Golf van ziektes staat klaar om toe te slaan
06 Feb 2013, 13:30
d445cf876f182b79b261d4b519704118.jpg
Aan de horizon staat een tsunami klaar om de wereld te overspoelen. Niet met water deze keer, maar met een golf van ziektes. Dat was de conclusie van medische experts op Wereldkankerdag maandag in Genève.
"Niet-overdraagbare ziekten (NCD's) zoals kanker, hartziekten, diabetes en chronische longaandoeningen zijn wereldwijd de voornaamste doodsoorzaak geworden", zei Jeffrey Sturchio van het Amerikaanse consultancybureau Rabin Martin tijdens een conferentie van de Internationale Farmaceutische Federatie (IFPMA).

"Jaarlijks sterven 36 miljoen mensen aan NCD's; 80 procent van die mensen is afkomstig uit landen met lage en middeninkomens. Dit cijfer zal de komende jaren nog 17 procent toenemen, in Afrika zelfs met 25 procent ", waarschuwt hij. Ter vergelijking: tuberculose en malaria zijn wereldwijd jaarlijks verantwoordelijk voor ongeveer twee miljoen sterfgevallen.

Kankerbestrijding geen prioriteit
"De ziektelast helt over naar de NCD's, maar omdat de ontwikkelingslanden de strijd met infectieziekten nog steeds niet gewonnen hebben, worden zij dubbel getroffen", zegt Sturchio.

"In 2010 was aids verantwoordelijk voor 3,5 procent van de doden wereldwijd, malaria voor 1,5 procent, kanker voor 12,6 procent en hartziekten voor 14 procent", zegt Cary Adams van de Union for International Cancer Control.

Deze statistieken zouden regeringen moeten stimuleren om de bestrijding van NCD's hoger op de agenda te plaatsen. "Maar in Afrika beneden de Sahara is aids verantwoordelijk voor 13,3 procent van de sterfgevallen, malaria voor 6,7 procent en kanker voor 4,5 procent.” Dat verklaart waarom voor Afrikaanse gezondheidsverantwoordelijken kankerbestrijding geen prioriteit is.
"Bovendien zal het probleem alleen maar zal toenemen in de komende vijftien jaar. Er zal een tsunami aan NCD's op ons afkomen en we moeten die nu keren", zegt Adams.

Actieplan
Om die tsunami een halt toe te roepen vormden eerder vier grote gezondheidsorganisaties samen de Alliantie Niet-overdraagbare Ziekten. Met een netwerk van meer dan 2.000 hulporganisaties over 170 landen, zwengelen zij het publieke debat over NCD's aan.

Adams, de voorzitter van de Alliantie, zegt dat het niet altijd makkelijk is om de neuzen van de ngo's in dezelfde richting te krijgen, omdat de Alliantie op zoek is naar consensus en in dat proces ook met de private sector wil praten. "Wij willen dat doen zonder afbreuk te doen aan onze integriteit en onafhankelijkheid. Alles is altijd wetenschappelijk gefundeerd."

De aandacht die de Alliantie vraagt voor NCD's kent al resultaat. Vijf jaar geleden stonden NCD's amper op de politieke agenda's. Vandaag houden de Verenigde Naties er rekening mee in hun beleid en werd er een actieplan uitgestippeld dat NCD-doden tegen 2025 met een kwart moet doen dalen.

HIV-klinieken inzetten
"De afgelopen twintig jaar zijn enorme inspanningen gedaan in de strijd tegen aids", zegt Sturchio. Het is onwaarschijnlijk dat dezelfde budgetten opnieuw gevonden worden in de strijd tegen NCD's. "Daarom moeten de honderden hiv-klinieken die gebouwd zijn in Afrika ten zuiden van de Sahara ook ingezet worden in de strijd tegen NCD's", zegt hij. "Als patiënten naar deze klinieken komen, kunnen ze meteen getest worden op andere aandoeningen."

"De uitdaging is het grootst in deze regio", zegt ook Margaret Kruk van de Universiteit van Columbia. "De laatste vijftig jaar ging alle aandacht naar de traditionele killers zoals infectieziekten en werd er veel aandacht besteed aan moeder- en kindersterfte in het kader van de millenniumdoelstellingen van de VN. De prioriteiten moeten vandaag opnieuw bekeken worden." (IPS)