doel dat ze zich hadden gesteld daadwerkelijk haalden.

We feliciteren Suriname met deze dag en wensen het Surinaamse volk veel vrijheid toe bij de activiteiten i.v.m. Marrondag. In Marron-spirit, eensgezind, zij aan zij en schouder aan schouder bouwen aan ons geliefd en dierbaar Republiek Suriname.
Advertenties